{"id":442,"date":"2026-06-21T09:32:06","date_gmt":"2026-06-21T09:32:06","guid":{"rendered":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/?p=442"},"modified":"2026-06-21T09:32:06","modified_gmt":"2026-06-21T09:32:06","slug":"ilk-secimler-gecici-madde-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/ilk-secimler-gecici-madde-3\/","title":{"rendered":"Milli Liyakat Anayasas\u0131\u2019nda \u0130lk Se\u00e7imler (Ge\u00e7ici Madde 3)"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130lk se\u00e7imler<\/strong>, yeni bir anayasal d\u00fczenin yaln\u0131z metin olarak kabul edilmesinden sonra, devlet organlar\u0131n\u0131n yeni Anayasaya uygun bi\u00e7imde yeniden me\u015fruiyet kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan temel ge\u00e7i\u015f e\u015fi\u011fidir. Bir anayasa y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011finde eski anayasal yetki d\u00fczeni sona erebilir; fakat yeni d\u00fczenin ger\u00e7ekten i\u015flemesi i\u00e7in temsil organ\u0131n\u0131n, y\u00fcr\u00fctme makamlar\u0131n\u0131n ve se\u00e7im kurumlar\u0131n\u0131n yeni kurallara g\u00f6re kurulmas\u0131 gerekir. Bu nedenle ilk se\u00e7imler, s\u0131radan bir se\u00e7im takvimi de\u011fildir. Yeni anayasal sistemin fiilen ba\u015flamas\u0131n\u0131, y\u00fcr\u00fctmenin devrini, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin yeni yap\u0131s\u0131n\u0131 ve millet iradesinin yeni kurallar i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan kurucu ge\u00e7i\u015f ad\u0131m\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/milliliyakat.com\">Milli Liyakat Anayasas\u0131<\/a> i\u00e7inde Ge\u00e7ici Madde 3, ilk se\u00e7imleri belirsizli\u011fe b\u0131rakmaz. Anayasaya g\u00f6re yap\u0131lacak ilk T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi ve Ba\u015fbakan se\u00e7imlerinin birlikte yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenler. Takvim y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten itibaren doksan g\u00fcn i\u00e7inde ilan edilir; se\u00e7imler azami on iki ay i\u00e7inde tamamlan\u0131r. \u0130lk Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7imi de kural olarak ayn\u0131 g\u00fcn yap\u0131l\u0131r. Ancak se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fini imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lan zorunlu h\u00e2lde bu se\u00e7im azami bir y\u0131l i\u00e7inde tamamlanabilir. B\u00f6ylece yeni anayasal d\u00fczenin me\u015fruiyet ba\u015flang\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131k, s\u0131n\u0131rl\u0131 ve g\u00fcvenceye ba\u011fl\u0131 bir se\u00e7im takvimine ba\u011flan\u0131r.<\/p>\n<h2>Ge\u00e7ici madde metni: \u0130lk se\u00e7imler ve ge\u00e7i\u015f g\u00f6revi<\/h2>\n<blockquote><p><strong>Ge\u00e7ici Madde 3 \u2013 \u0130lk Se\u00e7imler ve T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin Ge\u00e7i\u015f G\u00f6revi<\/strong><\/p>\n<p>Anayasaya g\u00f6re yap\u0131lacak ilk T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi ve Ba\u015fbakan se\u00e7imleri birlikte yap\u0131l\u0131r. Takvim y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten itibaren doksan (90) g\u00fcn i\u00e7inde ilan edilir; se\u00e7imler azami on iki (12) ay i\u00e7inde tamamlan\u0131r. \u0130lk Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7imi de kural olarak ayn\u0131 g\u00fcn yap\u0131l\u0131r; se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fini imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lan zorunlu h\u00e2lde azami bir (1) y\u0131l i\u00e7inde tamamlan\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130lk y\u00fcz g\u00fcn i\u00e7inde se\u00e7im takvimi, a\u00e7\u0131k veri standard\u0131, ihale ve imar \u015feffafl\u0131\u011f\u0131, kamu hizmeti g\u00f6stergeleri, kriz risk kayd\u0131 ve plan-b\u00fct\u00e7e ge\u00e7i\u015f takvimi ilan edilir; bu haz\u0131rl\u0131klar se\u00e7imlerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 geciktiremez.<\/p>\n<p>Mevcut T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi, yeni T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi g\u00f6reve ba\u015flay\u0131ncaya kadar yaln\u0131z uyum kanunlar\u0131, b\u00fct\u00e7e, s\u00fcreklilik, haklar\u0131n korunmas\u0131 ve zorunlu denetim i\u015fleriyle g\u00f6rev yapar; 11 ve 119. madde g\u00fcvencelerini daraltan veya ge\u00e7i\u015fi geciktiren d\u00fczenleme yapamaz.<\/p><\/blockquote>\n<h2>\u0130lk TBMM ve Ba\u015fbakan se\u00e7imlerinin birlikte yap\u0131lmas\u0131<\/h2>\n<p>Ge\u00e7ici Madde 3, ilk T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi ve Ba\u015fbakan se\u00e7imlerinin birlikte yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenler. Bu tercih, yeni anayasal sistemin temsil ve y\u00fcr\u00fctme aya\u011f\u0131n\u0131n ayn\u0131 ge\u00e7i\u015f e\u015fi\u011finde kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi yeni anayasal g\u00f6revlerine, Ba\u015fbakan ise yeni y\u00fcr\u00fctme sorumlulu\u011funa ayn\u0131 d\u00f6nemde millet iradesiyle kavu\u015fur.<\/p>\n<p>Bu birlikte se\u00e7im kural\u0131, ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde \u00e7ift ba\u015fl\u0131 me\u015fruiyet tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 azalt\u0131r. Eski sisteme g\u00f6re olu\u015fmu\u015f temsil ve y\u00fcr\u00fctme dengesiyle yeni sisteme g\u00f6re se\u00e7ilecek y\u00fcr\u00fctme aras\u0131nda uzun s\u00fcreli bir uyumsuzluk do\u011fmaz. Yeni Meclis ve yeni Ba\u015fbakan ayn\u0131 anayasal d\u00fczenin par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6reve ba\u015flar.