{"id":397,"date":"2026-06-21T07:28:10","date_gmt":"2026-06-21T07:28:10","guid":{"rendered":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/?p=397"},"modified":"2026-06-21T07:28:10","modified_gmt":"2026-06-21T07:28:10","slug":"rtuk-ve-medya-cogulculugu-madde-107","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/rtuk-ve-medya-cogulculugu-madde-107\/","title":{"rendered":"Milli Liyakat Anayasas\u0131\u2019nda RT\u00dcK ve Medya \u00c7o\u011fulculu\u011fu (Madde 107)"},"content":{"rendered":"<p><strong>Medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu<\/strong>, toplumun yaln\u0131z tek bir ses, tek bir yorum, tek bir yay\u0131n \u00e7izgisi veya tek bir resm\u00ee anlat\u0131 \u00fczerinden bilgiye ula\u015fmamas\u0131n\u0131 sa\u011flayan temel demokratik g\u00fcvencedir. Bir \u00fclkede radyo, televizyon, haber ajanslar\u0131, dijital platformlar ve kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 alan\u0131 ne kadar geni\u015fse, bu alan\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve sorumluluk dengesine o kadar dikkatle ba\u011flanmas\u0131 gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc medya yaln\u0131z haber aktaran teknik bir ara\u00e7 de\u011fildir; vatanda\u015f\u0131n olaylar\u0131 anlamas\u0131n\u0131, kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fc izlemesini, farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n zararl\u0131 i\u00e7erikten korunmas\u0131n\u0131 ve toplumun ortak meseleler hakk\u0131nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 kanaat olu\u015fturmas\u0131n\u0131 etkileyen b\u00fcy\u00fck bir kamusal aland\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/milliliyakat.com\">Milli Liyakat Anayasas\u0131<\/a> i\u00e7inde Madde 107, medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu bak\u0131m\u0131ndan hem \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hem d\u00fczenleme taraf\u0131n\u0131 birlikte ele al\u0131r. Radyo, televizyon ve dijital yay\u0131n alan\u0131; ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, bas\u0131n h\u00fcrriyeti, haber alma hakk\u0131, medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu, editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, \u00e7ocuklar\u0131n korunmas\u0131, kamu d\u00fczeni ve \u015feffafl\u0131k esaslar\u0131yla d\u00fczenlenir. Bu c\u00fcmle, yay\u0131n alan\u0131n\u0131n yaln\u0131z \u201cdenetlenecek bir sekt\u00f6r\u201d olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. \u00d6nce \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ve \u00e7o\u011fulculuk tan\u0131n\u0131r; sonra bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin kamu d\u00fczeni, \u00e7ocuklar\u0131n korunmas\u0131 ve \u015feffafl\u0131k ilkeleriyle nas\u0131l dengelenece\u011fi belirlenir.<\/p>\n<p>Madde 107\u2019nin esas meselesi \u015fudur: Yay\u0131n alan\u0131 denetimsiz b\u0131rak\u0131lamaz; fakat denetim de ele\u015ftirel yay\u0131nlar\u0131 bask\u0131lama, editoryal tercihleri y\u00f6nlendirme, medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu alan\u0131n\u0131 daraltma veya kamuoyunu tek merkezden bi\u00e7imlendirme arac\u0131 olamaz. Bu nedenle Radyo ve Televizyon \u00dcst Kurulu ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z d\u00fczenleyici kurum olarak tan\u0131mlan\u0131r. Kurulun g\u00f6revi yay\u0131n hizmetlerinin Anayasaya uygun y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini g\u00f6zetmektir; yay\u0131n organlar\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7erek neyin nas\u0131l s\u00f6ylenece\u011fini belirlemek de\u011fildir.<\/p>\n<h2>Ekran, mikrofon ve dijital ak\u0131\u015f: Ayn\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131n\u0131n par\u00e7alar\u0131<\/h2>\n<p>Madde 107, radyo ve televizyonla birlikte dijital yay\u0131n alan\u0131n\u0131 da anayasal \u00e7er\u00e7eveye al\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m \u00f6nemlidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc haber alma ve kamuoyu olu\u015fumu art\u0131k yaln\u0131z geleneksel yay\u0131nc\u0131l\u0131kla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Bir vatanda\u015f haberi televizyondan, radyodan, haber sitesinden, video platformundan, dijital yay\u0131n servisinden veya sosyal medya \u00fczerinden alabilir. Dolay\u0131s\u0131yla medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu, yaln\u0131z frekans tahsisi veya televizyon lisans\u0131 meselesi olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Dijital platformlar, haberin g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve eri\u015fimini do\u011frudan etkileyebilir. Bir i\u00e7erik g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131l\u0131nabilir, geri plana itilebilir, algoritmik olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131labilir veya fiilen g\u00f6r\u00fcnmez h\u00e2le getirilebilir. Bu nedenle dijital yay\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, haber alma hakk\u0131n\u0131, editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 veya \u00e7o\u011fulculu\u011fu do\u011frudan ya da dolayl\u0131 bi\u00e7imde ortadan kald\u0131racak sonu\u00e7 do\u011furmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>UNESCO\u2019nun <a href=\"https:\/\/www.unesco.org\/en\/articles\/new-issue-brief-published-regulatory-solutions-platform-problems\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">dijital platform sorunlar\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenleme aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ele alan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131<\/a>, medya \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00e7o\u011fulculuk ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n art\u0131k dijital platformlarla birlikte d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gerekti\u011fini g\u00f6sterir. Madde 107 de ayn\u0131 nedenle geleneksel yay\u0131nc\u0131l\u0131k ile dijital yay\u0131n alan\u0131n\u0131 ortak anayasal ilkeler i\u00e7inde ele al\u0131r.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Madde 107 \u2013 Radyo ve Televizyon \u00dcst Kurulu, Dijital Platformlar ve Kamu Yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Radyo, televizyon ve dijital yay\u0131n alan\u0131; ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, bas\u0131n h\u00fcrriyeti, haber alma hakk\u0131, medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu, editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, \u00e7ocuklar\u0131n korunmas\u0131, kamu d\u00fczeni ve \u015feffafl\u0131k esaslar\u0131yla d\u00fczenlenir. Radyo ve Televizyon \u00dcst Kurulu, yay\u0131n hizmetlerinin Anayasaya uygun y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini g\u00f6zeten ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z d\u00fczenleyici kurumdur.<\/p>\n<p>Kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapan kurumlar ile kamu kayna\u011f\u0131 kullanan haber ajanslar\u0131n\u0131n editoryal \u00f6zerkli\u011fi, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, \u00e7o\u011fulculu\u011fu ve kamu hizmeti niteli\u011fi esast\u0131r; bu kurumlar aday, parti, makam, z\u00fcmre veya y\u00fcr\u00fctme propagandas\u0131 arac\u0131 yap\u0131lamaz.<\/p>\n<p>Kurul dokuz (9) \u00fcyeden olu\u015fur; \u00fcyelerin s\u00fcresi alt\u0131 (6) y\u0131ld\u0131r, kademeli yenilenir ve \u00fcst \u00fcste \u00fcyelik olmaz. \u00dcyeler, ilgili uzmanl\u0131k alanlar\u0131ndan 56. maddeye g\u00f6re belirlenir.<\/p>\n<p>Kurulun kurulu\u015fu, ba\u015fkanl\u0131k yap\u0131s\u0131, bo\u015falma, ge\u00e7ici vek\u00e2let, \u00e7al\u0131\u015fma usul\u00fc, karar yeter say\u0131lar\u0131, b\u00fct\u00e7esi, lisans, denetim ve yapt\u0131r\u0131m usulleri; \u00e7o\u011fulculuk, liyakat, tarafs\u0131zl\u0131k, yay\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve 119. madde g\u00fcvenceleri korunarak kanunla d\u00fczenlenir.<\/p>\n<p>Kurul lisans, denetim ve yapt\u0131r\u0131m yetkilerini \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ve yarg\u0131 denetimiyle kullan\u0131r. Yetkiler ele\u015ftirel yay\u0131nlar\u0131 bask\u0131lama, editoryal tercihleri y\u00f6nlendirme, medya \u00e7o\u011fulculu\u011funu daraltma veya kamuoyunu tek merkezden bi\u00e7imlendirme arac\u0131 olamaz.<\/p>\n<p>Yay\u0131n ve dijital platform yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 a\u00e7\u0131k kanuni \u00f6l\u00e7\u00fct, kademelilik, savunma hakk\u0131, gerek\u00e7eli karar ve h\u0131zl\u0131 yarg\u0131 yoluna tabidir. Kapatma, yay\u0131n durdurma, eri\u015fim engeli veya lisans iptali ancak a\u00e7\u0131k, a\u011f\u0131r ve tekrarl\u0131 ihlalde son \u00e7are olarak uygulan\u0131r; haber verme, ele\u015ftiri, yorum ve kamu politikas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131 yapt\u0131r\u0131m sebebi yap\u0131lamaz.