{"id":94,"date":"2026-06-14T08:24:11","date_gmt":"2026-06-14T08:24:11","guid":{"rendered":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/?p=94"},"modified":"2026-06-14T08:24:11","modified_gmt":"2026-06-14T08:24:11","slug":"kisi-hurriyeti-ve-guvenligi-madde-19","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/kisi-hurriyeti-ve-guvenligi-madde-19\/","title":{"rendered":"Milli Liyakat Anayasas\u0131&#8217;nda Ki\u015fi H\u00fcrriyeti ve G\u00fcvenli\u011fi (Madde 19)"},"content":{"rendered":"<article><strong>Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi<\/strong>, insan\u0131n devlet kar\u015f\u0131s\u0131nda kendisini g\u00fcvende hissetmesini sa\u011flayan en temel anayasal g\u00fcvencelerden biridir. Bir \u00fclkede ki\u015fi, hangi sebeple olursa olsun keyf\u00ee bi\u00e7imde yakalanamayaca\u011f\u0131n\u0131, g\u00f6zalt\u0131nda tutulamayaca\u011f\u0131n\u0131, tutuklanamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve h\u00fcrriyetinden yoksun b\u0131rak\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmelidir. Bu g\u00fcvence yoksa hukuk devleti zay\u0131flar; vatanda\u015f\u0131n devlete duydu\u011fu g\u00fcven sars\u0131l\u0131r. <a href=\"https:\/\/milliliyakat.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Milli Liyakat Anayasas\u0131<\/a> i\u00e7inde Madde 19, ki\u015fi h\u00fcrriyetini s\u0131n\u0131rlayan b\u00fct\u00fcn i\u015flemleri kanuna, h\u00e2kim karar\u0131na, yarg\u0131 denetimine ve etkili ba\u015fvuru hakk\u0131na ba\u011flar. B\u00f6ylece <strong>ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi<\/strong>, yaln\u0131zca serbest dola\u015fma anlam\u0131na gelmez; ayn\u0131 zamanda devlet g\u00fcc\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda insan\u0131n hukukla korunmas\u0131, sebepsiz tutulmamas\u0131, haklar\u0131n\u0131n kendisine bildirilmesi ve makul s\u00fcrede h\u00e2kim \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Madde 19 \u2013 Ki\u015fi H\u00fcrriyeti ve G\u00fcvenli\u011fi<\/strong><br \/>\nKi\u015fi h\u00fcrriyetini s\u0131n\u0131rlayan i\u015flemler ancak kanuna dayan\u0131r. Yakalama, g\u00f6zalt\u0131, tutuklama ve h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 tedbirler h\u00e2kim karar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Koruma, tedavi, e\u011fitim, s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 veya geri verme ama\u00e7l\u0131 h\u00fcrriyet s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 da ayn\u0131 g\u00fcvenceye tabidir. Zorunlu h\u00e2llerde yetkili merci i\u015flemi derh\u00e2l h\u00e2kim denetimine sunulur.<\/p>\n<p>Yakalanan veya tutuklanan ki\u015fiye sebepler ve haklar\u0131 derhal bildirilir; durumu yak\u0131nlar\u0131na derh\u00e2l haber verilir. Ki\u015fi azami k\u0131rk sekiz (48) saat, toplu su\u00e7larda d\u00f6rt (4) g\u00fcn i\u00e7inde h\u00e2kim \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Bu s\u00fcreler ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2llerde kanunla s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak uzat\u0131labilir; uzatma hi\u00e7bir h\u00e2lde toplam yedi (7) g\u00fcn\u00fc a\u015famaz ve h\u00e2kim denetimi ile etkili ba\u015fvuru g\u00fcvencesi ask\u0131ya al\u0131namaz.<\/p>\n<p>Tutuklanan herkes, makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma ve yarg\u0131lama s\u00fcresince serbest b\u0131rak\u0131lmay\u0131 isteme hakk\u0131na sahiptir. H\u00fcrriyetinden yoksun b\u0131rak\u0131lan herkes, i\u015flemin hukuka uygunlu\u011funun yarg\u0131 denetimini ve ayk\u0131r\u0131l\u0131k h\u00e2linde derhal serbest b\u0131rak\u0131lmay\u0131 isteyebilir.<\/p>\n<p>Yakalama, g\u00f6zalt\u0131 ve tutuklama usulleri; savunmay\u0131, yarg\u0131 denetimini ve h\u00e2kim \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lma hakk\u0131n\u0131 geciktirecek veya etkisiz k\u0131lacak \u015fekilde d\u00fczenlenemez.