<\/p>\n<p>Bu yap\u0131, ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde s\u00fcreklilik ile yenilenmeyi dengeler. Devlet tamamen bo\u015flu\u011fa d\u00fc\u015fmez; fakat yeni anayasal d\u00fczenin temel organlar\u0131 da belirsiz bir tarihe ertelenmez.<\/p>\n<h2>Doksan g\u00fcnl\u00fck se\u00e7im takvimi neden \u00f6nemlidir?<\/h2>\n<p>Ge\u00e7ici Madde 3\u2019e g\u00f6re se\u00e7im takvimi, Anayasan\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden itibaren doksan g\u00fcn i\u00e7inde ilan edilir. Bu s\u00fcre, ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminin belirsizli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmesini engelleyen ilk zaman kilididir. Se\u00e7imlerin ne zaman ve hangi a\u015famalarla yap\u0131laca\u011f\u0131 kamuoyuna, adaylara, kurumlara ve se\u00e7menlere a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde duyurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Doksan g\u00fcnl\u00fck ilan s\u00fcresi, yeni Anayasan\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden sonra se\u00e7imlerin haz\u0131rl\u0131ks\u0131z bi\u00e7imde aceleye getirilmesini de \u00f6nler. Adayl\u0131k s\u00fcre\u00e7leri, do\u011frulama, kura, propaganda, itiraz, oy verme ve say\u0131m a\u015famalar\u0131 d\u00fczenli takvime ba\u011flan\u0131r. Ancak bu haz\u0131rl\u0131k d\u00f6nemi s\u0131n\u0131rs\u0131z de\u011fildir. Takvim ilan\u0131 \u00fc\u00e7 ay\u0131 a\u015famaz.<\/p>\n<p>Bu h\u00fck\u00fcm, se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi ile anayasal h\u0131z aras\u0131nda denge kurar. Se\u00e7im takvimi haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r; fakat haz\u0131rl\u0131k gerek\u00e7esi yeni anayasal d\u00fczenin kurulmas\u0131n\u0131 geciktirme arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmemelidir.<\/p>\n<h2>On iki ayl\u0131k \u00fcst s\u0131n\u0131r: Ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci uzat\u0131lamaz<\/h2>\n<p>Madde, se\u00e7imlerin azami on iki ay i\u00e7inde tamamlanaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenler. Bu \u00fcst s\u0131n\u0131r, ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminin kal\u0131c\u0131 ara rejime d\u00f6n\u00fc\u015fmesini \u00f6nler. Yeni Anayasa y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdikten sonra eski temsil ve y\u00fcr\u00fctme d\u00fczeni belirsiz s\u00fcreyle devam edemez.<\/p>\n<p>On iki ayl\u0131k s\u00fcre, ilk se\u00e7imlerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 haz\u0131rlanmas\u0131 i\u00e7in geni\u015f bir zaman tan\u0131r. Se\u00e7men k\u00fct\u00fckleri, adayl\u0131k denetimleri, kura s\u00fcre\u00e7leri, propaganda kurallar\u0131, sand\u0131k g\u00fcvenli\u011fi, a\u00e7\u0131k veri standard\u0131 ve sonu\u00e7 mekanizmas\u0131 bu s\u00fcre i\u00e7inde haz\u0131rlanabilir. Ancak s\u00fcre ayn\u0131 zamanda a\u00e7\u0131k bir s\u0131n\u0131rd\u0131r. Ge\u00e7i\u015f makamlar\u0131 bu s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015farak eski yetki d\u00fczenini s\u00fcrd\u00fcrme iddias\u0131nda bulunamaz.<\/p>\n<p>Bu nedenle on iki ayl\u0131k s\u00fcre, hem se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi hem de anayasal sadakat a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Se\u00e7imler aceleyle g\u00fcvenliksiz yap\u0131lmayacak; fakat ge\u00e7i\u015f bahanesiyle ertelenmeyecektir.<\/p>\n<h2>\u0130lk Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7imi neden kural olarak ayn\u0131 g\u00fcn yap\u0131l\u0131r?<\/h2>\n<p>Ge\u00e7ici Madde 3, ilk Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7iminin de kural olarak ayn\u0131 g\u00fcn yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu, yeni anayasal sistemin temsil, y\u00fcr\u00fctme ve devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 boyutlar\u0131n\u0131n ayn\u0131 anayasal ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde yenilenmesini sa\u011flar. Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n yeni Anayasadaki konumu, \u00f6nceki d\u00fczenin devam\u0131 gibi de\u011fil, yeni anayasal g\u00f6rev tan\u0131m\u0131 i\u00e7inde belirlenir.<\/p>\n<p>Ancak madde, se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fini imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lan zorunlu h\u00e2lde Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7iminin azami bir y\u0131l i\u00e7inde tamamlanabilece\u011fini de d\u00fczenler. Bu istisna dar yorumlanmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc istisnan\u0131n gerek\u00e7esi yaln\u0131z se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fini imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lan zorunlu h\u00e2l olabilir. \u0130dari kolayl\u0131k, siyasi tercih, takvim rahatl\u0131\u011f\u0131 veya haz\u0131rl\u0131k eksikli\u011fi bu istisnay\u0131 geni\u015fletmek i\u00e7in yeterli de\u011fildir.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece madde, Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7imini esasen ayn\u0131 g\u00fcn kural\u0131na ba\u011flar; fakat g\u00fcvenli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 se\u00e7im yap\u0131lmas\u0131n\u0131 imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lan ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir durumda s\u0131n\u0131rl\u0131 esneklik tan\u0131r.