{"id":451,"date":"2026-06-21T10:32:47","date_gmt":"2026-06-21T10:32:47","guid":{"rendered":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/?p=451"},"modified":"2026-06-21T10:32:47","modified_gmt":"2026-06-21T10:32:47","slug":"ilk-secim-guvenligi-gecici-madde-6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/ilk-secim-guvenligi-gecici-madde-6\/","title":{"rendered":"Milli Liyakat Anayasas\u0131\u2019nda \u0130lk Se\u00e7im G\u00fcvenli\u011fi (Ge\u00e7ici Madde 6)"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130lk se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi<\/strong>, yeni bir anayasal d\u00fczene ge\u00e7ilirken millet iradesinin hi\u00e7bir teredd\u00fcde yer b\u0131rakmadan, a\u00e7\u0131k, do\u011frulanabilir, denetlenebilir ve tarafs\u0131z bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan en kritik ge\u00e7i\u015f g\u00fcvencesidir. Bir anayasa ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc h\u00fck\u00fcmler i\u00e7erirse i\u00e7ersin, o Anayasaya g\u00f6re yap\u0131lacak ilk se\u00e7imler g\u00fcvenilir bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclmezse yeni d\u00fczenin me\u015fruiyeti daha ba\u015flang\u0131\u00e7ta tart\u0131\u015fmal\u0131 h\u00e2le gelir. Bu nedenle ilk se\u00e7imler yaln\u0131z sand\u0131k g\u00fcn\u00fc yap\u0131lan teknik i\u015flem de\u011fildir; adayl\u0131k, do\u011frulama, kura, propaganda, dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, kampanya finansman\u0131, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131, oy verme, say\u0131m, tutanak, itiraz, kesin sonu\u00e7 ve g\u00f6reve ba\u015flama zincirinin tamam\u0131n\u0131 kapsayan anayasal g\u00fcvenlik s\u00fcrecidir.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/milliliyakat.com\">Milli Liyakat Anayasas\u0131<\/a> i\u00e7inde Ge\u00e7ici Madde 6, ilk se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ve \u00e7ok katmanl\u0131 bir ge\u00e7i\u015f sistemi kurar. Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu, ilk se\u00e7imler i\u00e7in adayl\u0131k, do\u011frulama, itiraz, kura, propaganda, dijital g\u00fcvenlik, oy verme, say\u0131m, kesin sonu\u00e7 ve g\u00f6reve ba\u015flama takvimini y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten itibaren doksan g\u00fcn i\u00e7inde ilan eder. Yeni Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu olu\u015funcaya kadar mevcut Kurul ilk se\u00e7imleri Anayasaya ayk\u0131r\u0131 olmayan h\u00fck\u00fcmlerle y\u00f6netir. B\u00f6ylece se\u00e7im s\u00fcreci kurumsuz kalmaz; fakat eski d\u00fczenin Anayasaya ayk\u0131r\u0131 h\u00fck\u00fcmleri de ge\u00e7i\u015f bahanesiyle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez.<\/p>\n<h2>Ge\u00e7ici madde metni: \u0130lk se\u00e7im g\u00fcvenli\u011finin ge\u00e7i\u015f sistemi<\/h2>\n<blockquote><p><strong>Ge\u00e7ici Madde 6 \u2013 Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu ve \u0130lk Se\u00e7im G\u00fcvenli\u011fi<\/strong><\/p>\n<p>Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu, ilk se\u00e7imler i\u00e7in adayl\u0131k, do\u011frulama, itiraz, kura, propaganda, dijital g\u00fcvenlik, oy verme, say\u0131m, kesin sonu\u00e7 ve g\u00f6reve ba\u015flama takvimini y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten itibaren doksan (90) g\u00fcn i\u00e7inde ilan eder. Yeni Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu olu\u015funcaya kadar mevcut Kurul ilk se\u00e7imleri Anayasaya ayk\u0131r\u0131 olmayan h\u00fck\u00fcmlerle y\u00f6netir.<\/p>\n<p>\u0130lk se\u00e7imlerde adayl\u0131k, kura, kampanya finansman\u0131, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131, dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, sand\u0131k tutanaklar\u0131 ve se\u00e7im verileri a\u00e7\u0131k, e\u015fzamanl\u0131, do\u011frulanabilir ve sonradan denetlenebilir bi\u00e7imde yay\u0131mlan\u0131r. Kaynaklar, medya, dijital platformlar ve idari yetkiler adaylar veya se\u00e7men iradesi \u00fczerinde bask\u0131 arac\u0131 yap\u0131lamaz; kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 adaylara e\u015fit s\u00fcre ve tarafs\u0131z tan\u0131t\u0131m sa\u011flar.<\/p>\n<p>\u0130lk se\u00e7imlerde Y\u00fcksek Se\u00e7im Kuruluna ba\u011fl\u0131 teknik destek birimleri kurulabilir; bunlar kay\u0131t, do\u011frulama ve lojistik destekle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r, nihai karar Kurula aittir. \u0130lk Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu, Anayasa Mahkemesi ve tarafs\u0131z anayasal kurum \u00fcyeliklerine ili\u015fkin kura ve havuz i\u015flemleri ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem, noter huzuru, a\u00e7\u0131kl\u0131k, h\u0131zl\u0131 itiraz ve ge\u00e7ici Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu g\u00fcvenceleriyle y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. \u0130lk olu\u015fumlarda 104. maddedeki Anayasa Mahkemesinin \u015fekli g\u00f6zetimi yerine ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem heyeti g\u00fcvencesi uygulan\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130lk se\u00e7imi y\u00f6neten mevcut Kurulun kura, say\u0131m ve kesin sonu\u00e7 i\u015flemleri ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem heyetinin e\u015fzamanl\u0131 denetimine tabidir. Ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem heyeti; y\u00fcksek yarg\u0131, hukuk akademisi, barolar ve se\u00e7im hukuku alan\u0131ndan, hi\u00e7bir kayna\u011f\u0131n tek ba\u015f\u0131na \u00e7o\u011funluk olu\u015fturamayaca\u011f\u0131 bi\u00e7imde belirlenir. Heyetin sabit usul\u00fc mevcut Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu taraf\u0131ndan kura ve say\u0131mdan \u00f6nce ilan edilir; olu\u015fumu kura ve say\u0131mdan \u00f6nce kamuoyuna a\u00e7\u0131klan\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00f6zlem heyeti kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerini kayda ge\u00e7irir; bu g\u00fcvence ilk se\u00e7im takvimini belirsiz durduramaz. Sonuca etkili a\u00e7\u0131k ve a\u011f\u0131r ihlal tespit edilirse se\u00e7im t\u00fcmden durdurulmadan yaln\u0131z hukuka ayk\u0131r\u0131 a\u015fama Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu k\u0131sa takvimiyle yenilenir.<\/p>\n<p>\u0130lk se\u00e7imlerde veri aktar\u0131m\u0131, sand\u0131k sonu\u00e7 ak\u0131\u015f\u0131, adayl\u0131k belgeleri, kura kay\u0131tlar\u0131, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck i\u00e7in ge\u00e7ici teknik altyap\u0131 \u00f6nceden ilan edilir. Bu altyap\u0131 Kurulun karar yetkisini devralamaz; eksiklikler se\u00e7men iradesini veya adayl\u0131k e\u015fitli\u011fini zedelemeden giderilir.<\/p><\/blockquote>\n<h2>Doksan g\u00fcnl\u00fck se\u00e7im takvimi neden zorunludur?<\/h2>\n<p>Ge\u00e7ici Madde 6, Y\u00fcksek Se\u00e7im Kuruluna a\u00e7\u0131k bir zaman g\u00f6revi verir. Kurul, ilk se\u00e7imler i\u00e7in adayl\u0131k, do\u011frulama, itiraz, kura, propaganda, dijital g\u00fcvenlik, oy verme, say\u0131m, kesin sonu\u00e7 ve g\u00f6reve ba\u015flama takvimini y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten itibaren doksan g\u00fcn i\u00e7inde ilan eder. Bu h\u00fck\u00fcm, ilk se\u00e7imlerin belirsiz bir haz\u0131rl\u0131k s\u00fcrecine b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nler.