<\/p>\n<p>Dijital platformlara ili\u015fkin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, haber alma hakk\u0131n\u0131, editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 veya \u00e7o\u011fulculu\u011fu do\u011frudan ya da dolayl\u0131 bi\u00e7imde ortadan kald\u0131racak sonu\u00e7 do\u011furamaz.<\/p><\/blockquote>\n<h2>Kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 kimin sesi olmal\u0131d\u0131r?<\/h2>\n<p>Kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131, devlet imk\u00e2nlar\u0131yla yap\u0131lan yay\u0131nc\u0131l\u0131k anlam\u0131na geldi\u011fi i\u00e7in \u00f6zel bir sorumluluk ta\u015f\u0131r. Kamu kayna\u011f\u0131 kullanan bir yay\u0131n kurumu, yaln\u0131z belirli bir aday\u0131n, partinin, makam\u0131n, z\u00fcmrenin veya y\u00fcr\u00fctme \u00e7evresinin sesi olamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu kayna\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flara aittir. Bu kayna\u011f\u0131 kullanan yay\u0131nc\u0131l\u0131k da kamu hizmeti niteli\u011fiyle \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Madde 107 bu nedenle kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapan kurumlar ile kamu kayna\u011f\u0131 kullanan haber ajanslar\u0131 i\u00e7in editoryal \u00f6zerklik, tarafs\u0131zl\u0131k, \u00e7o\u011fulculuk ve kamu hizmeti niteli\u011fini esas al\u0131r. Bu kurumlar haber verirken, program yaparken, se\u00e7im d\u00f6nemlerinde yay\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 olu\u015ftururken veya kamuoyunu ilgilendiren tart\u0131\u015fmalar\u0131 aktar\u0131rken tek merkezli propaganda arac\u0131 gibi davranamaz.<\/p>\n<p>Avrupa Konseyi\u2019nin <a href=\"https:\/\/www.coe.int\/en\/web\/freedom-expression\/legal-framework-to-ensure-independence-of-the-media-and-safeguard-media-pluralism\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">medya ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7o\u011fulculu\u011fu i\u00e7in hukuki \u00e7er\u00e7eveye ili\u015fkin de\u011ferlendirmesi<\/a>, medya ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7o\u011fulculu\u011fu koruyacak g\u00fc\u00e7l\u00fc anayasal ve yasal g\u00fcvencelerin \u00f6nemini vurgular. Madde 107\u2019de kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in getirilen tarafs\u0131zl\u0131k ve editoryal \u00f6zerklik g\u00fcvencesi de bu ihtiyaca cevap verir.<\/p>\n<h2>Kurul neden ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z olmal\u0131d\u0131r?<\/h2>\n<p>Radyo ve Televizyon \u00dcst Kurulu yay\u0131n hizmetlerinin Anayasaya uygun y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini g\u00f6zeten ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z d\u00fczenleyici kurumdur. Bu kurumun ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemlidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc yay\u0131n alan\u0131n\u0131 denetleyen organ tarafl\u0131 davran\u0131rsa, denetim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc korumaz, aksine yay\u0131n alan\u0131n\u0131 bask\u0131 alt\u0131na al\u0131r. Tarafs\u0131zl\u0131k ise farkl\u0131 yay\u0131n \u00e7izgilerine e\u015fit mesafede durmay\u0131 gerektirir.<\/p>\n<p>Kurul dokuz \u00fcyeden olu\u015fur. \u00dcyelerin s\u00fcresi alt\u0131 y\u0131ld\u0131r, kademeli yenilenir ve \u00fcst \u00fcste \u00fcyelik olmaz. \u00dcyeler ilgili uzmanl\u0131k alanlar\u0131ndan 56. maddeye g\u00f6re belirlenir. Bu yap\u0131, Kurulun tek d\u00f6nemin, tek \u00e7o\u011funlu\u011fun veya tek yay\u0131n anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n etkisine girmesini \u00f6nlemek i\u00e7in tasarlan\u0131r.<\/p>\n<p>Kademeli yenilenme, Kurulun bir anda tamamen de\u011fi\u015fmesini engeller. \u00dcst \u00fcste \u00fcyelik yasa\u011f\u0131, \u00fcyelerin yeniden se\u00e7ilme beklentisiyle hareket etmesini \u00f6nler. 56. madde ba\u011flant\u0131s\u0131 ise \u00fcyeli\u011fin liyakat ve uzmanl\u0131k esas\u0131na dayanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu, ancak Kurulun kendisi de \u00e7o\u011fulculuk, tarafs\u0131zl\u0131k ve liyakatle kurulursa g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nabilir.<\/p>\n<h2>Lisans yetkisi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc daraltabilir mi?<\/h2>\n<p>Yay\u0131nc\u0131l\u0131k alan\u0131nda lisans yetkisi teknik olarak gereklidir. Frekans, yay\u0131n altyap\u0131s\u0131, platform d\u00fczeni, \u00e7ocuklar\u0131n korunmas\u0131, kamu d\u00fczeni ve yay\u0131n hizmetinin teknik g\u00fcvenli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan d\u00fczenleyici kurallar bulunabilir. Fakat lisans yetkisi, yay\u0131n \u00e7izgisi be\u011fenilmeyen kurulu\u015flar\u0131 d\u0131\u015flama arac\u0131 olamaz.