<\/p>\n<h2>\u0130lk y\u00fcz g\u00fcn haz\u0131rl\u0131klar\u0131 neyi kapsar?<\/h2>\n<p>Ge\u00e7ici Madde 3, ilk y\u00fcz g\u00fcn i\u00e7inde baz\u0131 temel haz\u0131rl\u0131klar\u0131n ilan edilece\u011fini d\u00fczenler. Bunlar; se\u00e7im takvimi, a\u00e7\u0131k veri standard\u0131, ihale ve imar \u015feffafl\u0131\u011f\u0131, kamu hizmeti g\u00f6stergeleri, kriz risk kayd\u0131 ve plan-b\u00fct\u00e7e ge\u00e7i\u015f takvimidir. Bu liste, yeni anayasal d\u00fczenin yaln\u0131z se\u00e7im sand\u0131\u011f\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131k veri standard\u0131, se\u00e7im ve kamu y\u00f6netimi s\u00fcre\u00e7lerinin denetlenebilirli\u011fini art\u0131r\u0131r. \u0130hale ve imar \u015feffafl\u0131\u011f\u0131, ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde kamu kaynaklar\u0131n\u0131n ve yerel\/ekonomik kararlar\u0131n kapal\u0131 bi\u00e7imde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. Kamu hizmeti g\u00f6stergeleri, yeni d\u00f6nemde hizmet kalitesinin \u00f6l\u00e7\u00fclmesi i\u00e7in zemin olu\u015fturur. Kriz risk kayd\u0131, ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde g\u00fcvenlik, afet, ekonomik sorun veya kurumsal aksama risklerinin \u00f6nceden g\u00f6r\u00fclmesini sa\u011flar. Plan-b\u00fct\u00e7e ge\u00e7i\u015f takvimi ise mali ve idari s\u00fcreklili\u011fi g\u00fcvenceye al\u0131r.<\/p>\n<p>Bu haz\u0131rl\u0131klar, yeni anayasal sistemin ilk kurumsal dosyalar\u0131d\u0131r. Ancak madde bu noktada \u00f6nemli bir s\u0131n\u0131r koyar: Bu haz\u0131rl\u0131klar se\u00e7imlerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 geciktiremez.<\/p>\n<h2>Haz\u0131rl\u0131klar se\u00e7imleri geciktiremez<\/h2>\n<p>Ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemlerinde haz\u0131rl\u0131k ba\u015fl\u0131klar\u0131 bazen erteleme gerek\u00e7esine d\u00f6n\u00fc\u015febilir. \u201cA\u00e7\u0131k veri standard\u0131 tamamlanmad\u0131\u201d, \u201cimar \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 sistemi kurulmad\u0131\u201d, \u201cplan-b\u00fct\u00e7e takvimi netle\u015fmedi\u201d veya \u201ckriz risk kayd\u0131 bitmedi\u201d denilerek se\u00e7imler \u00f6telenmek istenebilir. Ge\u00e7ici Madde 3 bu yolu kapat\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130lk y\u00fcz g\u00fcn haz\u0131rl\u0131klar\u0131 yap\u0131lmal\u0131d\u0131r; fakat bu haz\u0131rl\u0131klar se\u00e7imlerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 geciktiremez. Bu h\u00fck\u00fcm, idari haz\u0131rl\u0131k ile anayasal zorunluluk aras\u0131nda do\u011fru s\u0131ray\u0131 kurar. Haz\u0131rl\u0131klar se\u00e7imleri destekler; se\u00e7imleri bloke etmez. Kurumsal ge\u00e7i\u015f se\u00e7im takvimini g\u00fc\u00e7lendirir; fakat se\u00e7imlerin yerine ge\u00e7mez.<\/p>\n<p>Bu yakla\u015f\u0131m, Ge\u00e7ici Madde 2\u2019deki do\u011frudan uygulama mant\u0131\u011f\u0131yla da uyumludur. Uyum kanunlar\u0131 veya teknik usuller gecikse bile se\u00e7imler, y\u00fcr\u00fctmenin devri, yarg\u0131 yolu, temel haklar ve zorunlu hizmetler durdurulamaz. Ge\u00e7ici Madde 3 ayn\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 ilk se\u00e7imler bak\u0131m\u0131ndan somutla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n<h2>Mevcut TBMM\u2019nin ge\u00e7i\u015f g\u00f6revi neden s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131l\u0131r?<\/h2>\n<p>Ge\u00e7ici Madde 3, mevcut T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin yeni TBMM g\u00f6reve ba\u015flay\u0131ncaya kadar yaln\u0131z belirli alanlarda g\u00f6rev yapaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenler. Bu alanlar; uyum kanunlar\u0131, b\u00fct\u00e7e, s\u00fcreklilik, haklar\u0131n korunmas\u0131 ve zorunlu denetim i\u015fleridir. Bu s\u0131n\u0131rlama, mevcut Meclisin ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde eski anayasal yetki alan\u0131n\u0131 geni\u015fleterek yeni d\u00fczeni y\u00f6nlendirmesini \u00f6nlemeye y\u00f6neliktir.<\/p>\n<p>Mevcut TBMM tamamen i\u015flevsiz kalmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc devletin b\u00fct\u00e7eye, kamu hizmeti s\u00fcreklili\u011fine, haklar\u0131n korunmas\u0131na ve zorunlu denetime ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Ancak mevcut Meclis yeni anayasal d\u00fczeni geciktiren, daraltan veya eski sistemin devam\u0131n\u0131 sa\u011flayan kapsaml\u0131 d\u00fczenlemeler yapamaz.<\/p>\n<p>Bu nedenle ge\u00e7i\u015f TBMM\u2019sinin g\u00f6revi ola\u011fan yasama geni\u015fli\u011finde de\u011fil, s\u0131n\u0131rl\u0131 anayasal s\u00fcreklilik mant\u0131\u011f\u0131yla belirlenir. Eski d\u00fczenin temsil organ\u0131, yeni d\u00fczenin kurulu\u015funu engelleyen de\u011fil, yeni d\u00fczene ge\u00e7i\u015fi sa\u011flayan bir ara g\u00f6rev \u00fcstlenir.<\/p>\n<h2>11 ve 119. madde g\u00fcvenceleri neden \u00f6zellikle an\u0131l\u0131r?