<\/p><\/blockquote>\n<h2>H\u00fcrriyeti S\u0131n\u0131rlayan Her \u0130\u015flem Kanuna Dayanmal\u0131d\u0131r<\/h2>\n<p><strong>Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi<\/strong>, \u00f6ncelikle kanunilik ilkesiyle korunur. Madde 19, ki\u015fi h\u00fcrriyetini s\u0131n\u0131rlayan i\u015flemlerin ancak kanuna dayanabilece\u011fini belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, devletin ki\u015fiyi belirsiz gerek\u00e7elerle, keyf\u00ee takdirle veya fiil\u00ee uygulamalarla \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yoksun b\u0131rakamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>Yakalama, g\u00f6zalt\u0131, tutuklama veya h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 ba\u015fka bir tedbir uygulanacaksa bunun a\u00e7\u0131k bir hukuki dayana\u011f\u0131 bulunmal\u0131d\u0131r. Kanunilik, vatanda\u015f\u0131n hangi durumda hangi i\u015flemle kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011fini \u00f6nceden bilmesini sa\u011flar. Bu y\u00f6n\u00fcyle <strong>ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi<\/strong>, yaln\u0131zca bireyi de\u011fil, toplumun hukuk d\u00fczenine duydu\u011fu g\u00fcveni de korur. <a href=\"https:\/\/www.echr.coe.int\/documents\/d\/echr\/guide_art_5_tur\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve g\u00fcvenlik hakk\u0131<\/a> \u00fczerine yap\u0131lan insan haklar\u0131 de\u011ferlendirmeleri de bu g\u00fcvencenin hukuk devleti i\u00e7in ne kadar hayati oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n<h2>H\u00e2kim Karar\u0131 H\u00fcrriyetin En G\u00fc\u00e7l\u00fc Korumas\u0131d\u0131r<\/h2>\n<p><strong>Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi<\/strong>, h\u00e2kim g\u00fcvencesi olmadan tam anlam\u0131yla korunamaz. Madde 19, yakalama, g\u00f6zalt\u0131, tutuklama ve h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 tedbirlerin h\u00e2kim karar\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu belirtir. Bu, devletin ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne m\u00fcdahale ederken ba\u011f\u0131ms\u0131z bir yarg\u0131sal denetimden ge\u00e7mesi gerekti\u011fi anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcvence yaln\u0131zca ceza soru\u015fturmalar\u0131 i\u00e7in de\u011fil; koruma, tedavi, e\u011fitim, s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 veya geri verme ama\u00e7l\u0131 h\u00fcrriyet s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. B\u00f6ylece ki\u015fi, hangi gerek\u00e7eyle \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yoksun b\u0131rak\u0131l\u0131rsa b\u0131rak\u0131ls\u0131n, ayn\u0131 anayasal koruma alan\u0131 i\u00e7inde kal\u0131r. Zorunlu h\u00e2llerde yetkili merci i\u015flem yapabilse bile bu i\u015flem derh\u00e2l h\u00e2kim denetimine sunulur. <strong><em>Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi<\/em><\/strong>, tam da burada ger\u00e7ek anlam\u0131n\u0131 bulur: Devletin acil hareket etmesi gerekebilir; fakat bu hareket hukuk denetiminden ka\u00e7amaz.<\/p>\n<h2>Yakalanan Ki\u015fi Haklar\u0131n\u0131 Hemen Bilmelidir<\/h2>\n<p><strong>Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi<\/strong>, ki\u015finin neyle su\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hangi haklara sahip oldu\u011funu bilmesiyle anlam kazan\u0131r. Madde 19, yakalanan veya tutuklanan ki\u015fiye sebeplerin ve haklar\u0131n\u0131n derh\u00e2l bildirilece\u011fini ifade eder. Bu h\u00fck\u00fcm, insan\u0131 belirsizlik i\u00e7inde b\u0131rakmayan son derece \u00f6nemli bir g\u00fcvencedir.