<\/p>\n<p>Madde 107, Kurulun lisans, denetim ve yapt\u0131r\u0131m yetkilerini \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ve yarg\u0131 denetimiyle kullanaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck, ihlalin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ile yapt\u0131r\u0131m aras\u0131nda makul ili\u015fki kurulmas\u0131n\u0131 gerektirir. Yarg\u0131 denetimi ise Kurul kararlar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z mahkeme \u00f6n\u00fcnde incelenebilmesini sa\u011flar.<\/p>\n<p>Avrupa Birli\u011fi\u2019nin <a href=\"https:\/\/commission.europa.eu\/strategy-and-policy\/priorities-2019-2024\/new-push-european-democracy\/protecting-democracy\/european-media-freedom-act_en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">medya \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve \u00e7o\u011fulculu\u011funu korumaya y\u00f6nelik d\u00fczenleme \u00e7er\u00e7evesi<\/a>, medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n demokratik sistemler i\u00e7in \u00f6zel koruma gerektirdi\u011fini ortaya koyar. Madde 107\u2019nin lisans ve yapt\u0131r\u0131m yetkilerini \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fckle s\u0131n\u0131rlamas\u0131, bu koruma anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n anayasal kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Yapt\u0131r\u0131mlar hangi basamaklarla uygulanmal\u0131d\u0131r?<\/h2>\n<p>Madde 107, yay\u0131n ve dijital platform yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k kanuni \u00f6l\u00e7\u00fct, kademelilik, savunma hakk\u0131, gerek\u00e7eli karar ve h\u0131zl\u0131 yarg\u0131 yoluna ba\u011flar. Bu be\u015f unsur, yapt\u0131r\u0131m yetkisinin keyf\u00ee kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyen temel g\u00fcvencelerdir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>A\u00e7\u0131k kanuni \u00f6l\u00e7\u00fct<\/strong>, hangi davran\u0131\u015f\u0131n hangi yapt\u0131r\u0131ma yol a\u00e7abilece\u011finin \u00f6nceden bilinmesini sa\u011flar.<\/li>\n<li><strong>Kademelilik<\/strong>, her ihlale en a\u011f\u0131r yapt\u0131r\u0131m\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 engeller.<\/li>\n<li><strong>Savunma hakk\u0131<\/strong>, yay\u0131n kurulu\u015funun veya platformun iddiaya cevap verebilmesini g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Gerek\u00e7eli karar<\/strong>, Kurulun hangi hukuki ve fiil\u00ee sebeple yapt\u0131r\u0131m uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/li>\n<li><strong>H\u0131zl\u0131 yarg\u0131 yolu<\/strong>, yapt\u0131r\u0131m\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z mahkeme \u00f6n\u00fcnde etkili bi\u00e7imde denetlenmesini sa\u011flar.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu g\u00fcvence zinciri \u00f6zellikle yay\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc alan\u0131nda \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yapt\u0131r\u0131m tehdidi, yaln\u0131z ceza verilen yay\u0131n\u0131 de\u011fil, b\u00fct\u00fcn medya alan\u0131n\u0131 etkileyebilir. Belirsiz ve a\u011f\u0131r yapt\u0131r\u0131mlar, yay\u0131n organlar\u0131n\u0131n kendisini s\u00fcrekli sans\u00fcrlemesine yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<h2>Kapatma ve eri\u015fim engeli neden son \u00e7are olmal\u0131d\u0131r?<\/h2>\n<p>Kapatma, yay\u0131n durdurma, eri\u015fim engeli veya lisans iptali, medya alan\u0131nda en a\u011f\u0131r m\u00fcdahale ara\u00e7lar\u0131d\u0131r. Bu yapt\u0131r\u0131mlar yaln\u0131z ilgili yay\u0131n kurulu\u015funu de\u011fil, izleyicinin haber alma hakk\u0131n\u0131 ve toplumun bilgiye eri\u015fimini de etkiler. Bu nedenle Madde 107, bu yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n ancak a\u00e7\u0131k, a\u011f\u0131r ve tekrarl\u0131 ihlalde son \u00e7are olarak uygulanabilece\u011fini d\u00fczenler.<\/p>\n<p>Son \u00e7are ilkesi, daha hafif ara\u00e7lar m\u00fcmk\u00fcnken en a\u011f\u0131r yapt\u0131r\u0131ma gidilemeyece\u011fi anlam\u0131na gelir. \u00d6rne\u011fin a\u00e7\u0131klama isteme, uyar\u0131, d\u00fczeltme, s\u0131n\u0131rl\u0131 idari yapt\u0131r\u0131m veya belirli i\u00e7erikle s\u0131n\u0131rl\u0131 tedbir yeterliyse, t\u00fcm yay\u0131n faaliyetini durdurmak \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz olabilir. Ayn\u0131 \u015fekilde eri\u015fim engeli de b\u00fct\u00fcn platformu veya geni\u015f haber alan\u0131n\u0131 etkisizle\u015ftirecek bi\u00e7imde kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>OSCE Medya \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Temsilcili\u011finin <a href=\"https:\/\/rfom.osce.