<\/p>\n<p>Takvim ilan\u0131, se\u00e7im g\u00fcvenli\u011finin ilk \u015fart\u0131d\u0131r. Aday ne zaman ba\u015fvuraca\u011f\u0131n\u0131, belgelerin nas\u0131l do\u011frulanaca\u011f\u0131n\u0131, kura s\u00fcrecinin ne zaman yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131, propagandan\u0131n hangi kurallarla y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fini, itirazlar\u0131n hangi s\u00fcrelerde incelenece\u011fini ve kesin sonu\u00e7lar\u0131n hangi usulle belirlenece\u011fini \u00f6nceden bilmelidir. Se\u00e7men de hangi s\u00fcrecin hangi a\u015famada oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rebilmelidir.<\/p>\n<p>Doksan g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre bu nedenle sadece idari bir tarih de\u011fildir. Yeni anayasal d\u00fczenin ilk se\u00e7imlere do\u011fru kararl\u0131 bi\u00e7imde ilerlemesini sa\u011flayan anayasal s\u00fcre kilididir. Haz\u0131rl\u0131k yap\u0131l\u0131r; fakat haz\u0131rl\u0131k belirsizli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmez.<\/p>\n<h2>Mevcut Kurulun ge\u00e7ici g\u00f6revi nas\u0131l s\u0131n\u0131rlan\u0131r?<\/h2>\n<p>Yeni Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu olu\u015funcaya kadar mevcut Kurul ilk se\u00e7imleri Anayasaya ayk\u0131r\u0131 olmayan h\u00fck\u00fcmlerle y\u00f6netir. Bu c\u00fcmle, ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemindeki kurumsal s\u00fcreklili\u011fi sa\u011flar. Se\u00e7im y\u00f6netimi bo\u015flu\u011fa d\u00fc\u015fmez. Ancak mevcut Kurulun eski h\u00fck\u00fcmleri s\u0131n\u0131rs\u0131z bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcrmesine de izin verilmez.<\/p>\n<p>\u00d6l\u00e7\u00fc a\u00e7\u0131kt\u0131r: Anayasaya ayk\u0131r\u0131 olmamak. Eski kanun, y\u00f6netmelik, uygulama veya team\u00fcl yeni Anayasan\u0131n adayl\u0131k e\u015fitli\u011fi, kura g\u00fcvenli\u011fi, a\u00e7\u0131k veri, dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131nda tarafs\u0131zl\u0131k, itiraz hakk\u0131 ve se\u00e7im verilerinin denetlenebilirli\u011fi gibi h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131ysa uygulanamaz.<\/p>\n<p>Bu yap\u0131, s\u00fcreklilik ile anayasal \u00fcst\u00fcnl\u00fck aras\u0131nda denge kurar. Mevcut Kurul se\u00e7im y\u00f6netimini devral\u0131r; fakat se\u00e7imleri yeni Anayasan\u0131n g\u00fcvence mant\u0131\u011f\u0131na uygun y\u00fcr\u00fctmek zorundad\u0131r.<\/p>\n<h2>A\u00e7\u0131k ve e\u015fzamanl\u0131 se\u00e7im verisi<\/h2>\n<p>Ge\u00e7ici Madde 6, ilk se\u00e7imlerde adayl\u0131k, kura, kampanya finansman\u0131, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131, dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, sand\u0131k tutanaklar\u0131 ve se\u00e7im verilerinin a\u00e7\u0131k, e\u015fzamanl\u0131, do\u011frulanabilir ve sonradan denetlenebilir bi\u00e7imde yay\u0131mlanaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenler. Bu h\u00fck\u00fcm, ilk se\u00e7im g\u00fcvenli\u011finin kalbidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc se\u00e7im g\u00fcveni yaln\u0131z sonucun a\u00e7\u0131klanmas\u0131yla de\u011fil, sonuca giden b\u00fct\u00fcn verilerin izlenebilir olmas\u0131yla olu\u015fur.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131kl\u0131k, verinin kamuoyuna kapal\u0131 tutulmamas\u0131n\u0131 sa\u011flar. E\u015fzamanl\u0131l\u0131k, bilgi ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n geciktirilerek manip\u00fclasyon \u015f\u00fcphesi do\u011furmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. Do\u011frulanabilirlik, a\u00e7\u0131klanan verinin sand\u0131k tutanaklar\u0131, adayl\u0131k kay\u0131tlar\u0131, kura kay\u0131tlar\u0131 ve finansman bilgileriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilmesini gerektirir. Sonradan denetlenebilirlik ise se\u00e7im bittikten sonra da itiraz ve inceleme imk\u00e2n\u0131n\u0131n korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p>Bu d\u00fczenleme, se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fini yaln\u0131z sand\u0131k say\u0131m\u0131na indirgemez. Kampanya finansman\u0131, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck de se\u00e7im verisinin par\u00e7as\u0131 h\u00e2line gelir. \u00c7\u00fcnk\u00fc se\u00e7men iradesi yaln\u0131z oy verme an\u0131nda de\u011fil, se\u00e7im \u00f6ncesi bilgi ortam\u0131nda da etkilenebilir.<\/p>\n<h2>Kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve adaylara e\u015fit s\u00fcre<\/h2>\n<p>Madde, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n adaylara e\u015fit s\u00fcre ve tarafs\u0131z tan\u0131t\u0131m sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, ilk se\u00e7imlerin adil rekabet ortam\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gereklidir. Kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn millete aittir; belirli bir aday\u0131n, makam\u0131n, grubun veya eski d\u00fczenin propaganda arac\u0131 h\u00e2line getirilemez.<\/p>\n<p>E\u015fit s\u00fcre yaln\u0131z dakika hesab\u0131 de\u011fildir. Tan\u0131t\u0131m dili, yay\u0131n saati, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck d\u00fczeyi, haberin sunulu\u015f bi\u00e7imi, adaylar\u0131n faaliyetlerine ayr\u0131lan yer ve kamu yay\u0131nc\u0131s\u0131n\u0131n tarafs\u0131z tutumu birlikte de\u011ferlendirilmelidir. Bir adaya yo\u011fun ve olumlu g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck sa\u011flan\u0131rken di\u011fer adaylara \u015feklen k\u0131sa s\u00fcre verilmesi e\u015fitlik ruhuna ayk\u0131r\u0131 olabilir.<\/p>\n<p>Bu nedenle Ge\u00e7ici Madde 6 kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tarafs\u0131z tan\u0131t\u0131m y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u011flar. \u0130lk se\u00e7imler, kamu imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n se\u00e7im \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmedi\u011fi bir bilgi ortam\u0131nda yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck neden se\u00e7im g\u00fcvenli\u011finin par\u00e7as\u0131d\u0131r?<\/h2>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi yaln\u0131z sand\u0131k ve tutanak g\u00fcvenli\u011fi de\u011fildir. Dijital platformlarda g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, reklam eri\u015fimi, arama sonu\u00e7lar\u0131, algoritmik \u00f6ne \u00e7\u0131karma, hedefli i\u00e7erik, bot a\u011flar\u0131, veri temelli propaganda ve platform i\u00e7i kampanya ara\u00e7lar\u0131 se\u00e7men iradesini etkileyebilir. Ge\u00e7ici Madde 6\u2019n\u0131n dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlemesi bu y\u00fczden \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>Madde, kaynaklar\u0131n, medyan\u0131n, dijital platformlar\u0131n ve idari yetkilerin adaylar veya se\u00e7men iradesi \u00fczerinde bask\u0131 arac\u0131 yap\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu ifade, dijital \u00e7a\u011fda se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fini yaln\u0131z fiziksel sand\u0131k g\u00fcvenli\u011fi olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131r. Adaylar\u0131n dijital alanda g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, kampanya finansman\u0131 ve platform davran\u0131\u015flar\u0131 denetlenebilir olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck verilerinin a\u00e7\u0131k ve sonradan denetlenebilir bi\u00e7imde yay\u0131mlanmas\u0131, adayl\u0131k e\u015fitli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan yeni bir g\u00fcvence \u00fcretir. Se\u00e7men iradesinin serbest olu\u015fumu, art\u0131k dijital bilgi ortam\u0131n\u0131n \u015feffafl\u0131\u011f\u0131yla da ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Teknik destek birimleri karar makam\u0131 de\u011fildir<\/h2>\n<p>Ge\u00e7ici Madde 6, ilk se\u00e7imlerde Y\u00fcksek Se\u00e7im Kuruluna ba\u011fl\u0131 teknik destek birimleri kurulabilece\u011fini kabul eder. Ancak bunlar\u0131n g\u00f6revini kay\u0131t, do\u011frulama ve lojistik destekle s\u0131n\u0131rlar. Nihai karar Kurula aittir. Bu h\u00fck\u00fcm, se\u00e7im y\u00f6netiminde teknik kapasite ile hukuki karar yetkisi aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r\u0131 korur.