<\/p>\n<p>Bir ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yoksun b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, yaln\u0131zca fiziksel olarak tutulmaz; ayn\u0131 zamanda ciddi bir endi\u015fe, bilinmezlik ve savunmas\u0131zl\u0131k h\u00e2liyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r. Bu y\u00fczden ki\u015fiye neden yakaland\u0131\u011f\u0131n\u0131n, hangi haklara sahip oldu\u011funun ve ne yapabilece\u011finin a\u00e7\u0131k\u00e7a bildirilmesi gerekir. Ayr\u0131ca durumunun yak\u0131nlar\u0131na derh\u00e2l haber verilmesi, ki\u015finin d\u0131\u015f d\u00fcnyayla ba\u011f\u0131n\u0131n tamamen kopar\u0131lmas\u0131n\u0131 engeller. <a href=\"https:\/\/www.ohchr.org\/en\/instruments-mechanisms\/instruments\/body-principles-protection-all-persons-under-any-form-detention-or-imprisonment\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">G\u00f6zalt\u0131ndaki ki\u015filerin korunmas\u0131<\/a> bak\u0131m\u0131ndan bu t\u00fcr g\u00fcvenceler insan onuruyla do\u011frudan ilgilidir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Haklar\u0131n bildirilmesi<\/strong>, savunman\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Yak\u0131nlara haber verilmesi<\/strong>, ki\u015finin yaln\u0131z b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nler.<\/li>\n<li><strong>H\u00e2kim \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lma<\/strong>, keyf\u00ee tutulmaya kar\u015f\u0131 g\u00fcvence sa\u011flar.<\/li>\n<li><strong>Etkili ba\u015fvuru<\/strong>, hukuka ayk\u0131r\u0131 i\u015flemin d\u00fczeltilmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>S\u00fcre S\u0131n\u0131r\u0131 Olmadan \u00d6zg\u00fcrl\u00fck G\u00fcvencesi Eksik Kal\u0131r<\/h2>\n<p><strong>Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi<\/strong>, s\u00fcrelerle de korunur. Madde 19\u2019a g\u00f6re ki\u015fi azami k\u0131rk sekiz saat, toplu su\u00e7larda ise d\u00f6rt g\u00fcn i\u00e7inde h\u00e2kim \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Bu s\u00fcreler, ki\u015finin belirsiz bi\u00e7imde g\u00f6zalt\u0131nda tutulmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyen a\u00e7\u0131k anayasal s\u0131n\u0131rlard\u0131r.<\/p>\n<p>Ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2llerde bu s\u00fcrelerin kanunla s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak uzat\u0131labilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr; ancak uzatma hi\u00e7bir h\u00e2lde toplam yedi g\u00fcn\u00fc a\u015famaz. Daha da \u00f6nemlisi, h\u00e2kim denetimi ve etkili ba\u015fvuru g\u00fcvencesi ask\u0131ya al\u0131namaz. Bu d\u00fczenleme, ola\u011fan\u00fcst\u00fc d\u00f6nemlerde dahi ki\u015fi h\u00fcrriyetinin tamamen korumas\u0131z b\u0131rak\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. <strong> Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi<\/strong>, yaln\u0131zca normal zamanlar\u0131n de\u011fil, kriz d\u00f6nemlerinin de anayasal meselesidir.<\/p>\n<h2>Tutuklama Ceza De\u011fil, \u0130stisnai Bir Tedbirdir<\/h2>\n<p><strong>Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi<\/strong>, tutuklaman\u0131n pe\u015fin ceza gibi uygulanmas\u0131n\u0131 engeller. Madde 19, tutuklanan herkesin makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma ve yarg\u0131lama s\u00fcresince serbest b\u0131rak\u0131lmay\u0131 isteme hakk\u0131na sahip oldu\u011funu belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, tutuklaman\u0131n cezaland\u0131rma arac\u0131 de\u011fil, ancak zorunlu h\u00e2llerde ba\u015fvurulabilecek ge\u00e7ici bir koruma tedbiri oldu\u011funu hat\u0131rlat\u0131r.