<\/h2>\n<p>Ge\u00e7ici Madde 3, mevcut TBMM\u2019nin 11 ve 119. madde g\u00fcvencelerini daraltan veya ge\u00e7i\u015fi geciktiren d\u00fczenleme yapamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtir. Bu at\u0131f, ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminin anayasan\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve anayasal g\u00fcvencelerin zay\u0131flat\u0131lamamas\u0131 ilkeleriyle ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>11. madde, Anayasan\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eder. Ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde eski al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n veya ge\u00e7ici \u00e7o\u011funluklar\u0131n bu \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ask\u0131ya almas\u0131 kabul edilemez. 119. madde ise haklar\u0131n, kurumlar\u0131n, usullerin ve g\u00fcvencelerin kanun, i\u00e7t\u00fcz\u00fck, idari d\u00fczenleme, kriz, teknik eksiklik veya fiil\u00ee uygulama yoluyla zay\u0131flat\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen genel g\u00fcvence maddesidir.<\/p>\n<p>Bu nedenle mevcut TBMM\u2019nin ge\u00e7i\u015f g\u00f6revi, yaln\u0131z s\u00fcreklilik sa\u011flama yetkisidir; yeni Anayasan\u0131n g\u00fcvence sistemini zay\u0131flatma yetkisi de\u011fildir. Ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi, anayasal sadakatin en s\u0131k\u0131 korunmas\u0131 gereken d\u00f6nemlerden biridir.<\/p>\n<h2>Ge\u00e7ici Madde 3\u2019\u00fcn se\u00e7im ve ge\u00e7i\u015f haritas\u0131<\/h2>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Ge\u00e7i\u015f Alan\u0131<\/th>\n<th>Ge\u00e7ici Madde 3\u2019teki Kural<\/th>\n<th>Korunan De\u011fer<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>\u0130lk TBMM se\u00e7imi<\/td>\n<td>Ba\u015fbakan se\u00e7imiyle birlikte yap\u0131l\u0131r.<\/td>\n<td>Temsil ve y\u00fcr\u00fctme me\u015fruiyetinin birlikte kurulmas\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Se\u00e7im takvimi<\/td>\n<td>Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten itibaren doksan g\u00fcn i\u00e7inde ilan edilir.<\/td>\n<td>Belirlilik ve se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Se\u00e7imlerin tamamlanmas\u0131<\/td>\n<td>Azami on iki ay i\u00e7inde yap\u0131l\u0131r.<\/td>\n<td>Ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinin uzamamas\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7imi<\/td>\n<td>Kural olarak ayn\u0131 g\u00fcn yap\u0131l\u0131r; zorunlu g\u00fcvenlik h\u00e2linde bir y\u0131l i\u00e7inde tamamlan\u0131r.<\/td>\n<td>Yeni anayasal g\u00f6rev d\u00fczeninin kurulmas\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u0130lk y\u00fcz g\u00fcn<\/td>\n<td>Takvim, a\u00e7\u0131k veri, ihale-imar \u015feffafl\u0131\u011f\u0131, hizmet g\u00f6stergeleri, risk kayd\u0131 ve plan-b\u00fct\u00e7e ge\u00e7i\u015fi ilan edilir.<\/td>\n<td>Kurumsal haz\u0131rl\u0131k ve denetlenebilirlik<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Mevcut TBMM<\/td>\n<td>Yaln\u0131z uyum, b\u00fct\u00e7e, s\u00fcreklilik, haklar\u0131n korunmas\u0131 ve zorunlu denetim i\u015fleriyle g\u00f6rev yapar.<\/td>\n<td>Eski yetki d\u00fczeninin uzat\u0131lmamas\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h2>Sonu\u00e7: \u0130lk se\u00e7imler yeni anayasal d\u00fczenin me\u015fruiyet kap\u0131s\u0131d\u0131r<\/h2>\n<p>\u0130lk se\u00e7imler, Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde yeni anayasal d\u00fczenin millet iradesiyle kurumla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan temel ge\u00e7i\u015f mekanizmas\u0131d\u0131r. Ge\u00e7ici Madde 3, Anayasaya g\u00f6re yap\u0131lacak ilk T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi ve Ba\u015fbakan se\u00e7imlerinin birlikte yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenler. Takvim y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten itibaren doksan g\u00fcn i\u00e7inde ilan edilir ve se\u00e7imler azami on iki ay i\u00e7inde tamamlan\u0131r. \u0130lk Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7imi de kural olarak ayn\u0131 g\u00fcn yap\u0131l\u0131r; ancak se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fini imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lan zorunlu h\u00e2lde azami bir y\u0131l i\u00e7inde tamamlanabilir.<\/p>\n<p>Bu maddenin en g\u00fc\u00e7l\u00fc taraf\u0131, haz\u0131rl\u0131k ile se\u00e7im zorunlulu\u011fu aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r\u0131 net kurmas\u0131d\u0131r. \u0130lk y\u00fcz g\u00fcn i\u00e7inde se\u00e7im takvimi, a\u00e7\u0131k veri standard\u0131, ihale ve imar \u015feffafl\u0131\u011f\u0131, kamu hizmeti g\u00f6stergeleri, kriz risk kayd\u0131 ve plan-b\u00fct\u00e7e ge\u00e7i\u015f takvimi ilan edilir. Ancak bu haz\u0131rl\u0131klar se\u00e7imlerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 geciktiremez. B\u00f6ylece kurumsal haz\u0131rl\u0131k, se\u00e7im takvimini destekleyen bir ara\u00e7 olarak kal\u0131r; erteleme gerek\u00e7esine d\u00f6n\u00fc\u015fmez.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak Ge\u00e7ici Madde 3, mevcut T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemindeki g\u00f6revini de s\u0131n\u0131rlar. Yeni T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi g\u00f6reve ba\u015flay\u0131ncaya kadar mevcut Meclis yaln\u0131z uyum kanunlar\u0131, b\u00fct\u00e7e, s\u00fcreklilik, haklar\u0131n korunmas\u0131 ve zorunlu denetim i\u015fleriyle g\u00f6rev yapar. 