<\/p>\n<p>\u0130lk se\u00e7imlerde veri aktar\u0131m\u0131, adayl\u0131k belgeleri, kura kay\u0131tlar\u0131, sand\u0131k sonu\u00e7 ak\u0131\u015f\u0131 ve dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck gibi alanlarda teknik destek zorunlu olabilir. Fakat teknik birimlerin altyap\u0131 kurmas\u0131, onlar\u0131n karar yetkisi kullanaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. Adayl\u0131\u011f\u0131n kabul\u00fc, itiraz\u0131n karara ba\u011flanmas\u0131, kura g\u00fcvenli\u011fi, say\u0131m uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 ve kesin sonu\u00e7 gibi konularda nihai yetki Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulundad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ayr\u0131m \u00f6nemlidir. Teknik sistem se\u00e7im s\u00fcrecini kolayla\u015ft\u0131r\u0131r; fakat demokratik me\u015fruiyet ve hukuki sorumluluk ta\u015f\u0131yan karar makam\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7emez.<\/p>\n<h2>Kura ve havuz i\u015flemlerinde ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem<\/h2>\n<p>Madde, ilk Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu, Anayasa Mahkemesi ve tarafs\u0131z anayasal kurum \u00fcyeliklerine ili\u015fkin kura ve havuz i\u015flemlerinin ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem, noter huzuru, a\u00e7\u0131kl\u0131k, h\u0131zl\u0131 itiraz ve ge\u00e7ici Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu g\u00fcvenceleriyle y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fini d\u00fczenler. Bu h\u00fck\u00fcm, ilk olu\u015fumlar\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in \u00f6zel bir ge\u00e7i\u015f g\u00fcvencesidir.<\/p>\n<p>Yeni anayasal sistemde bir\u00e7ok kurum, objektif liyakat havuzlar\u0131 ve kura g\u00fcvenceleriyle olu\u015fturulacakt\u0131r. Ancak ilk olu\u015fum d\u00f6neminde baz\u0131 kal\u0131c\u0131 kurumlar hen\u00fcz tam yeni yap\u0131s\u0131na kavu\u015fmam\u0131\u015f olabilir. Bu nedenle 104. maddedeki Anayasa Mahkemesinin \u015fekli g\u00f6zetimi yerine ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem heyeti g\u00fcvencesi uygulan\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ge\u00e7ici tercih, kurum olu\u015fumlar\u0131n\u0131 denetimsiz b\u0131rakmaz. Noter huzuru, a\u00e7\u0131kl\u0131k, h\u0131zl\u0131 itiraz ve ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem bir araya gelerek ilk kura ve havuz i\u015flemlerinin g\u00fcvenilirli\u011fini art\u0131r\u0131r. B\u00f6ylece yeni kurumlar\u0131n ilk olu\u015fumu, kapal\u0131 ve tart\u0131\u015fmal\u0131 bir i\u015flem gibi de\u011fil, herkesin denetleyebilece\u011fi anayasal s\u00fcre\u00e7 gibi y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<h2>Ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem heyeti nas\u0131l belirlenmelidir?<\/h2>\n<p>Ge\u00e7ici Madde 6\u2019ya g\u00f6re ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem heyeti; y\u00fcksek yarg\u0131, hukuk akademisi, barolar ve se\u00e7im hukuku alan\u0131ndan, hi\u00e7bir kayna\u011f\u0131n tek ba\u015f\u0131na \u00e7o\u011funluk olu\u015fturamayaca\u011f\u0131 bi\u00e7imde belirlenir. Bu yap\u0131, g\u00f6zlem heyetinin tek bir \u00e7evrenin etkisine girmesini \u00f6nlemeyi ama\u00e7lar.<\/p>\n<p>Y\u00fcksek yarg\u0131 kurumsal hukuk tecr\u00fcbesi sa\u011flar. Hukuk akademisi anayasal ve teorik de\u011ferlendirme kapasitesi sunar. Barolar savunma ve mesleki hukuk birikimini temsil eder. Se\u00e7im hukuku alan\u0131 ise s\u00fcrecin teknik ve uzmanl\u0131k boyutunu g\u00fc\u00e7lendirir. Hi\u00e7bir kayna\u011f\u0131n tek ba\u015f\u0131na \u00e7o\u011funluk olu\u015fturmamas\u0131, \u00e7o\u011fulcu dengeyi korur.<\/p>\n<p>Heyetin sabit usul\u00fc kura ve say\u0131mdan \u00f6nce ilan edilir; olu\u015fumu da kura ve say\u0131mdan \u00f6nce kamuoyuna a\u00e7\u0131klan\u0131r. B\u00f6ylece g\u00f6zlem mekanizmas\u0131 sonradan s\u00fcrece eklenen belirsiz bir yap\u0131 olmaz. Se\u00e7imden \u00f6nce herkes heyetin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131 ve kimlerden olu\u015ftu\u011funu bilir.<\/p>\n<h2>Kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn kayda ge\u00e7irilmesi<\/h2>\n<p>G\u00f6zlem heyeti kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerini kayda ge\u00e7irir. Bu c\u00fcmle k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6r\u00fcnse de \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc se\u00e7im s\u00fcre\u00e7lerinde her g\u00f6zlem veya itiraz sonucu durdurmayabilir; fakat kayda ge\u00e7irilmi\u015f kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f sonradan denetim, itiraz ve kamuoyu de\u011ferlendirmesi i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir g\u00fcvence sa\u011flar.<\/p>\n<p>Kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn kayda ge\u00e7irilmesi, \u00e7o\u011funluk i\u015flemlerinin tart\u0131\u015fmas\u0131z kabul edildi\u011fi anlam\u0131na gelmez. Az\u0131nl\u0131kta kalan uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, usul kayg\u0131s\u0131 veya ihlal de\u011ferlendirmesi resm\u00ee kay\u0131t i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olur. Bu da se\u00e7im s\u00fcrecinin \u015feffafl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Ancak madde, bu g\u00fcvencenin ilk se\u00e7im takvimini belirsiz durduramayaca\u011f\u0131n\u0131 da belirtir. B\u00f6ylece g\u00f6zlem hakk\u0131 se\u00e7imleri kilitleme arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmez. Denetim yap\u0131l\u0131r, kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f kayda ge\u00e7er, ihlal varsa ilgili a\u015fama d\u00fczeltilir; fakat se\u00e7im takvimi belirsiz bi\u00e7imde ask\u0131da b\u0131rak\u0131lmaz.<\/p>\n<h2>\u0130hlal varsa se\u00e7im t\u00fcmden mi durur?<\/h2>\n<p>Ge\u00e7ici Madde 6, sonuca etkili a\u00e7\u0131k ve a\u011f\u0131r ihlal tespit edilirse se\u00e7im t\u00fcmden durdurulmadan yaln\u0131z hukuka ayk\u0131r\u0131 a\u015faman\u0131n Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu k\u0131sa takvimiyle yenilenece\u011fini d\u00fczenler. Bu h\u00fck\u00fcm, se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi ile se\u00e7im s\u00fcreklili\u011fi aras\u0131nda dengeli bir \u00e7\u00f6z\u00fcm kurar.