<\/p>\n<p>Bir ki\u015finin su\u00e7lulu\u011fu kesinle\u015fmeden uzun s\u00fcre \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yoksun b\u0131rak\u0131lmas\u0131, adalet duygusunu zedeler. Makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131, hem bireyin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hem de yarg\u0131 sisteminin ciddiyetini korur. <a href=\"https:\/\/www.coe.int\/en\/web\/cepej\/access-to-justice\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Yarg\u0131ya eri\u015fim<\/a> ve etkili yarg\u0131sal koruma standartlar\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc s\u0131n\u0131rlayan i\u015flemlerde gecikmenin ne kadar a\u011f\u0131r sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyar. Bu nedenle tutuklama, her zaman \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc, gerek\u00e7eli ve denetlenebilir olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Hukuka Ayk\u0131r\u0131 Tutulan Ki\u015fi Derh\u00e2l Serbest B\u0131rak\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/h2>\n<p><strong>Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi<\/strong>, yaln\u0131zca ba\u015ftan do\u011fru i\u015flem yap\u0131lmas\u0131n\u0131 de\u011fil, yanl\u0131\u015f i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bunun h\u0131zla d\u00fczeltilmesini de gerektirir. Madde 19, h\u00fcrriyetinden yoksun b\u0131rak\u0131lan herkesin i\u015flemin hukuka uygunlu\u011funun yarg\u0131 denetimini isteyebilece\u011fini ve ayk\u0131r\u0131l\u0131k h\u00e2linde derh\u00e2l serbest b\u0131rak\u0131lmay\u0131 talep edebilece\u011fini belirtir.<\/p>\n<p>Bu h\u00fck\u00fcm, hukuk devletinin en pratik g\u00fcvencelerinden biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir ki\u015fi haks\u0131z bi\u00e7imde tutuluyorsa, sonradan yap\u0131lacak a\u00e7\u0131klamalar veya gecikmi\u015f d\u00fczeltmeler yeterli olmaz. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck ihlali derh\u00e2l giderilmelidir. Ayr\u0131ca yakalama, g\u00f6zalt\u0131 ve tutuklama usulleri; savunmay\u0131, yarg\u0131 denetimini ve h\u00e2kim \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lma hakk\u0131n\u0131 geciktirecek ya da etkisiz k\u0131lacak \u015fekilde d\u00fczenlenemez. <strong><em>Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi<\/em><\/strong>, bu y\u00fczden yaln\u0131zca bir hak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda h\u0131zl\u0131 i\u015fleyen bir koruma mekanizmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Son De\u011ferlendirme<\/h2>\n<p><strong>Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi<\/strong>, <a href=\"https:\/\/milliliyakat.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Milli Liyakat Anayasas\u0131<\/a> i\u00e7inde devlet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bireyin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne m\u00fcdahalesini s\u0131k\u0131 kurallara ba\u011flayan temel bir g\u00fcvencedir. Madde 19, ki\u015fi h\u00fcrriyetini s\u0131n\u0131rlayan i\u015flemlerin ancak kanuna dayanabilece\u011fini, yakalama, g\u00f6zalt\u0131, tutuklama ve h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 tedbirlerin h\u00e2kim karar\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde d\u00fczenler. Koruma, tedavi, e\u011fitim, s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 veya geri verme ama\u00e7l\u0131 h\u00fcrriyet s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 da ayn\u0131 g\u00fcvenceye tabidir.