11 ve 119. madde g\u00fcvencelerini daraltan veya ge\u00e7i\u015fi geciktiren d\u00fczenleme yapamaz. Bu nedenle ilk se\u00e7imler, bu ge\u00e7ici madde i\u00e7inde <strong>yeni temsil d\u00fczeni, Ba\u015fbakan se\u00e7imi, Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7imi, se\u00e7im takvimi, a\u00e7\u0131k veri, ge\u00e7i\u015f TBMM\u2019sinin s\u0131n\u0131rl\u0131 g\u00f6revi ve anayasal s\u00fcreklilik<\/strong> aras\u0131nda kurulmu\u015f temel demokratik ge\u00e7i\u015f kap\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130lk se\u00e7imler, yeni bir anayasal d\u00fczenin yaln\u0131z metin olarak kabul edilmesinden sonra, devlet organlar\u0131n\u0131n yeni Anayasaya uygun bi\u00e7imde yeniden me\u015fruiyet kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan temel ge\u00e7i\u015f e\u015fi\u011fidir. Bir anayasa y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011finde eski anayasal yetki d\u00fczeni sona erebilir; fakat yeni d\u00fczenin ger\u00e7ekten i\u015flemesi i\u00e7in temsil organ\u0131n\u0131n, y\u00fcr\u00fctme makamlar\u0131n\u0131n ve se\u00e7im kurumlar\u0131n\u0131n yeni kurallara g\u00f6re kurulmas\u0131 gerekir. Bu nedenle ilk se\u00e7imler, s\u0131radan bir se\u00e7im takvimi de\u011fildir. Yeni anayasal sistemin fiilen ba\u015flamas\u0131n\u0131, y\u00fcr\u00fctmenin devrini, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin yeni yap\u0131s\u0131n\u0131 ve millet iradesinin yeni kurallar i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan kurucu ge\u00e7i\u015f ad\u0131m\u0131d\u0131r. Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde Ge\u00e7ici Madde 3, ilk se\u00e7imleri belirsizli\u011fe b\u0131rakmaz. Anayasaya g\u00f6re yap\u0131lacak ilk T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi ve Ba\u015fbakan se\u00e7imlerinin birlikte yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenler. Takvim y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten itibaren doksan g\u00fcn i\u00e7inde ilan edilir; se\u00e7imler azami on iki ay i\u00e7inde tamamlan\u0131r. \u0130lk Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7imi de kural olarak ayn\u0131 g\u00fcn yap\u0131l\u0131r. Ancak se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fini imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lan zorunlu h\u00e2lde bu se\u00e7im azami bir y\u0131l i\u00e7inde tamamlanabilir. B\u00f6ylece yeni anayasal d\u00fczenin me\u015fruiyet ba\u015flang\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131k, s\u0131n\u0131rl\u0131 ve g\u00fcvenceye ba\u011fl\u0131 bir se\u00e7im takvimine ba\u011flan\u0131r. Ge\u00e7ici madde metni: \u0130lk se\u00e7imler ve ge\u00e7i\u015f g\u00f6revi Ge\u00e7ici Madde 3 \u2013 \u0130lk Se\u00e7imler ve T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin Ge\u00e7i\u015f G\u00f6revi Anayasaya g\u00f6re yap\u0131lacak ilk T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi ve Ba\u015fbakan se\u00e7imleri birlikte yap\u0131l\u0131r. Takvim y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten itibaren doksan (90) g\u00fcn i\u00e7inde ilan edilir; se\u00e7imler azami on iki (12) ay i\u00e7inde tamamlan\u0131r. \u0130lk Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7imi de kural olarak ayn\u0131 g\u00fcn yap\u0131l\u0131r; se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fini imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lan zorunlu h\u00e2lde azami bir (1) y\u0131l i\u00e7inde tamamlan\u0131r. \u0130lk y\u00fcz g\u00fcn i\u00e7inde se\u00e7im takvimi, a\u00e7\u0131k veri standard\u0131, ihale ve imar \u015feffafl\u0131\u011f\u0131, kamu hizmeti g\u00f6stergeleri, kriz risk kayd\u0131 ve plan-b\u00fct\u00e7e ge\u00e7i\u015f takvimi ilan edilir; bu haz\u0131rl\u0131klar se\u00e7imlerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 geciktiremez. Mevcut T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi, yeni T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi g\u00f6reve ba\u015flay\u0131ncaya kadar yaln\u0131z uyum kanunlar\u0131, b\u00fct\u00e7e, s\u00fcreklilik, haklar\u0131n korunmas\u0131 ve zorunlu denetim i\u015fleriyle g\u00f6rev yapar; 11 ve 119. madde g\u00fcvencelerini daraltan veya ge\u00e7i\u015fi geciktiren d\u00fczenleme yapamaz. \u0130lk TBMM ve Ba\u015fbakan se\u00e7imlerinin birlikte yap\u0131lmas\u0131 Ge\u00e7ici Madde 3, ilk T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi ve Ba\u015fbakan se\u00e7imlerinin birlikte yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenler. Bu tercih, yeni anayasal sistemin temsil ve y\u00fcr\u00fctme aya\u011f\u0131n\u0131n ayn\u0131 ge\u00e7i\u015f e\u015fi\u011finde kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi yeni anayasal g\u00f6revlerine, Ba\u015fbakan ise yeni y\u00fcr\u00fctme sorumlulu\u011funa ayn\u0131 d\u00f6nemde millet iradesiyle kavu\u015fur. Bu birlikte se\u00e7im kural\u0131, ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde \u00e7ift ba\u015fl\u0131 me\u015fruiyet tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 azalt\u0131r. Eski sisteme g\u00f6re olu\u015fmu\u015f temsil ve y\u00fcr\u00fctme dengesiyle yeni sisteme g\u00f6re se\u00e7ilecek y\u00fcr\u00fctme aras\u0131nda uzun s\u00fcreli bir uyumsuzluk do\u011fmaz. Yeni Meclis ve yeni Ba\u015fbakan ayn\u0131 anayasal d\u00fczenin par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6reve ba\u015flar. Bu yap\u0131, ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde s\u00fcreklilik ile yenilenmeyi dengeler. Devlet tamamen bo\u015flu\u011fa d\u00fc\u015fmez; fakat yeni anayasal d\u00fczenin temel organlar\u0131 da belirsiz bir tarihe ertelenmez. Doksan g\u00fcnl\u00fck se\u00e7im takvimi neden \u00f6nemlidir? Ge\u00e7ici Madde 3\u2019e g\u00f6re se\u00e7im takvimi, Anayasan\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden itibaren doksan g\u00fcn i\u00e7inde ilan edilir. Bu s\u00fcre, ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminin belirsizli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmesini engelleyen ilk zaman kilididir. Se\u00e7imlerin ne zaman ve hangi a\u015famalarla yap\u0131laca\u011f\u0131 kamuoyuna, adaylara, kurumlara ve se\u00e7menlere a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde duyurulmal\u0131d\u0131r. Doksan g\u00fcnl\u00fck ilan s\u00fcresi, yeni Anayasan\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden sonra se\u00e7imlerin haz\u0131rl\u0131ks\u0131z bi\u00e7imde aceleye getirilmesini de \u00f6nler. Adayl\u0131k s\u00fcre\u00e7leri, do\u011frulama, kura, propaganda, itiraz, oy verme ve say\u0131m a\u015famalar\u0131 d\u00fczenli takvime ba\u011flan\u0131r. Ancak bu haz\u0131rl\u0131k d\u00f6nemi s\u0131n\u0131rs\u0131z de\u011fildir. Takvim ilan\u0131 \u00fc\u00e7 ay\u0131 a\u015famaz. Bu h\u00fck\u00fcm, se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi ile anayasal h\u0131z aras\u0131nda denge kurar. Se\u00e7im takvimi haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r; fakat haz\u0131rl\u0131k gerek\u00e7esi yeni anayasal d\u00fczenin kurulmas\u0131n\u0131 geciktirme arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmemelidir. On iki ayl\u0131k \u00fcst s\u0131n\u0131r: Ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci uzat\u0131lamaz Madde, se\u00e7imlerin azami on iki ay i\u00e7inde tamamlanaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenler. Bu \u00fcst s\u0131n\u0131r, ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminin kal\u0131c\u0131 ara rejime d\u00f6n\u00fc\u015fmesini \u00f6nler. Yeni Anayasa y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdikten sonra eski temsil ve y\u00fcr\u00fctme d\u00fczeni belirsiz s\u00fcreyle devam edemez. On iki ayl\u0131k s\u00fcre, ilk se\u00e7imlerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 haz\u0131rlanmas\u0131 i\u00e7in geni\u015f bir zaman tan\u0131r. Se\u00e7men k\u00fct\u00fckleri, adayl\u0131k denetimleri, kura s\u00fcre\u00e7leri, propaganda kurallar\u0131, sand\u0131k g\u00fcvenli\u011fi, a\u00e7\u0131k veri standard\u0131 ve sonu\u00e7 mekanizmas\u0131 bu s\u00fcre i\u00e7inde haz\u0131rlanabilir. Ancak s\u00fcre ayn\u0131 zamanda a\u00e7\u0131k bir s\u0131n\u0131rd\u0131r. Ge\u00e7i\u015f makamlar\u0131 bu s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015farak eski yetki d\u00fczenini s\u00fcrd\u00fcrme iddias\u0131nda bulunamaz. Bu nedenle on iki ayl\u0131k s\u00fcre, hem se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi hem de anayasal sadakat a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Se\u00e7imler aceleyle g\u00fcvenliksiz yap\u0131lmayacak; fakat ge\u00e7i\u015f bahanesiyle ertelenmeyecektir. \u0130lk Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7imi neden kural olarak ayn\u0131 g\u00fcn yap\u0131l\u0131r? Ge\u00e7ici Madde 3, ilk Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7iminin de kural olarak ayn\u0131 g\u00fcn yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu, yeni anayasal sistemin temsil, y\u00fcr\u00fctme ve devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 boyutlar\u0131n\u0131n ayn\u0131 anayasal ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde yenilenmesini sa\u011flar. Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n yeni Anayasadaki konumu, \u00f6nceki d\u00fczenin devam\u0131 gibi de\u011fil, yeni anayasal g\u00f6rev tan\u0131m\u0131 i\u00e7inde belirlenir. Ancak madde, se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fini imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lan zorunlu h\u00e2lde Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7iminin azami bir y\u0131l i\u00e7inde tamamlanabilece\u011fini de d\u00fczenler. Bu istisna dar yorumlanmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc istisnan\u0131n gerek\u00e7esi yaln\u0131z se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fini imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lan zorunlu h\u00e2l olabilir. \u0130dari kolayl\u0131k, siyasi tercih, takvim rahatl\u0131\u011f\u0131 veya haz\u0131rl\u0131k eksikli\u011fi bu istisnay\u0131 geni\u015fletmek i\u00e7in yeterli de\u011fildir. B\u00f6ylece madde, Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7imini esasen ayn\u0131 g\u00fcn kural\u0131na ba\u011flar; fakat g\u00fcvenli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 se\u00e7im yap\u0131lmas\u0131n\u0131 imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lan ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir durumda s\u0131n\u0131rl\u0131 esneklik tan\u0131r. \u0130lk y\u00fcz g\u00fcn haz\u0131rl\u0131klar\u0131 neyi kapsar? Ge\u00e7ici Madde 3, ilk y\u00fcz g\u00fcn i\u00e7inde baz\u0131 temel haz\u0131rl\u0131klar\u0131n ilan edilece\u011fini d\u00fczenler. Bunlar; se\u00e7im