<\/p>\n<p>Her hata veya usul eksikli\u011fi se\u00e7imi ba\u015ftan sona iptal sebebi yap\u0131l\u0131rsa, se\u00e7im s\u00fcreci kolayca kilitlenebilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k sonuca etkili a\u00e7\u0131k ve a\u011f\u0131r ihlal g\u00f6rmezden gelinirse se\u00e7im g\u00fcveni zedelenir. Madde bu iki u\u00e7 aras\u0131nda a\u015fama bazl\u0131 d\u00fczeltme mekanizmas\u0131 kurar.<\/p>\n<p>Yaln\u0131z hukuka ayk\u0131r\u0131 a\u015faman\u0131n yenilenmesi, ihlalin etkisini giderirken se\u00e7im s\u00fcrecinin tamam\u0131n\u0131 belirsizli\u011fe sokmaz. \u00d6rne\u011fin belirli bir kura a\u015famas\u0131nda, veri aktar\u0131m\u0131nda, say\u0131m s\u00fcrecinde veya adayl\u0131k do\u011frulamas\u0131nda a\u011f\u0131r ihlal varsa, yaln\u0131z o a\u015fama k\u0131sa takvimle yenilenebilir. Bu, hem h\u0131zl\u0131 hem \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc bir se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi arac\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Ge\u00e7ici teknik altyap\u0131 neden \u00f6nceden ilan edilir?<\/h2>\n<p>\u0130lk se\u00e7imlerde veri aktar\u0131m\u0131, sand\u0131k sonu\u00e7 ak\u0131\u015f\u0131, adayl\u0131k belgeleri, kura kay\u0131tlar\u0131, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck i\u00e7in ge\u00e7ici teknik altyap\u0131 \u00f6nceden ilan edilir. Bu h\u00fck\u00fcm, se\u00e7im teknolojisinin \u015feffafl\u0131k i\u00e7inde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Teknik altyap\u0131 son anda, kapal\u0131 bi\u00e7imde veya belirsiz standartlarla kurulursa g\u00fcven sorunu do\u011fabilir.<\/p>\n<p>\u00d6nceden ilan edilen altyap\u0131, adaylar\u0131n, g\u00f6zlemcilerin, kurumlar\u0131n, medya organlar\u0131n\u0131n ve se\u00e7menlerin s\u00fcreci anlamas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Veri nas\u0131l aktar\u0131lacak? Sand\u0131k sonu\u00e7 ak\u0131\u015f\u0131 nas\u0131l izlenecek? Adayl\u0131k belgeleri nas\u0131l do\u011frulanacak? Kura kay\u0131tlar\u0131 nas\u0131l tutulacak? Kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck nas\u0131l \u00f6l\u00e7\u00fclecek? Bu sorular se\u00e7imden \u00f6nce cevaplanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ancak madde teknik altyap\u0131n\u0131n Kurulun karar yetkisini devralamayaca\u011f\u0131n\u0131 da \u00f6zellikle belirtir. Sistem destek sa\u011flar; karar vermez. Eksiklikler de se\u00e7men iradesini veya adayl\u0131k e\u015fitli\u011fini zedelemeden giderilir. B\u00f6ylece teknik aksakl\u0131klar se\u00e7im hakk\u0131n\u0131 zay\u0131flatma gerek\u00e7esine d\u00f6n\u00fc\u015fmez.<\/p>\n<h2>Ge\u00e7ici Madde 6\u2019n\u0131n se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi haritas\u0131<\/h2>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>G\u00fcvence Alan\u0131<\/th>\n<th>Ge\u00e7ici Madde 6\u2019daki Kural<\/th>\n<th>Korunan De\u011fer<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Takvim<\/td>\n<td>YSK doksan g\u00fcn i\u00e7inde adayl\u0131k, kura, propaganda, oy verme, say\u0131m ve g\u00f6reve ba\u015flama takvimini ilan eder.<\/td>\n<td>Belirlilik ve se\u00e7im haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Mevcut Kurul<\/td>\n<td>Yeni YSK olu\u015funcaya kadar Anayasaya ayk\u0131r\u0131 olmayan h\u00fck\u00fcmlerle se\u00e7imleri y\u00f6netir.<\/td>\n<td>S\u00fcreklilik ve anayasal \u00fcst\u00fcnl\u00fck<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Se\u00e7im verileri<\/td>\n<td>A\u00e7\u0131k, e\u015fzamanl\u0131, do\u011frulanabilir ve sonradan denetlenebilir yay\u0131mlan\u0131r.<\/td>\n<td>\u015eeffafl\u0131k ve g\u00fcven<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/td>\n<td>Adaylara e\u015fit s\u00fcre ve tarafs\u0131z tan\u0131t\u0131m sa\u011flar.<\/td>\n<td>Adayl\u0131k e\u015fitli\u011fi<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck<\/td>\n<td>Medya, platformlar ve idari yetkiler bask\u0131 arac\u0131 yap\u0131lamaz.<\/td>\n<td>Serbest se\u00e7men iradesi<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Teknik destek<\/td>\n<td>Kay\u0131t, do\u011frulama ve lojistikle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r; nihai karar Kurula aittir.<\/td>\n<td>Kurulun karar yetkisi<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem<\/td>\n<td>Kura, say\u0131m ve kesin sonu\u00e7 i\u015flemleri e\u015fzamanl\u0131 denetime tabidir.<\/td>\n<td>G\u00fcvenilir denetim<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>A\u011f\u0131r ihlal<\/td>\n<td>Se\u00e7im t\u00fcmden durdurulmadan yaln\u0131z hukuka ayk\u0131r\u0131 a\u015fama yenilenir.<\/td>\n<td>\u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fc d\u00fczeltme ve s\u00fcreklilik<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h2>Sonu\u00e7: \u0130lk se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi, yeni Anayasan\u0131n me\u015fruiyet temelidir<\/h2>\n<p>\u0130lk se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi, Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde yeni anayasal d\u00fczenin millet iradesiyle tart\u0131\u015fmas\u0131z bi\u00e7imde kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan temel ge\u00e7i\u015f g\u00fcvencesidir. Ge\u00e7ici Madde 6, Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulunun ilk se\u00e7imler i\u00e7in adayl\u0131k, do\u011frulama, itiraz, kura, propaganda, dijital g\u00fcvenlik, oy verme, say\u0131m, kesin sonu\u00e7 ve g\u00f6reve ba\u015flama takvimini y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten itibaren doksan g\u00fcn i\u00e7inde ilan etmesini \u00f6ng\u00f6r\u00fcr. Yeni Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu olu\u015funcaya kadar mevcut Kurul ilk se\u00e7imleri Anayasaya ayk\u0131r\u0131 olmayan h\u00fck\u00fcmlerle y\u00f6netir.<\/p>\n<p>Bu maddenin en g\u00fc\u00e7l\u00fc taraf\u0131, se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fini yaln\u0131z sand\u0131k g\u00fcn\u00fcyle s\u0131n\u0131rlamamas\u0131d\u0131r. Adayl\u0131k, kura, kampanya finansman\u0131, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131, dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, sand\u0131k tutanaklar\u0131 ve se\u00e7im verileri a\u00e7\u0131k, e\u015fzamanl\u0131, do\u011frulanabilir ve sonradan denetlenebilir bi\u00e7imde yay\u0131mlan\u0131r. Kaynaklar, medya, dijital platformlar ve idari yetkiler adaylar veya se\u00e7men iradesi \u00fczerinde bask\u0131 arac\u0131 yap\u0131lamaz. Kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 adaylara e\u015fit s\u00fcre ve tarafs\u0131z tan\u0131t\u0131m sa\u011flar.