<\/p>\n<p>Bu maddenin en g\u00fc\u00e7l\u00fc taraf\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckten yoksun b\u0131rak\u0131lmay\u0131 yaln\u0131zca bir idari veya adli i\u015flem olarak g\u00f6rmemesidir. Ki\u015fiye sebepler ve haklar\u0131 derh\u00e2l bildirilir; yak\u0131nlar\u0131na haber verilir; ki\u015fi belirli s\u00fcreler i\u00e7inde h\u00e2kim \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2llerde bile uzatma s\u0131n\u0131rs\u0131z olamaz ve h\u00e2kim denetimi ask\u0131ya al\u0131namaz. Tutuklanan herkes makul s\u00fcrede yarg\u0131lanmay\u0131 ve serbest b\u0131rak\u0131lmay\u0131 isteyebilir. Hukuka ayk\u0131r\u0131 h\u00fcrriyet s\u0131n\u0131rlamas\u0131nda derh\u00e2l serbest b\u0131rak\u0131lma yolu a\u00e7\u0131kt\u0131r. B\u00f6ylece <strong>ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi<\/strong>, insan\u0131 keyf\u00ee tutulmaya kar\u015f\u0131 koruyan, savunmay\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren ve devletin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00fczerindeki yetkisini hukukla s\u0131n\u0131rlayan vazge\u00e7ilmez bir anayasal g\u00fcvence h\u00e2line gelir.<\/p>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi, insan\u0131n devlet kar\u015f\u0131s\u0131nda kendisini g\u00fcvende hissetmesini sa\u011flayan en temel anayasal g\u00fcvencelerden biridir. Bir \u00fclkede ki\u015fi, hangi sebeple olursa olsun keyf\u00ee bi\u00e7imde yakalanamayaca\u011f\u0131n\u0131, g\u00f6zalt\u0131nda tutulamayaca\u011f\u0131n\u0131, tutuklanamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve h\u00fcrriyetinden yoksun b\u0131rak\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmelidir. Bu g\u00fcvence yoksa hukuk devleti zay\u0131flar; vatanda\u015f\u0131n devlete duydu\u011fu g\u00fcven sars\u0131l\u0131r. Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde Madde 19, ki\u015fi h\u00fcrriyetini s\u0131n\u0131rlayan b\u00fct\u00fcn i\u015flemleri kanuna, h\u00e2kim karar\u0131na, yarg\u0131 denetimine ve etkili ba\u015fvuru hakk\u0131na ba\u011flar. B\u00f6ylece ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi, yaln\u0131zca serbest dola\u015fma anlam\u0131na gelmez; ayn\u0131 zamanda devlet g\u00fcc\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda insan\u0131n hukukla korunmas\u0131, sebepsiz tutulmamas\u0131, haklar\u0131n\u0131n kendisine bildirilmesi ve makul s\u00fcrede h\u00e2kim \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Madde 19 \u2013 Ki\u015fi H\u00fcrriyeti ve G\u00fcvenli\u011fi Ki\u015fi h\u00fcrriyetini s\u0131n\u0131rlayan i\u015flemler ancak kanuna dayan\u0131r. Yakalama, g\u00f6zalt\u0131, tutuklama ve h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 tedbirler h\u00e2kim karar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Koruma, tedavi, e\u011fitim, s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 veya geri verme ama\u00e7l\u0131 h\u00fcrriyet s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 da ayn\u0131 g\u00fcvenceye tabidir. Zorunlu h\u00e2llerde yetkili merci i\u015flemi derh\u00e2l h\u00e2kim denetimine sunulur. Yakalanan veya tutuklanan ki\u015fiye sebepler ve haklar\u0131 derhal bildirilir; durumu yak\u0131nlar\u0131na derh\u00e2l haber verilir. Ki\u015fi azami k\u0131rk sekiz (48) saat, toplu su\u00e7larda d\u00f6rt (4) g\u00fcn i\u00e7inde h\u00e2kim \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Bu s\u00fcreler ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2llerde kanunla s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak uzat\u0131labilir; uzatma hi\u00e7bir h\u00e2lde toplam yedi (7) g\u00fcn\u00fc a\u015famaz ve h\u00e2kim denetimi ile etkili ba\u015fvuru g\u00fcvencesi ask\u0131ya al\u0131namaz. Tutuklanan herkes, makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma ve yarg\u0131lama s\u00fcresince serbest b\u0131rak\u0131lmay\u0131 isteme hakk\u0131na sahiptir. H\u00fcrriyetinden yoksun b\u0131rak\u0131lan herkes, i\u015flemin hukuka uygunlu\u011funun yarg\u0131 denetimini ve ayk\u0131r\u0131l\u0131k h\u00e2linde derhal serbest b\u0131rak\u0131lmay\u0131 isteyebilir. Yakalama, g\u00f6zalt\u0131 ve tutuklama usulleri; savunmay\u0131, yarg\u0131 denetimini ve h\u00e2kim \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lma hakk\u0131n\u0131 geciktirecek veya etkisiz k\u0131lacak \u015fekilde d\u00fczenlenemez. H\u00fcrriyeti S\u0131n\u0131rlayan Her \u0130\u015flem Kanuna Dayanmal\u0131d\u0131r Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi, \u00f6ncelikle kanunilik ilkesiyle korunur. Madde 19, ki\u015fi h\u00fcrriyetini s\u0131n\u0131rlayan i\u015flemlerin ancak kanuna dayanabilece\u011fini belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, devletin ki\u015fiyi belirsiz gerek\u00e7elerle, keyf\u00ee takdirle veya fiil\u00ee uygulamalarla \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yoksun b\u0131rakamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde g\u00f6sterir. Yakalama, g\u00f6zalt\u0131, tutuklama veya h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 ba\u015fka bir tedbir uygulanacaksa bunun a\u00e7\u0131k bir hukuki dayana\u011f\u0131 bulunmal\u0131d\u0131r. Kanunilik, vatanda\u015f\u0131n hangi durumda hangi i\u015flemle kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011fini \u00f6nceden bilmesini sa\u011flar. Bu y\u00f6n\u00fcyle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi, yaln\u0131zca bireyi de\u011fil, toplumun hukuk d\u00fczenine duydu\u011fu g\u00fcveni de korur. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve g\u00fcvenlik hakk\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan insan haklar\u0131 de\u011ferlendirmeleri de bu g\u00fcvencenin hukuk devleti i\u00e7in ne kadar hayati oldu\u011funu g\u00f6sterir. H\u00e2kim Karar\u0131 H\u00fcrriyetin En G\u00fc\u00e7l\u00fc Korumas\u0131d\u0131r Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi, h\u00e2kim g\u00fcvencesi olmadan tam anlam\u0131yla korunamaz. Madde 19, yakalama, g\u00f6zalt\u0131, tutuklama ve h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 tedbirlerin h\u00e2kim karar\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu belirtir. Bu, devletin ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne m\u00fcdahale ederken ba\u011f\u0131ms\u0131z bir yarg\u0131sal denetimden ge\u00e7mesi gerekti\u011fi anlam\u0131na gelir. Bu g\u00fcvence yaln\u0131zca ceza soru\u015fturmalar\u0131 i\u00e7in de\u011fil; koruma, tedavi, e\u011fitim, s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 veya geri verme ama\u00e7l\u0131 h\u00fcrriyet s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. B\u00f6ylece ki\u015fi, hangi gerek\u00e7eyle \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yoksun b\u0131rak\u0131l\u0131rsa b\u0131rak\u0131ls\u0131n, ayn\u0131 anayasal koruma alan\u0131 i\u00e7inde kal\u0131r. Zorunlu h\u00e2llerde yetkili merci i\u015flem yapabilse bile bu i\u015flem derh\u00e2l h\u00e2kim denetimine sunulur. Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi, tam da burada ger\u00e7ek anlam\u0131n\u0131 bulur: Devletin acil hareket etmesi gerekebilir; fakat bu hareket hukuk denetiminden ka\u00e7amaz. Yakalanan Ki\u015fi Haklar\u0131n\u0131 Hemen Bilmelidir Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi, ki\u015finin neyle su\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hangi haklara sahip oldu\u011funu bilmesiyle anlam kazan\u0131r. Madde 19, yakalanan veya tutuklanan ki\u015fiye sebeplerin ve haklar\u0131n\u0131n derh\u00e2l bildirilece\u011fini ifade eder. Bu h\u00fck\u00fcm, insan\u0131 belirsizlik i\u00e7inde b\u0131rakmayan son derece \u00f6nemli bir g\u00fcvencedir. Bir ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yoksun b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, yaln\u0131zca fiziksel olarak tutulmaz; ayn\u0131 zamanda ciddi bir endi\u015fe, bilinmezlik ve savunmas\u0131zl\u0131k h\u00e2liyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r. Bu y\u00fczden