takvimi, a\u00e7\u0131k veri standard\u0131, ihale ve imar \u015feffafl\u0131\u011f\u0131, kamu hizmeti g\u00f6stergeleri, kriz risk kayd\u0131 ve plan-b\u00fct\u00e7e ge\u00e7i\u015f takvimidir. Bu liste, yeni anayasal d\u00fczenin yaln\u0131z se\u00e7im sand\u0131\u011f\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. A\u00e7\u0131k veri standard\u0131, se\u00e7im ve kamu y\u00f6netimi s\u00fcre\u00e7lerinin denetlenebilirli\u011fini art\u0131r\u0131r. \u0130hale ve imar \u015feffafl\u0131\u011f\u0131, ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde kamu kaynaklar\u0131n\u0131n ve yerel\/ekonomik kararlar\u0131n kapal\u0131 bi\u00e7imde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. Kamu hizmeti g\u00f6stergeleri, yeni d\u00f6nemde hizmet kalitesinin \u00f6l\u00e7\u00fclmesi i\u00e7in zemin olu\u015fturur. Kriz risk kayd\u0131, ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde g\u00fcvenlik, afet, ekonomik sorun veya kurumsal aksama risklerinin \u00f6nceden g\u00f6r\u00fclmesini sa\u011flar. Plan-b\u00fct\u00e7e ge\u00e7i\u015f takvimi ise mali ve idari s\u00fcreklili\u011fi g\u00fcvenceye al\u0131r. Bu haz\u0131rl\u0131klar, yeni anayasal sistemin ilk kurumsal dosyalar\u0131d\u0131r. Ancak madde bu noktada \u00f6nemli bir s\u0131n\u0131r koyar: Bu haz\u0131rl\u0131klar se\u00e7imlerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 geciktiremez. Haz\u0131rl\u0131klar se\u00e7imleri geciktiremez Ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemlerinde haz\u0131rl\u0131k ba\u015fl\u0131klar\u0131 bazen erteleme gerek\u00e7esine d\u00f6n\u00fc\u015febilir. \u201cA\u00e7\u0131k veri standard\u0131 tamamlanmad\u0131\u201d, \u201cimar \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 sistemi kurulmad\u0131\u201d, \u201cplan-b\u00fct\u00e7e takvimi netle\u015fmedi\u201d veya \u201ckriz risk kayd\u0131 bitmedi\u201d denilerek se\u00e7imler \u00f6telenmek istenebilir. Ge\u00e7ici Madde 3 bu yolu kapat\u0131r. \u0130lk y\u00fcz g\u00fcn haz\u0131rl\u0131klar\u0131 yap\u0131lmal\u0131d\u0131r; fakat bu haz\u0131rl\u0131klar se\u00e7imlerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 geciktiremez. Bu h\u00fck\u00fcm, idari haz\u0131rl\u0131k ile anayasal zorunluluk aras\u0131nda do\u011fru s\u0131ray\u0131 kurar. Haz\u0131rl\u0131klar se\u00e7imleri destekler; se\u00e7imleri bloke etmez. Kurumsal ge\u00e7i\u015f se\u00e7im takvimini g\u00fc\u00e7lendirir; fakat se\u00e7imlerin yerine ge\u00e7mez. Bu yakla\u015f\u0131m, Ge\u00e7ici Madde 2\u2019deki do\u011frudan uygulama mant\u0131\u011f\u0131yla da uyumludur. Uyum kanunlar\u0131 veya teknik usuller gecikse bile se\u00e7imler, y\u00fcr\u00fctmenin devri, yarg\u0131 yolu, temel haklar ve zorunlu hizmetler durdurulamaz. Ge\u00e7ici Madde 3 ayn\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 ilk se\u00e7imler bak\u0131m\u0131ndan somutla\u015ft\u0131r\u0131r. Mevcut TBMM\u2019nin ge\u00e7i\u015f g\u00f6revi neden s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131l\u0131r? Ge\u00e7ici Madde 3, mevcut T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin yeni TBMM g\u00f6reve ba\u015flay\u0131ncaya kadar yaln\u0131z belirli alanlarda g\u00f6rev yapaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenler. Bu alanlar; uyum kanunlar\u0131, b\u00fct\u00e7e, s\u00fcreklilik, haklar\u0131n korunmas\u0131 ve zorunlu denetim i\u015fleridir. Bu s\u0131n\u0131rlama, mevcut Meclisin ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde eski anayasal yetki alan\u0131n\u0131 geni\u015fleterek yeni d\u00fczeni y\u00f6nlendirmesini \u00f6nlemeye y\u00f6neliktir. Mevcut TBMM tamamen i\u015flevsiz kalmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc devletin b\u00fct\u00e7eye, kamu hizmeti s\u00fcreklili\u011fine, haklar\u0131n korunmas\u0131na ve zorunlu denetime ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Ancak mevcut Meclis yeni anayasal d\u00fczeni geciktiren, daraltan veya eski sistemin devam\u0131n\u0131 sa\u011flayan kapsaml\u0131 d\u00fczenlemeler yapamaz. Bu nedenle ge\u00e7i\u015f TBMM\u2019sinin g\u00f6revi ola\u011fan yasama geni\u015fli\u011finde de\u011fil, s\u0131n\u0131rl\u0131 anayasal s\u00fcreklilik mant\u0131\u011f\u0131yla belirlenir. Eski d\u00fczenin temsil organ\u0131, yeni d\u00fczenin kurulu\u015funu engelleyen de\u011fil, yeni d\u00fczene ge\u00e7i\u015fi sa\u011flayan bir ara g\u00f6rev \u00fcstlenir. 11 ve 119. madde g\u00fcvenceleri neden \u00f6zellikle an\u0131l\u0131r? Ge\u00e7ici Madde 3, mevcut TBMM\u2019nin 11 ve 119. madde g\u00fcvencelerini daraltan veya ge\u00e7i\u015fi geciktiren d\u00fczenleme yapamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtir. Bu at\u0131f, ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminin anayasan\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve anayasal g\u00fcvencelerin zay\u0131flat\u0131lamamas\u0131 ilkeleriyle ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterir. 11. madde, Anayasan\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eder. Ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde eski al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n veya ge\u00e7ici \u00e7o\u011funluklar\u0131n bu \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ask\u0131ya almas\u0131 kabul edilemez. 