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak Ge\u00e7ici Madde 6, ilk se\u00e7imlerde ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem heyeti, noter huzuru, a\u00e7\u0131kl\u0131k, h\u0131zl\u0131 itiraz, ge\u00e7ici teknik altyap\u0131 ve a\u015fama bazl\u0131 d\u00fczeltme mekanizmas\u0131 kurar. Sonuca etkili a\u00e7\u0131k ve a\u011f\u0131r ihlal tespit edilirse se\u00e7im t\u00fcmden durdurulmadan yaln\u0131z hukuka ayk\u0131r\u0131 a\u015fama Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu k\u0131sa takvimiyle yenilenir. Teknik destek birimleri Kurulun karar yetkisini devralamaz. Bu nedenle ilk se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi, bu ge\u00e7ici madde i\u00e7inde <strong>YSK takvimi, a\u00e7\u0131k se\u00e7im verisi, adayl\u0131k e\u015fitli\u011fi, dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem, h\u0131zl\u0131 itiraz, teknik altyap\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ihlal d\u00fczeltmesi<\/strong> aras\u0131nda kurulmu\u015f temel demokratik ge\u00e7i\u015f g\u00fcvencesidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130lk se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi, yeni bir anayasal d\u00fczene ge\u00e7ilirken millet iradesinin hi\u00e7bir teredd\u00fcde yer b\u0131rakmadan, a\u00e7\u0131k, do\u011frulanabilir, denetlenebilir ve tarafs\u0131z bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan en kritik ge\u00e7i\u015f g\u00fcvencesidir. Bir anayasa ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc h\u00fck\u00fcmler i\u00e7erirse i\u00e7ersin, o Anayasaya g\u00f6re yap\u0131lacak ilk se\u00e7imler g\u00fcvenilir bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclmezse yeni d\u00fczenin me\u015fruiyeti daha ba\u015flang\u0131\u00e7ta tart\u0131\u015fmal\u0131 h\u00e2le gelir. Bu nedenle ilk se\u00e7imler yaln\u0131z sand\u0131k g\u00fcn\u00fc yap\u0131lan teknik i\u015flem de\u011fildir; adayl\u0131k, do\u011frulama, kura, propaganda, dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, kampanya finansman\u0131, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131, oy verme, say\u0131m, tutanak, itiraz, kesin sonu\u00e7 ve g\u00f6reve ba\u015flama zincirinin tamam\u0131n\u0131 kapsayan anayasal g\u00fcvenlik s\u00fcrecidir. Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde Ge\u00e7ici Madde 6, ilk se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ve \u00e7ok katmanl\u0131 bir ge\u00e7i\u015f sistemi kurar. Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu, ilk se\u00e7imler i\u00e7in adayl\u0131k, do\u011frulama, itiraz, kura, propaganda, dijital g\u00fcvenlik, oy verme, say\u0131m, kesin sonu\u00e7 ve g\u00f6reve ba\u015flama takvimini y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten itibaren doksan g\u00fcn i\u00e7inde ilan eder. Yeni Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu olu\u015funcaya kadar mevcut Kurul ilk se\u00e7imleri Anayasaya ayk\u0131r\u0131 olmayan h\u00fck\u00fcmlerle y\u00f6netir. B\u00f6ylece se\u00e7im s\u00fcreci kurumsuz kalmaz; fakat eski d\u00fczenin Anayasaya ayk\u0131r\u0131 h\u00fck\u00fcmleri de ge\u00e7i\u015f bahanesiyle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez. Ge\u00e7ici madde metni: \u0130lk se\u00e7im g\u00fcvenli\u011finin ge\u00e7i\u015f sistemi Ge\u00e7ici Madde 6 \u2013 Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu ve \u0130lk Se\u00e7im G\u00fcvenli\u011fi Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu, ilk se\u00e7imler i\u00e7in adayl\u0131k, do\u011frulama, itiraz, kura, propaganda, dijital g\u00fcvenlik, oy verme, say\u0131m, kesin sonu\u00e7 ve g\u00f6reve ba\u015flama takvimini y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten itibaren doksan (90) g\u00fcn i\u00e7inde ilan eder. Yeni Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu olu\u015funcaya kadar mevcut Kurul ilk se\u00e7imleri Anayasaya ayk\u0131r\u0131 olmayan h\u00fck\u00fcmlerle y\u00f6netir. \u0130lk se\u00e7imlerde adayl\u0131k, kura, kampanya finansman\u0131, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131, dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, sand\u0131k tutanaklar\u0131 ve se\u00e7im verileri a\u00e7\u0131k, e\u015fzamanl\u0131, do\u011frulanabilir ve sonradan denetlenebilir bi\u00e7imde yay\u0131mlan\u0131r. Kaynaklar, medya, dijital platformlar ve idari yetkiler adaylar veya se\u00e7men iradesi \u00fczerinde bask\u0131 arac\u0131 yap\u0131lamaz; kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 adaylara e\u015fit s\u00fcre ve tarafs\u0131z tan\u0131t\u0131m sa\u011flar. \u0130lk se\u00e7imlerde Y\u00fcksek Se\u00e7im Kuruluna ba\u011fl\u0131 teknik destek birimleri kurulabilir; bunlar kay\u0131t, do\u011frulama ve lojistik destekle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r, nihai karar Kurula aittir. \u0130lk Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu, Anayasa Mahkemesi ve tarafs\u0131z anayasal kurum \u00fcyeliklerine ili\u015fkin kura ve havuz i\u015flemleri ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem, noter huzuru, a\u00e7\u0131kl\u0131k, h\u0131zl\u0131 itiraz ve ge\u00e7ici Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu g\u00fcvenceleriyle y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. \u0130lk olu\u015fumlarda 104. maddedeki Anayasa Mahkemesinin \u015fekli g\u00f6zetimi yerine ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem heyeti g\u00fcvencesi uygulan\u0131r. \u0130lk se\u00e7imi y\u00f6neten mevcut Kurulun kura, say\u0131m ve kesin sonu\u00e7 i\u015flemleri ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem heyetinin e\u015fzamanl\u0131 denetimine tabidir. Ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem heyeti; y\u00fcksek yarg\u0131, hukuk akademisi, barolar ve se\u00e7im hukuku alan\u0131ndan, hi\u00e7bir kayna\u011f\u0131n tek ba\u015f\u0131na \u00e7o\u011funluk olu\u015fturamayaca\u011f\u0131 bi\u00e7imde belirlenir. Heyetin sabit usul\u00fc mevcut Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu taraf\u0131ndan kura ve say\u0131mdan \u00f6nce ilan edilir; olu\u015fumu kura ve say\u0131mdan \u00f6nce kamuoyuna a\u00e7\u0131klan\u0131r. G\u00f6zlem heyeti kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerini kayda ge\u00e7irir; bu g\u00fcvence ilk se\u00e7im takvimini belirsiz durduramaz. Sonuca etkili a\u00e7\u0131k ve a\u011f\u0131r ihlal tespit edilirse se\u00e7im t\u00fcmden durdurulmadan yaln\u0131z hukuka ayk\u0131r\u0131 a\u015fama Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu k\u0131sa takvimiyle yenilenir. \u0130lk se\u00e7imlerde veri aktar\u0131m\u0131, sand\u0131k sonu\u00e7 ak\u0131\u015f\u0131, adayl\u0131k belgeleri, kura kay\u0131tlar\u0131, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck i\u00e7in ge\u00e7ici teknik altyap\u0131 \u00f6nceden ilan edilir. Bu altyap\u0131 Kurulun karar yetkisini devralamaz; eksiklikler se\u00e7men iradesini veya adayl\u0131k e\u015fitli\u011fini zedelemeden giderilir. Doksan g\u00fcnl\u00fck se\u00e7im takvimi neden zorunludur? Ge\u00e7ici Madde 6, Y\u00fcksek Se\u00e7im Kuruluna a\u00e7\u0131k bir zaman g\u00f6revi verir. Kurul, ilk se\u00e7imler i\u00e7in adayl\u0131k, do\u011frulama, itiraz, kura, propaganda, dijital g\u00fcvenlik, oy verme, say\u0131m, kesin sonu\u00e7 ve g\u00f6reve ba\u015flama takvimini y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten itibaren doksan g\u00fcn i\u00e7inde ilan eder. Bu h\u00fck\u00fcm, ilk se\u00e7imlerin belirsiz bir haz\u0131rl\u0131k s\u00fcrecine b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. Takvim ilan\u0131, se\u00e7im g\u00fcvenli\u011finin ilk \u015fart\u0131d\u0131r. Aday ne zaman ba\u015fvuraca\u011f\u0131n\u0131, belgelerin