ki\u015fiye neden yakaland\u0131\u011f\u0131n\u0131n, hangi haklara sahip oldu\u011funun ve ne yapabilece\u011finin a\u00e7\u0131k\u00e7a bildirilmesi gerekir. Ayr\u0131ca durumunun yak\u0131nlar\u0131na derh\u00e2l haber verilmesi, ki\u015finin d\u0131\u015f d\u00fcnyayla ba\u011f\u0131n\u0131n tamamen kopar\u0131lmas\u0131n\u0131 engeller. G\u00f6zalt\u0131ndaki ki\u015filerin korunmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bu t\u00fcr g\u00fcvenceler insan onuruyla do\u011frudan ilgilidir. Haklar\u0131n bildirilmesi, savunman\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131d\u0131r. Yak\u0131nlara haber verilmesi, ki\u015finin yaln\u0131z b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. H\u00e2kim \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lma, keyf\u00ee tutulmaya kar\u015f\u0131 g\u00fcvence sa\u011flar. Etkili ba\u015fvuru, hukuka ayk\u0131r\u0131 i\u015flemin d\u00fczeltilmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. S\u00fcre S\u0131n\u0131r\u0131 Olmadan \u00d6zg\u00fcrl\u00fck G\u00fcvencesi Eksik Kal\u0131r Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi, s\u00fcrelerle de korunur. Madde 19\u2019a g\u00f6re ki\u015fi azami k\u0131rk sekiz saat, toplu su\u00e7larda ise d\u00f6rt g\u00fcn i\u00e7inde h\u00e2kim \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Bu s\u00fcreler, ki\u015finin belirsiz bi\u00e7imde g\u00f6zalt\u0131nda tutulmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyen a\u00e7\u0131k anayasal s\u0131n\u0131rlard\u0131r. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2llerde bu s\u00fcrelerin kanunla s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak uzat\u0131labilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr; ancak uzatma hi\u00e7bir h\u00e2lde toplam yedi g\u00fcn\u00fc a\u015famaz. Daha da \u00f6nemlisi, h\u00e2kim denetimi ve etkili ba\u015fvuru g\u00fcvencesi ask\u0131ya al\u0131namaz. Bu d\u00fczenleme, ola\u011fan\u00fcst\u00fc d\u00f6nemlerde dahi ki\u015fi h\u00fcrriyetinin tamamen korumas\u0131z b\u0131rak\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi, yaln\u0131zca normal zamanlar\u0131n de\u011fil, kriz d\u00f6nemlerinin de anayasal meselesidir. Tutuklama Ceza De\u011fil, \u0130stisnai Bir Tedbirdir Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi, tutuklaman\u0131n pe\u015fin ceza gibi uygulanmas\u0131n\u0131 engeller. Madde 19, tutuklanan herkesin makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma ve yarg\u0131lama s\u00fcresince serbest b\u0131rak\u0131lmay\u0131 isteme hakk\u0131na sahip oldu\u011funu belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, tutuklaman\u0131n cezaland\u0131rma arac\u0131 de\u011fil, ancak zorunlu h\u00e2llerde ba\u015fvurulabilecek ge\u00e7ici bir koruma tedbiri oldu\u011funu hat\u0131rlat\u0131r. Bir ki\u015finin su\u00e7lulu\u011fu kesinle\u015fmeden uzun s\u00fcre \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yoksun b\u0131rak\u0131lmas\u0131, adalet duygusunu zedeler. Makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131, hem bireyin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hem de yarg\u0131 sisteminin ciddiyetini korur. Yarg\u0131ya eri\u015fim ve etkili yarg\u0131sal koruma standartlar\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc s\u0131n\u0131rlayan i\u015flemlerde gecikmenin ne kadar a\u011f\u0131r sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyar. Bu nedenle tutuklama, her zaman \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc, gerek\u00e7eli ve denetlenebilir olmal\u0131d\u0131r. Hukuka Ayk\u0131r\u0131 Tutulan Ki\u015fi Derh\u00e2l Serbest B\u0131rak\u0131lmal\u0131d\u0131r Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi, yaln\u0131zca ba\u015ftan