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">medya \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn demokratik toplumdaki yerine ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131<\/a>, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn demokratik sistemler i\u00e7in temel \u00f6nemini vurgular. Madde 107\u2019deki son \u00e7are ilkesi, yapt\u0131r\u0131m yetkisinin medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu \u00fczerinde susturucu etki do\u011furmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye y\u00f6neliktir.<\/p>\n<h2>Ele\u015ftiri, yorum ve kamu politikas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131 neden korunur?<\/h2>\n<p>Madde 107, haber verme, ele\u015ftiri, yorum ve kamu politikas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n yapt\u0131r\u0131m sebebi yap\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu a\u00e7\u0131s\u0131ndan merkezi \u00f6nemdedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bas\u0131n h\u00fcrriyeti yaln\u0131z resm\u00ee a\u00e7\u0131klamalar\u0131 aktarma hakk\u0131 de\u011fildir. Gazeteci soru sorar, yorumcu ele\u015ftirir, yay\u0131n organ\u0131 farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere yer verir, kamu politikalar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r, kamu g\u00fcc\u00fc denetlenir.<\/p>\n<p>Ele\u015ftiri rahats\u0131z edici olabilir. Yorum sert olabilir. Haber kamu makamlar\u0131n\u0131 zor durumda b\u0131rakabilir. Kamu politikas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131 yo\u011fun fikir ayr\u0131l\u0131klar\u0131 do\u011furabilir. Ancak bunlar \u015fiddet, a\u00e7\u0131k hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k veya \u00e7ocuklar\u0131n korunmas\u0131 gibi me\u015fru s\u0131n\u0131rlar\u0131 ihlal etmedi\u011fi s\u00fcrece yapt\u0131r\u0131m sebebi yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Buradaki g\u00fcvence, yay\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ek anlamda korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. E\u011fer ele\u015ftiri yapt\u0131r\u0131m tehdidi alt\u0131nda olursa, medya alan\u0131 bi\u00e7imsel olarak a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fcnse bile fiilen daral\u0131r. Madde 107, medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu bak\u0131m\u0131ndan bu daralmay\u0131 \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<h2>Dijital platform y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinde gizli bask\u0131 riski<\/h2>\n<p>Dijital platformlara ili\u015fkin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler baz\u0131 durumlarda gerekli olabilir. \u00c7ocuklar\u0131n korunmas\u0131, \u015feffafl\u0131k, yasa d\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erik s\u00fcre\u00e7leri, kullan\u0131c\u0131 haklar\u0131, reklam a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve kamusal bilgilendirme alanlar\u0131nda d\u00fczenleme yap\u0131labilir. Ancak bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, haber alma hakk\u0131n\u0131, editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 veya \u00e7o\u011fulculu\u011fu do\u011frudan ya da dolayl\u0131 bi\u00e7imde ortadan kald\u0131racak sonu\u00e7 do\u011furamaz.<\/p>\n<p>Dolayl\u0131 bask\u0131 riski \u00f6zellikle \u00f6nemlidir. Bir d\u00fczenleme a\u00e7\u0131k\u00e7a \u201c\u015fu haber yasakt\u0131r\u201d demeyebilir; fakat platformlara \u00f6yle a\u011f\u0131r sorumluluklar y\u00fckleyebilir ki platformlar risk almamak i\u00e7in me\u015fru haberleri, ele\u015ftirileri veya kamu politikas\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnmez h\u00e2le getirebilir. Bu durumda sans\u00fcr a\u00e7\u0131k de\u011fil, algoritmik ve idari bask\u0131 bi\u00e7iminde ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>Bu nedenle Madde 107, dijital platform y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu ve haber alma hakk\u0131 bak\u0131m\u0131ndan s\u0131n\u0131rl\u0131 yorumlar. Platform d\u00fczeni gerekir; fakat bu d\u00fczen kamuoyunun serbest olu\u015fumunu ve editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yok edemez.