119. madde ise haklar\u0131n, kurumlar\u0131n, usullerin ve g\u00fcvencelerin kanun, i\u00e7t\u00fcz\u00fck, idari d\u00fczenleme, kriz, teknik eksiklik veya fiil\u00ee uygulama yoluyla zay\u0131flat\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen genel g\u00fcvence maddesidir. Bu nedenle mevcut TBMM\u2019nin ge\u00e7i\u015f g\u00f6revi, yaln\u0131z s\u00fcreklilik sa\u011flama yetkisidir; yeni Anayasan\u0131n g\u00fcvence sistemini zay\u0131flatma yetkisi de\u011fildir. Ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi, anayasal sadakatin en s\u0131k\u0131 korunmas\u0131 gereken d\u00f6nemlerden biridir. Ge\u00e7ici Madde 3\u2019\u00fcn se\u00e7im ve ge\u00e7i\u015f haritas\u0131 Ge\u00e7i\u015f Alan\u0131 Ge\u00e7ici Madde 3\u2019teki Kural Korunan De\u011fer \u0130lk TBMM se\u00e7imi Ba\u015fbakan se\u00e7imiyle birlikte yap\u0131l\u0131r. Temsil ve y\u00fcr\u00fctme me\u015fruiyetinin birlikte kurulmas\u0131 Se\u00e7im takvimi Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten itibaren doksan g\u00fcn i\u00e7inde ilan edilir. Belirlilik ve se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi Se\u00e7imlerin tamamlanmas\u0131 Azami on iki ay i\u00e7inde yap\u0131l\u0131r. Ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinin uzamamas\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7imi Kural olarak ayn\u0131 g\u00fcn yap\u0131l\u0131r; zorunlu g\u00fcvenlik h\u00e2linde bir y\u0131l i\u00e7inde tamamlan\u0131r. Yeni anayasal g\u00f6rev d\u00fczeninin kurulmas\u0131 \u0130lk y\u00fcz g\u00fcn Takvim, a\u00e7\u0131k veri, ihale-imar \u015feffafl\u0131\u011f\u0131, hizmet g\u00f6stergeleri, risk kayd\u0131 ve plan-b\u00fct\u00e7e ge\u00e7i\u015fi ilan edilir. Kurumsal haz\u0131rl\u0131k ve denetlenebilirlik Mevcut TBMM Yaln\u0131z uyum, b\u00fct\u00e7e, s\u00fcreklilik, haklar\u0131n korunmas\u0131 ve zorunlu denetim i\u015fleriyle g\u00f6rev yapar. Eski yetki d\u00fczeninin uzat\u0131lmamas\u0131 Sonu\u00e7: \u0130lk se\u00e7imler yeni anayasal d\u00fczenin me\u015fruiyet kap\u0131s\u0131d\u0131r \u0130lk se\u00e7imler, Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde yeni anayasal d\u00fczenin millet iradesiyle kurumla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan temel ge\u00e7i\u015f mekanizmas\u0131d\u0131r. Ge\u00e7ici Madde 3, Anayasaya g\u00f6re yap\u0131lacak ilk T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi ve Ba\u015fbakan se\u00e7imlerinin birlikte yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenler. Takvim y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten itibaren doksan g\u00fcn i\u00e7inde ilan edilir ve se\u00e7imler azami on iki ay i\u00e7inde tamamlan\u0131r. \u0130lk Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7imi de kural olarak ayn\u0131 g\u00fcn yap\u0131l\u0131r; ancak se\u00e7im g\u00fcvenli\u011fini imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lan zorunlu h\u00e2lde azami bir y\u0131l i\u00e7inde tamamlanabilir. Bu maddenin en g\u00fc\u00e7l\u00fc taraf\u0131, haz\u0131rl\u0131k ile se\u00e7im zorunlulu\u011fu aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r\u0131 net kurmas\u0131d\u0131r. \u0130lk y\u00fcz g\u00fcn i\u00e7inde se\u00e7im takvimi, a\u00e7\u0131k veri standard\u0131, ihale ve imar \u015feffafl\u0131\u011f\u0131, kamu hizmeti g\u00f6stergeleri, kriz risk kayd\u0131 ve plan-b\u00fct\u00e7e ge\u00e7i\u015f takvimi ilan edilir. Ancak bu haz\u0131rl\u0131klar se\u00e7imlerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 geciktiremez. B\u00f6ylece kurumsal haz\u0131rl\u0131k, se\u00e7im takvimini destekleyen bir ara\u00e7 olarak kal\u0131r; erteleme gerek\u00e7esine d\u00f6n\u00fc\u015fmez. Sonu\u00e7 olarak Ge\u00e7ici Madde 3, mevcut T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemindeki g\u00f6revini de s\u0131n\u0131rlar. Yeni T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi g\u00f6reve ba\u015flay\u0131ncaya kadar mevcut Meclis yaln\u0131z uyum kanunlar\u0131, b\u00fct\u00e7e, s\u00fcreklilik, haklar\u0131n korunmas\u0131 ve zorunlu denetim i\u015fleriyle g\u00f6rev yapar. 11 ve 119. madde g\u00fcvencelerini daraltan veya ge\u00e7i\u015fi geciktiren d\u00fczenleme yapamaz. Bu nedenle ilk se\u00e7imler, bu ge\u00e7ici madde i\u00e7inde yeni temsil d\u00fczeni, Ba\u015fbakan se\u00e7imi, Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7imi, se\u00e7im takvimi, a\u00e7\u0131k veri, ge\u00e7i\u015f TBMM\u2019sinin s\u0131n\u0131rl\u0131 g\u00f6revi ve anayasal s\u00fcreklilik aras\u0131nda kurulmu\u015f temel demokratik ge\u00e7i\u015f kap\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":443,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-442","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gecis-hukumleri-ve-sistem-uygulamasi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/442","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=442"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/442\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":444,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/442\/revisions\/444"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/443"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=442"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=442"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=442"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}