do\u011fru i\u015flem yap\u0131lmas\u0131n\u0131 de\u011fil, yanl\u0131\u015f i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bunun h\u0131zla d\u00fczeltilmesini de gerektirir. Madde 19, h\u00fcrriyetinden yoksun b\u0131rak\u0131lan herkesin i\u015flemin hukuka uygunlu\u011funun yarg\u0131 denetimini isteyebilece\u011fini ve ayk\u0131r\u0131l\u0131k h\u00e2linde derh\u00e2l serbest b\u0131rak\u0131lmay\u0131 talep edebilece\u011fini belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, hukuk devletinin en pratik g\u00fcvencelerinden biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir ki\u015fi haks\u0131z bi\u00e7imde tutuluyorsa, sonradan yap\u0131lacak a\u00e7\u0131klamalar veya gecikmi\u015f d\u00fczeltmeler yeterli olmaz. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck ihlali derh\u00e2l giderilmelidir. Ayr\u0131ca yakalama, g\u00f6zalt\u0131 ve tutuklama usulleri; savunmay\u0131, yarg\u0131 denetimini ve h\u00e2kim \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lma hakk\u0131n\u0131 geciktirecek ya da etkisiz k\u0131lacak \u015fekilde d\u00fczenlenemez. Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi, bu y\u00fczden yaln\u0131zca bir hak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda h\u0131zl\u0131 i\u015fleyen bir koruma mekanizmas\u0131d\u0131r. Son De\u011ferlendirme Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi, Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde devlet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bireyin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne m\u00fcdahalesini s\u0131k\u0131 kurallara ba\u011flayan temel bir g\u00fcvencedir. Madde 19, ki\u015fi h\u00fcrriyetini s\u0131n\u0131rlayan i\u015flemlerin ancak kanuna dayanabilece\u011fini, yakalama, g\u00f6zalt\u0131, tutuklama ve h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 tedbirlerin h\u00e2kim karar\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde d\u00fczenler. Koruma, tedavi, e\u011fitim, s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 veya geri verme ama\u00e7l\u0131 h\u00fcrriyet s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 da ayn\u0131 g\u00fcvenceye tabidir. Bu maddenin en g\u00fc\u00e7l\u00fc taraf\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckten yoksun b\u0131rak\u0131lmay\u0131 yaln\u0131zca bir idari veya adli i\u015flem olarak g\u00f6rmemesidir. Ki\u015fiye sebepler ve haklar\u0131 derh\u00e2l bildirilir; yak\u0131nlar\u0131na haber verilir; ki\u015fi belirli s\u00fcreler i\u00e7inde h\u00e2kim \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2llerde bile uzatma s\u0131n\u0131rs\u0131z olamaz ve h\u00e2kim denetimi ask\u0131ya al\u0131namaz. Tutuklanan herkes makul s\u00fcrede yarg\u0131lanmay\u0131 ve serbest b\u0131rak\u0131lmay\u0131 isteyebilir. Hukuka ayk\u0131r\u0131 h\u00fcrriyet s\u0131n\u0131rlamas\u0131nda derh\u00e2l serbest b\u0131rak\u0131lma yolu a\u00e7\u0131kt\u0131r. B\u00f6ylece ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi, insan\u0131 keyf\u00ee tutulmaya kar\u015f\u0131 koruyan, savunmay\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren ve devletin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00fczerindeki yetkisini hukukla s\u0131n\u0131rlayan vazge\u00e7ilmez bir anayasal g\u00fcvence h\u00e2line gelir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":95,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-94","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haklar-ozgurlukler-ve-vatandaslik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":96,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94\/revisions\/96"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/95"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}