nas\u0131l do\u011frulanaca\u011f\u0131n\u0131, kura s\u00fcrecinin ne zaman yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131, propagandan\u0131n hangi kurallarla y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fini, itirazlar\u0131n hangi s\u00fcrelerde incelenece\u011fini ve kesin sonu\u00e7lar\u0131n hangi usulle belirlenece\u011fini \u00f6nceden bilmelidir. Se\u00e7men de hangi s\u00fcrecin hangi a\u015famada oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rebilmelidir. Doksan g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre bu nedenle sadece idari bir tarih de\u011fildir. Yeni anayasal d\u00fczenin ilk se\u00e7imlere do\u011fru kararl\u0131 bi\u00e7imde ilerlemesini sa\u011flayan anayasal s\u00fcre kilididir. Haz\u0131rl\u0131k yap\u0131l\u0131r; fakat haz\u0131rl\u0131k belirsizli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmez. Mevcut Kurulun ge\u00e7ici g\u00f6revi nas\u0131l s\u0131n\u0131rlan\u0131r? Yeni Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu olu\u015funcaya kadar mevcut Kurul ilk se\u00e7imleri Anayasaya ayk\u0131r\u0131 olmayan h\u00fck\u00fcmlerle y\u00f6netir. Bu c\u00fcmle, ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemindeki kurumsal s\u00fcreklili\u011fi sa\u011flar. Se\u00e7im y\u00f6netimi bo\u015flu\u011fa d\u00fc\u015fmez. Ancak mevcut Kurulun eski h\u00fck\u00fcmleri s\u0131n\u0131rs\u0131z bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcrmesine de izin verilmez. \u00d6l\u00e7\u00fc a\u00e7\u0131kt\u0131r: Anayasaya ayk\u0131r\u0131 olmamak. Eski kanun, y\u00f6netmelik, uygulama veya team\u00fcl yeni Anayasan\u0131n adayl\u0131k e\u015fitli\u011fi, kura g\u00fcvenli\u011fi, a\u00e7\u0131k veri, dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131nda tarafs\u0131zl\u0131k, itiraz hakk\u0131 ve se\u00e7im verilerinin denetlenebilirli\u011fi gibi h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131ysa uygulanamaz. Bu yap\u0131, s\u00fcreklilik ile anayasal \u00fcst\u00fcnl\u00fck aras\u0131nda denge kurar. Mevcut Kurul se\u00e7im y\u00f6netimini devral\u0131r; fakat se\u00e7imleri yeni Anayasan\u0131n g\u00fcvence mant\u0131\u011f\u0131na uygun y\u00fcr\u00fctmek zorundad\u0131r. A\u00e7\u0131k ve e\u015fzamanl\u0131 se\u00e7im verisi Ge\u00e7ici Madde 6, ilk se\u00e7imlerde adayl\u0131k, kura, kampanya finansman\u0131, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131, dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, sand\u0131k tutanaklar\u0131 ve se\u00e7im verilerinin a\u00e7\u0131k, e\u015fzamanl\u0131, do\u011frulanabilir ve sonradan denetlenebilir bi\u00e7imde yay\u0131mlanaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenler. Bu h\u00fck\u00fcm, ilk se\u00e7im g\u00fcvenli\u011finin kalbidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc se\u00e7im g\u00fcveni yaln\u0131z sonucun a\u00e7\u0131klanmas\u0131yla de\u011fil, sonuca giden b\u00fct\u00fcn verilerin izlenebilir olmas\u0131yla olu\u015fur. A\u00e7\u0131kl\u0131k, verinin kamuoyuna kapal\u0131 tutulmamas\u0131n\u0131 sa\u011flar. E\u015fzamanl\u0131l\u0131k, bilgi ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n geciktirilerek manip\u00fclasyon \u015f\u00fcphesi do\u011furmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. Do\u011frulanabilirlik, a\u00e7\u0131klanan verinin sand\u0131k tutanaklar\u0131, adayl\u0131k kay\u0131tlar\u0131, kura kay\u0131tlar\u0131 ve finansman bilgileriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilmesini gerektirir. Sonradan denetlenebilirlik ise se\u00e7im bittikten sonra da itiraz ve inceleme imk\u00e2n\u0131n\u0131n korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu d\u00fczenleme, se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fini yaln\u0131z sand\u0131k say\u0131m\u0131na indirgemez. Kampanya finansman\u0131, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck de se\u00e7im verisinin par\u00e7as\u0131 h\u00e2line gelir. \u00c7\u00fcnk\u00fc se\u00e7men iradesi yaln\u0131z oy verme an\u0131nda de\u011fil, se\u00e7im \u00f6ncesi bilgi ortam\u0131nda da etkilenebilir. Kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve adaylara e\u015fit s\u00fcre Madde, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n adaylara e\u015fit s\u00fcre ve tarafs\u0131z tan\u0131t\u0131m sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, ilk se\u00e7imlerin adil rekabet ortam\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gereklidir. Kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn millete aittir; belirli bir aday\u0131n, makam\u0131n, grubun veya eski d\u00fczenin propaganda arac\u0131 h\u00e2line getirilemez. E\u015fit s\u00fcre yaln\u0131z dakika hesab\u0131 de\u011fildir. Tan\u0131t\u0131m dili, yay\u0131n saati, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck d\u00fczeyi, haberin sunulu\u015f bi\u00e7imi, adaylar\u0131n faaliyetlerine ayr\u0131lan yer ve kamu yay\u0131nc\u0131s\u0131n\u0131n tarafs\u0131z tutumu birlikte de\u011ferlendirilmelidir. Bir adaya yo\u011fun ve olumlu g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck sa\u011flan\u0131rken di\u011fer adaylara \u015feklen k\u0131sa s\u00fcre verilmesi e\u015fitlik ruhuna ayk\u0131r\u0131 olabilir. Bu nedenle Ge\u00e7ici Madde 6 kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tarafs\u0131z tan\u0131t\u0131m y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u011flar. \u0130lk se\u00e7imler, kamu imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n se\u00e7im \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmedi\u011fi bir bilgi ortam\u0131nda yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck neden se\u00e7im g\u00fcvenli\u011finin par\u00e7as\u0131d\u0131r? G\u00fcn\u00fcm\u00fczde se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi yaln\u0131z sand\u0131k ve tutanak g\u00fcvenli\u011fi de\u011fildir. Dijital platformlarda g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, reklam eri\u015fimi, arama sonu\u00e7lar\u0131, algoritmik \u00f6ne \u00e7\u0131karma, hedefli i\u00e7erik, bot a\u011flar\u0131, veri temelli propaganda ve platform i\u00e7i kampanya ara\u00e7lar\u0131 se\u00e7men iradesini etkileyebilir. Ge\u00e7ici Madde 6\u2019n\u0131n dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlemesi bu y\u00fczden \u00f6nemlidir. Madde, kaynaklar\u0131n, medyan\u0131n, dijital platformlar\u0131n ve idari yetkilerin adaylar veya se\u00e7men iradesi \u00fczerinde bask\u0131 arac\u0131 yap\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu ifade, dijital \u00e7a\u011fda se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fini yaln\u0131z fiziksel sand\u0131k g\u00fcvenli\u011fi olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131r. Adaylar\u0131n dijital alanda g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, kampanya finansman\u0131 ve platform davran\u0131\u015flar\u0131 denetlenebilir olmal\u0131d\u0131r. Dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck verilerinin a\u00e7\u0131k ve sonradan denetlenebilir bi\u00e7imde yay\u0131mlanmas\u0131, adayl\u0131k e\u015fitli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan yeni bir g\u00fcvence \u00fcretir. Se\u00e7men iradesinin serbest olu\u015fumu, art\u0131k dijital bilgi ortam\u0131n\u0131n \u015feffafl\u0131\u011f\u0131yla da ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Teknik destek birimleri karar makam\u0131 de\u011fildir Ge\u00e7ici Madde 6, ilk se\u00e7imlerde Y\u00fcksek Se\u00e7im Kuruluna ba\u011fl\u0131 teknik destek birimleri kurulabilece\u011fini kabul eder. Ancak bunlar\u0131n g\u00f6revini kay\u0131t, do\u011frulama ve lojistik destekle s\u0131n\u0131rlar. Nihai karar Kurula aittir. Bu h\u00fck\u00fcm, se\u00e7im y\u00f6netiminde teknik kapasite ile hukuki karar yetkisi aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r\u0131 korur. \u0130lk se\u00e7imlerde veri aktar\u0131m\u0131, adayl\u0131k belgeleri, kura kay\u0131tlar\u0131, sand\u0131k sonu\u00e7 ak\u0131\u015f\u0131 ve dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck gibi alanlarda teknik destek zorunlu olabilir. Fakat teknik birimlerin altyap\u0131 kurmas\u0131, onlar\u0131n karar yetkisi kullanaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. Adayl\u0131\u011f\u0131n kabul\u00fc, itiraz\u0131n karara ba\u011flanmas\u0131, kura g\u00fcvenli\u011fi, say\u0131m uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 ve kesin sonu\u00e7 gibi konularda nihai yetki Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulundad\u0131r. Bu ayr\u0131m \u00f6nemlidir. Teknik sistem se\u00e7im s\u00fcrecini kolayla\u015ft\u0131r\u0131r; fakat demokratik me\u015fruiyet ve hukuki sorumluluk ta\u015f\u0131yan karar makam\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7emez. Kura ve havuz i\u015flemlerinde ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem Madde, ilk Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu, Anayasa Mahkemesi ve tarafs\u0131z anayasal kurum \u00fcyeliklerine ili\u015fkin kura ve havuz i\u015flemlerinin ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem, noter huzuru, a\u00e7\u0131kl\u0131k, h\u0131zl\u0131 itiraz ve ge\u00e7ici Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu g\u00fcvenceleriyle y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fini d\u00fczenler. Bu h\u00fck\u00fcm, ilk olu\u015fumlar\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in \u00f6zel bir ge\u00e7i\u015f g\u00fcvencesidir. Yeni anayasal sistemde bir\u00e7ok kurum, objektif liyakat havuzlar\u0131 ve kura g\u00fcvenceleriyle olu\u015fturulacakt\u0131r. Ancak ilk olu\u015fum d\u00f6neminde baz\u0131 kal\u0131c\u0131 kurumlar hen\u00fcz tam yeni yap\u0131s\u0131na kavu\u015fmam\u0131\u015f olabilir. Bu nedenle 104. maddedeki Anayasa Mahkemesinin \u015fekli g\u00f6zetimi yerine ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem heyeti g\u00fcvencesi uygulan\u0131r. Bu ge\u00e7ici tercih, kurum olu\u015fumlar\u0131n\u0131 denetimsiz b\u0131rakmaz. Noter huzuru, a\u00e7\u0131kl\u0131k, h\u0131zl\u0131 itiraz ve ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem bir araya gelerek ilk kura ve havuz i\u015flemlerinin g\u00fcvenilirli\u011fini art\u0131r\u0131r. B\u00f6ylece yeni kurumlar\u0131n ilk olu\u015fumu, kapal\u0131 ve tart\u0131\u015fmal\u0131 bir i\u015flem gibi de\u011fil, herkesin denetleyebilece\u011fi anayasal s\u00fcre\u00e7 gibi y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. Ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem heyeti nas\u0131l belirlenmelidir? Ge\u00e7ici Madde 6\u2019ya g\u00f6re ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem heyeti; y\u00fcksek yarg\u0131, hukuk akademisi, barolar ve se\u00e7im hukuku alan\u0131ndan, hi\u00e7bir kayna\u011f\u0131n tek ba\u015f\u0131na \u00e7o\u011funluk olu\u015fturamayaca\u011f\u0131 bi\u00e7imde belirlenir. Bu yap\u0131, g\u00f6zlem heyetinin tek bir \u00e7evrenin etkisine girmesini \u00f6nlemeyi ama\u00e7lar. Y\u00fcksek yarg\u0131 kurumsal hukuk tecr\u00fcbesi sa\u011flar. Hukuk akademisi anayasal ve teorik de\u011ferlendirme kapasitesi sunar. Barolar savunma ve mesleki hukuk birikimini temsil eder. Se\u00e7im hukuku alan\u0131 ise s\u00fcrecin teknik ve uzmanl\u0131k boyutunu g\u00fc\u00e7lendirir. Hi\u00e7bir kayna\u011f\u0131n tek ba\u015f\u0131na \u00e7o\u011funluk olu\u015fturmamas\u0131, \u00e7o\u011fulcu dengeyi korur. Heyetin sabit usul\u00fc kura ve say\u0131mdan \u00f6nce ilan edilir; olu\u015fumu da kura ve say\u0131mdan \u00f6nce kamuoyuna a\u00e7\u0131klan\u0131r. B\u00f6ylece g\u00f6zlem mekanizmas\u0131 sonradan s\u00fcrece eklenen belirsiz bir yap\u0131 olmaz. Se\u00e7imden \u00f6nce herkes heyetin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131 ve kimlerden olu\u015ftu\u011funu bilir. Kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn kayda ge\u00e7irilmesi G\u00f6zlem heyeti kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerini kayda ge\u00e7irir. Bu c\u00fcmle k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6r\u00fcnse de \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc se\u00e7im s\u00fcre\u00e7lerinde her g\u00f6zlem veya itiraz sonucu durdurmayabilir; fakat kayda ge\u00e7irilmi\u015f kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f sonradan denetim, itiraz ve kamuoyu de\u011ferlendirmesi i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir g\u00fcvence sa\u011flar. Kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn kayda ge\u00e7irilmesi, \u00e7o\u011funluk i\u015flemlerinin tart\u0131\u015fmas\u0131z kabul edildi\u011fi anlam\u0131na gelmez. Az\u0131nl\u0131kta kalan uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, usul kayg\u0131s\u0131 veya ihlal de\u011ferlendirmesi resm\u00ee kay\u0131t i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olur. Bu da se\u00e7im s\u00fcrecinin \u015feffafl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Ancak madde, bu g\u00fcvencenin ilk se\u00e7im takvimini belirsiz durduramayaca\u011f\u0131n\u0131 da belirtir. B\u00f6ylece g\u00f6zlem hakk\u0131 se\u00e7imleri kilitleme arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmez. Denetim yap\u0131l\u0131r, kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f kayda ge\u00e7er, ihlal varsa ilgili a\u015fama d\u00fczeltilir; fakat se\u00e7im takvimi belirsiz bi\u00e7imde ask\u0131da b\u0131rak\u0131lmaz. \u0130hlal varsa se\u00e7im t\u00fcmden mi durur? Ge\u00e7ici Madde 6, sonuca etkili a\u00e7\u0131k ve a\u011f\u0131r ihlal tespit edilirse se\u00e7im t\u00fcmden durdurulmadan yaln\u0131z hukuka ayk\u0131r\u0131 a\u015faman\u0131n Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu k\u0131sa takvimiyle yenilenece\u011fini d\u00fczenler. Bu h\u00fck\u00fcm, se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi ile se\u00e7im s\u00fcreklili\u011fi aras\u0131nda dengeli bir \u00e7\u00f6z\u00fcm kurar. Her hata veya usul eksikli\u011fi se\u00e7imi ba\u015ftan sona iptal sebebi yap\u0131l\u0131rsa, se\u00e7im s\u00fcreci kolayca kilitlenebilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k sonuca etkili a\u00e7\u0131k ve a\u011f\u0131r ihlal g\u00f6rmezden gelinirse se\u00e7im g\u00fcveni zedelenir. Madde bu iki u\u00e7 aras\u0131nda a\u015fama bazl\u0131 d\u00fczeltme mekanizmas\u0131 kurar. Yaln\u0131z hukuka ayk\u0131r\u0131 a\u015faman\u0131n yenilenmesi, ihlalin etkisini