• Liyakat, Kamu Ahlakı ve Seçimler

    Milli Liyakat Anayasası’nda Doğrudan Seçimler ve Ortak Takvim (Madde 58)

    Doğrudan seçimler ve ortak takvim, Milli Liyakat Anayasası’nın halk iradesini doğrudan yönetime bağlayan en kritik hükümlerinden biridir. Çünkü bir anayasal modelde yalnız makamların nasıl kurulduğu değil, o makamlara kimin, hangi usulle, hangi takvim içinde, hangi güvenceyle ve hangi halk desteğiyle geldiği belirleyicidir. Cumhurbaşkanı, Başbakan, belediye başkanları, mahalle ve köy muhtarları gibi yürütme veya yerel yürütme niteliği taşıyan makamlar, halkın doğrudan tercihiyle belirleniyorsa, burada temsil ile icra arasında açık bir bağ kurulmuş olur. Milli Liyakat Anayasası içinde Madde 58, bu bağı yalnız “seçim yapılır” diyerek değil; adaylık, liste, çoğunluk, ikinci tur, tek aday, aday eksilmesi, YSK denetimi ve göreve başlama süreçleriyle…

  • Liyakat, Kamu Ahlakı ve Seçimler

    Milli Liyakat Anayasası’nda Kamu Görevi Ahlakı ve Makam Vakarı (Madde 57)

    Kamu görevi ahlakı ve makam vakarı, devlet adına yetki kullanan kişinin o yetkiyi kendisi için değil, millet için taşıdığını hatırlatan en temel anayasal güvencelerden biridir. Kamu görevi, kişiye toplumun üzerinde bir üstünlük vermez; tam tersine, onu daha ağır bir sorumluluk altına sokar. Bir memur, yönetici, yargı mensubu, kolluk görevlisi, belediye yetkilisi veya herhangi bir kamu görevlisi, elindeki yetkiyi vatandaşa baskı kurmak, bir grubu kayırmak, bir partiye alan açmak, özel çıkar sağlamak veya kamu kaynağını zümresel menfaate aktarmak için kullanıyorsa, artık görev değil, kamu gücünün yozlaşması söz konusudur. Milli Liyakat Anayasası içinde Madde 57, bu yozlaşmayı önlemek için kamu görevi ahlakını,…

  • Liyakat, Kamu Ahlakı ve Seçimler

    Milli Liyakat Anayasası’nda Ortak Adaylık ve Liyakat Havuzu (Madde 56)

    Ortak adaylık ve liyakat havuzu, Milli Liyakat Anayasası’nın en kritik kurumsal mekanizmalarından biridir; çünkü bu madde, devletin en önemli makamlarına kimlerin, hangi şartlarla, hangi güvenceyle ve hangi denetlenebilir süreçler üzerinden aday olabileceğini belirler. Bir anayasa yalnız makamları kurmakla yetinirse eksik kalır. Asıl mesele, o makamlara giden yolun adil, açık, ölçülebilir, manipülasyona kapalı ve halk iradesine gerçek seçenek sunacak biçimde düzenlenmesidir. İşte Madde 56, tam olarak bu nedenle anayasa taslağının omurga maddelerinden biri gibi okunmalıdır. Bu madde, Milli Liyakat Anayasası içinde adaylık sisteminin rastlantıya, kapalı ilişkilere, referansa, belge engeline, idari müdahaleye, algoritmik yönlendirmeye veya sonuca göre değiştirilen kurallara teslim edilmemesini sağlar.…