<\/p>\n<h2>Medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu i\u00e7in denge tablosu<\/h2>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Alan<\/th>\n<th>Korunan De\u011fer<\/th>\n<th>S\u0131n\u0131rland\u0131rma \u00d6l\u00e7\u00fct\u00fc<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Radyo ve televizyon<\/td>\n<td>Yay\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, haber alma hakk\u0131, editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k<\/td>\n<td>A\u00e7\u0131k kanuni \u00f6l\u00e7\u00fct, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ve yarg\u0131 denetimi<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Dijital platformlar<\/td>\n<td>\u00c7o\u011fulculuk, dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/td>\n<td>Dolayl\u0131 sans\u00fcr ve platform bask\u0131s\u0131 yasa\u011f\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/td>\n<td>Tarafs\u0131zl\u0131k, kamu hizmeti, editoryal \u00f6zerklik<\/td>\n<td>Aday, parti, makam veya y\u00fcr\u00fctme propagandas\u0131 yasa\u011f\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>RT\u00dcK yapt\u0131r\u0131mlar\u0131<\/td>\n<td>\u015eeffaf ve adil d\u00fczenleme<\/td>\n<td>Kademelilik, savunma hakk\u0131, gerek\u00e7eli karar<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>A\u011f\u0131r yapt\u0131r\u0131mlar<\/td>\n<td>Yay\u0131n alan\u0131n\u0131n ayakta kalmas\u0131<\/td>\n<td>Kapatma, eri\u015fim engeli ve lisans iptalinde son \u00e7are ilkesi<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Bu tablo, Madde 107\u2019nin tek y\u00f6nl\u00fc bir denetim maddesi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Ama\u00e7, yay\u0131n alan\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131bo\u015f b\u0131rakmak de\u011fildir; fakat d\u00fczenleme yetkisinin medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerinde bask\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015fmesini de \u00f6nlemektir.<\/p>\n<h2>119. madde g\u00fcvencesi yay\u0131n alan\u0131nda neyi korur?<\/h2>\n<p>Madde 107, Kurulun kurulu\u015fu, ba\u015fkanl\u0131k yap\u0131s\u0131, \u00fcyeliklerin bo\u015falmas\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma usul\u00fc, karar yeter say\u0131lar\u0131, b\u00fct\u00e7esi, lisans, denetim ve yapt\u0131r\u0131m usullerinin \u00e7o\u011fulculuk, liyakat, tarafs\u0131zl\u0131k, yay\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve 119. madde g\u00fcvenceleri korunarak kanunla d\u00fczenlenece\u011fini belirtir. Bu at\u0131f, RT\u00dcK\u2019\u00fcn teknik d\u00fczenlemelerle zay\u0131flat\u0131lmas\u0131n\u0131 veya tarafl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye y\u00f6neliktir.<\/p>\n<p>Bir d\u00fczenleyici kurum do\u011frudan kald\u0131r\u0131lmadan da \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kar\u015f\u0131t\u0131 araca d\u00f6n\u00fc\u015febilir. \u00dcye belirleme s\u00fcreci daralt\u0131labilir, karar yeter say\u0131lar\u0131 belirli e\u011filimi g\u00fc\u00e7lendirecek \u015fekilde kurulabilir, b\u00fct\u00e7e ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturulabilir, yapt\u0131r\u0131m \u00f6l\u00e7\u00fctleri belirsiz b\u0131rak\u0131labilir veya lisans s\u00fcre\u00e7leri ele\u015ftirel yay\u0131nlar \u00fczerinde bask\u0131 arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir. 119. madde ba\u011flant\u0131s\u0131, bu t\u00fcr dolayl\u0131 zay\u0131flatma ve y\u00f6nlendirme ihtimallerine kar\u015f\u0131 anayasal g\u00fcvence sa\u011flar.<\/p>\n<p>Medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu yaln\u0131z yay\u0131n kurulu\u015flar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fclemez. Kurumlar\u0131n tarafs\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n propaganda arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmemesi, dijital platformlar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u015feffaf olmas\u0131 ve yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc uygulanmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7: Medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu toplumun haber alma g\u00fcvenli\u011fidir<\/h2>\n<p>Medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu, Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, bas\u0131n h\u00fcrriyeti, haber alma hakk\u0131, editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve dijital platform \u015feffafl\u0131\u011f\u0131yla birlikte korunan temel anayasal de\u011ferdir. Madde 107, Radyo ve Televizyon \u00dcst Kurulunu yay\u0131n hizmetlerinin Anayasaya uygun y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini g\u00f6zeten ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z d\u00fczenleyici kurum olarak d\u00fczenler. Ancak bu d\u00fczenleme, yay\u0131n alan\u0131n\u0131 bask\u0131 alt\u0131na alma yetkisi de\u011fil; \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, \u00e7o\u011fulculuk ve kamu yarar\u0131 aras\u0131nda denge kurma sorumlulu\u011fudur.