giderirken se\u00e7im s\u00fcrecinin tamam\u0131n\u0131 belirsizli\u011fe sokmaz. \u00d6rne\u011fin belirli bir kura a\u015famas\u0131nda, veri aktar\u0131m\u0131nda, say\u0131m s\u00fcrecinde veya adayl\u0131k do\u011frulamas\u0131nda a\u011f\u0131r ihlal varsa, yaln\u0131z o a\u015fama k\u0131sa takvimle yenilenebilir. Bu, hem h\u0131zl\u0131 hem \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc bir se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi arac\u0131d\u0131r. Ge\u00e7ici teknik altyap\u0131 neden \u00f6nceden ilan edilir? \u0130lk se\u00e7imlerde veri aktar\u0131m\u0131, sand\u0131k sonu\u00e7 ak\u0131\u015f\u0131, adayl\u0131k belgeleri, kura kay\u0131tlar\u0131, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck i\u00e7in ge\u00e7ici teknik altyap\u0131 \u00f6nceden ilan edilir. Bu h\u00fck\u00fcm, se\u00e7im teknolojisinin \u015feffafl\u0131k i\u00e7inde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Teknik altyap\u0131 son anda, kapal\u0131 bi\u00e7imde veya belirsiz standartlarla kurulursa g\u00fcven sorunu do\u011fabilir. \u00d6nceden ilan edilen altyap\u0131, adaylar\u0131n, g\u00f6zlemcilerin, kurumlar\u0131n, medya organlar\u0131n\u0131n ve se\u00e7menlerin s\u00fcreci anlamas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Veri nas\u0131l aktar\u0131lacak? Sand\u0131k sonu\u00e7 ak\u0131\u015f\u0131 nas\u0131l izlenecek? Adayl\u0131k belgeleri nas\u0131l do\u011frulanacak? Kura kay\u0131tlar\u0131 nas\u0131l tutulacak? Kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck nas\u0131l \u00f6l\u00e7\u00fclecek? Bu sorular se\u00e7imden \u00f6nce cevaplanmal\u0131d\u0131r. Ancak madde teknik altyap\u0131n\u0131n Kurulun karar yetkisini devralamayaca\u011f\u0131n\u0131 da \u00f6zellikle belirtir. Sistem destek sa\u011flar; karar vermez. Eksiklikler de se\u00e7men iradesini veya adayl\u0131k e\u015fitli\u011fini zedelemeden giderilir. B\u00f6ylece teknik aksakl\u0131klar se\u00e7im hakk\u0131n\u0131 zay\u0131flatma gerek\u00e7esine d\u00f6n\u00fc\u015fmez. Ge\u00e7ici Madde 6\u2019n\u0131n se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi haritas\u0131 G\u00fcvence Alan\u0131 Ge\u00e7ici Madde 6\u2019daki Kural Korunan De\u011fer Takvim YSK doksan g\u00fcn i\u00e7inde adayl\u0131k, kura, propaganda, oy verme, say\u0131m ve g\u00f6reve ba\u015flama takvimini ilan eder. Belirlilik ve se\u00e7im haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 Mevcut Kurul Yeni YSK olu\u015funcaya kadar Anayasaya ayk\u0131r\u0131 olmayan h\u00fck\u00fcmlerle se\u00e7imleri y\u00f6netir. S\u00fcreklilik ve anayasal \u00fcst\u00fcnl\u00fck Se\u00e7im verileri A\u00e7\u0131k, e\u015fzamanl\u0131, do\u011frulanabilir ve sonradan denetlenebilir yay\u0131mlan\u0131r. \u015eeffafl\u0131k ve g\u00fcven Kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 Adaylara e\u015fit s\u00fcre ve tarafs\u0131z tan\u0131t\u0131m sa\u011flar. Adayl\u0131k e\u015fitli\u011fi Dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck Medya, platformlar ve idari yetkiler bask\u0131 arac\u0131 yap\u0131lamaz. Serbest se\u00e7men iradesi Teknik destek Kay\u0131t, do\u011frulama ve lojistikle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r; nihai karar Kurula aittir. Kurulun karar yetkisi Ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem Kura, say\u0131m ve kesin sonu\u00e7 i\u015flemleri e\u015fzamanl\u0131 denetime tabidir. G\u00fcvenilir denetim A\u011f\u0131r ihlal Se\u00e7im t\u00fcmden durdurulmadan yaln\u0131z hukuka ayk\u0131r\u0131 a\u015fama yenilenir. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fc d\u00fczeltme ve s\u00fcreklilik Sonu\u00e7: \u0130lk se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi, yeni Anayasan\u0131n me\u015fruiyet temelidir \u0130lk se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi, Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde yeni anayasal d\u00fczenin millet iradesiyle tart\u0131\u015fmas\u0131z bi\u00e7imde kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan temel ge\u00e7i\u015f g\u00fcvencesidir. Ge\u00e7ici Madde 6, Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulunun ilk se\u00e7imler i\u00e7in adayl\u0131k, do\u011frulama, itiraz, kura, propaganda, dijital g\u00fcvenlik, oy verme, say\u0131m, kesin sonu\u00e7 ve g\u00f6reve ba\u015flama takvimini y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten itibaren doksan g\u00fcn i\u00e7inde ilan etmesini \u00f6ng\u00f6r\u00fcr. Yeni Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu olu\u015funcaya kadar mevcut Kurul ilk se\u00e7imleri Anayasaya ayk\u0131r\u0131 olmayan h\u00fck\u00fcmlerle y\u00f6netir. Bu maddenin en g\u00fc\u00e7l\u00fc taraf\u0131, se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fini yaln\u0131z sand\u0131k g\u00fcn\u00fcyle s\u0131n\u0131rlamamas\u0131d\u0131r. Adayl\u0131k, kura, kampanya finansman\u0131, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131, dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, sand\u0131k tutanaklar\u0131 ve se\u00e7im verileri a\u00e7\u0131k, e\u015fzamanl\u0131, do\u011frulanabilir ve sonradan denetlenebilir bi\u00e7imde yay\u0131mlan\u0131r. Kaynaklar, medya, dijital platformlar ve idari yetkiler adaylar veya se\u00e7men iradesi \u00fczerinde bask\u0131 arac\u0131 yap\u0131lamaz. Kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 adaylara e\u015fit s\u00fcre ve tarafs\u0131z tan\u0131t\u0131m sa\u011flar. Sonu\u00e7 olarak Ge\u00e7ici Madde 6, ilk se\u00e7imlerde ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem heyeti, noter huzuru, a\u00e7\u0131kl\u0131k, h\u0131zl\u0131 itiraz, ge\u00e7ici teknik altyap\u0131 ve a\u015fama bazl\u0131 d\u00fczeltme mekanizmas\u0131 kurar. Sonuca etkili a\u00e7\u0131k ve a\u011f\u0131r ihlal tespit edilirse se\u00e7im t\u00fcmden durdurulmadan yaln\u0131z hukuka ayk\u0131r\u0131 a\u015fama Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu k\u0131sa takvimiyle yenilenir. Teknik destek birimleri Kurulun karar yetkisini devralamaz. Bu nedenle ilk se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi, bu ge\u00e7ici madde i\u00e7inde YSK takvimi, a\u00e7\u0131k se\u00e7im verisi, adayl\u0131k e\u015fitli\u011fi, dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem, h\u0131zl\u0131 itiraz, teknik altyap\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ihlal d\u00fczeltmesi aras\u0131nda kurulmu\u015f temel demokratik ge\u00e7i\u015f g\u00fcvencesidir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":452,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-451","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gecis-hukumleri-ve-sistem-uygulamasi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/451","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=451"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/451\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":453,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/451\/revisions\/453"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/452"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=451"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=451"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}