<\/p>\n<p>Bu maddenin en g\u00fc\u00e7l\u00fc taraf\u0131, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapan kurumlar ile kamu kayna\u011f\u0131 kullanan haber ajanslar\u0131n\u0131n editoryal \u00f6zerkli\u011fini, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7o\u011fulculu\u011funu ve kamu hizmeti niteli\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00fcvenceye almas\u0131d\u0131r. Bu kurumlar aday, parti, makam, z\u00fcmre veya y\u00fcr\u00fctme propagandas\u0131 arac\u0131 yap\u0131lamaz. B\u00f6ylece kamu kayna\u011f\u0131yla yay\u0131n yapan kurumlar\u0131n b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flara ait oldu\u011fu anayasal d\u00fczeyde kabul edilir.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak Madde 107, medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu ile yay\u0131n d\u00fczeni aras\u0131nda hassas bir denge kurar. Kurul lisans, denetim ve yapt\u0131r\u0131m yetkilerini \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ve yarg\u0131 denetimiyle kullan\u0131r. Kapatma, yay\u0131n durdurma, eri\u015fim engeli veya lisans iptali ancak a\u00e7\u0131k, a\u011f\u0131r ve tekrarl\u0131 ihlalde son \u00e7are olarak uygulan\u0131r. Haber verme, ele\u015ftiri, yorum ve kamu politikas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131 yapt\u0131r\u0131m sebebi yap\u0131lamaz. Dijital platformlara ili\u015fkin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, haber alma hakk\u0131n\u0131, editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 veya \u00e7o\u011fulculu\u011fu do\u011frudan ya da dolayl\u0131 bi\u00e7imde ortadan kald\u0131ramaz. Bu nedenle Madde 107, bu anayasa modelinde <strong>medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu, yay\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, dijital platform \u015feffafl\u0131\u011f\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc yapt\u0131r\u0131m ve editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k<\/strong> aras\u0131nda kurulmu\u015f temel ileti\u015fim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcvencesidir.<\/p>\n<p>&#8220;`<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu, toplumun yaln\u0131z tek bir ses, tek bir yorum, tek bir yay\u0131n \u00e7izgisi veya tek bir resm\u00ee anlat\u0131 \u00fczerinden bilgiye ula\u015fmamas\u0131n\u0131 sa\u011flayan temel demokratik g\u00fcvencedir. Bir \u00fclkede radyo, televizyon, haber ajanslar\u0131, dijital platformlar ve kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 alan\u0131 ne kadar geni\u015fse, bu alan\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve sorumluluk dengesine o kadar dikkatle ba\u011flanmas\u0131 gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc medya yaln\u0131z haber aktaran teknik bir ara\u00e7 de\u011fildir; vatanda\u015f\u0131n olaylar\u0131 anlamas\u0131n\u0131, kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fc izlemesini, farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n zararl\u0131 i\u00e7erikten korunmas\u0131n\u0131 ve toplumun ortak meseleler hakk\u0131nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 kanaat olu\u015fturmas\u0131n\u0131 etkileyen b\u00fcy\u00fck bir kamusal aland\u0131r. Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde Madde 107, medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu bak\u0131m\u0131ndan hem \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hem d\u00fczenleme taraf\u0131n\u0131 birlikte ele al\u0131r. Radyo, televizyon ve dijital yay\u0131n alan\u0131; ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, bas\u0131n h\u00fcrriyeti, haber alma hakk\u0131, medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu, editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, \u00e7ocuklar\u0131n korunmas\u0131, kamu d\u00fczeni ve \u015feffafl\u0131k esaslar\u0131yla d\u00fczenlenir. Bu c\u00fcmle, yay\u0131n alan\u0131n\u0131n yaln\u0131z \u201cdenetlenecek bir sekt\u00f6r\u201d olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. \u00d6nce \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ve \u00e7o\u011fulculuk tan\u0131n\u0131r; sonra bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin kamu d\u00fczeni, \u00e7ocuklar\u0131n korunmas\u0131 ve \u015feffafl\u0131k ilkeleriyle nas\u0131l dengelenece\u011fi belirlenir. Madde 107\u2019nin esas meselesi \u015fudur: Yay\u0131n alan\u0131 denetimsiz b\u0131rak\u0131lamaz; fakat denetim de ele\u015ftirel yay\u0131nlar\u0131 bask\u0131lama, editoryal tercihleri y\u00f6nlendirme, medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu alan\u0131n\u0131 daraltma veya kamuoyunu tek merkezden bi\u00e7imlendirme arac\u0131 olamaz. Bu nedenle Radyo ve Televizyon \u00dcst Kurulu ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z d\u00fczenleyici kurum olarak tan\u0131mlan\u0131r. Kurulun g\u00f6revi yay\u0131n hizmetlerinin Anayasaya uygun y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini g\u00f6zetmektir; yay\u0131n organlar\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7erek neyin nas\u0131l s\u00f6ylenece\u011fini belirlemek de\u011fildir. Ekran, mikrofon ve dijital ak\u0131\u015f: Ayn\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131n\u0131n par\u00e7alar\u0131 Madde 107, radyo ve televizyonla birlikte dijital yay\u0131n alan\u0131n\u0131 da anayasal \u00e7er\u00e7eveye al\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m \u00f6nemlidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc haber alma ve kamuoyu olu\u015fumu art\u0131k yaln\u0131z geleneksel yay\u0131nc\u0131l\u0131kla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Bir vatanda\u015f haberi televizyondan, radyodan, haber sitesinden, video platformundan, dijital yay\u0131n servisinden veya sosyal medya \u00fczerinden alabilir. Dolay\u0131s\u0131yla medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu, yaln\u0131z frekans tahsisi veya televizyon lisans\u0131 meselesi olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Dijital platformlar, haberin g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve eri\u015fimini do\u011frudan etkileyebilir. Bir i\u00e7erik g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131l\u0131nabilir, geri plana itilebilir, algoritmik olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131labilir veya fiilen g\u00f6r\u00fcnmez h\u00e2le getirilebilir. Bu nedenle dijital yay\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, haber alma hakk\u0131n\u0131, editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 veya \u00e7o\u011fulculu\u011fu do\u011frudan ya da dolayl\u0131 bi\u00e7imde ortadan kald\u0131racak sonu\u00e7 do\u011furmamal\u0131d\u0131r. UNESCO\u2019nun dijital platform sorunlar\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenleme aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ele alan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, medya \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00e7o\u011fulculuk ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n art\u0131k dijital platformlarla birlikte d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gerekti\u011fini g\u00f6sterir. Madde 107 de ayn\u0131 nedenle geleneksel yay\u0131nc\u0131l\u0131k ile dijital yay\u0131n alan\u0131n\u0131 ortak anayasal ilkeler i\u00e7inde ele al\u0131r. Madde 107 \u2013 Radyo ve Televizyon \u00dcst Kurulu, Dijital Platformlar ve Kamu Yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 Radyo, televizyon ve dijital yay\u0131n alan\u0131; ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, bas\u0131n h\u00fcrriyeti, haber alma hakk\u0131, medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu, editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, \u00e7ocuklar\u0131n korunmas\u0131, kamu d\u00fczeni ve \u015feffafl\u0131k esaslar\u0131yla d\u00fczenlenir. Radyo ve Televizyon \u00dcst Kurulu, yay\u0131n hizmetlerinin Anayasaya uygun y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini g\u00f6zeten ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z d\u00fczenleyici kurumdur. Kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapan kurumlar ile kamu kayna\u011f\u0131 kullanan haber ajanslar\u0131n\u0131n editoryal \u00f6zerkli\u011fi, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, \u00e7o\u011fulculu\u011fu ve kamu hizmeti niteli\u011fi esast\u0131r; bu kurumlar aday, parti, makam, z\u00fcmre veya y\u00fcr\u00fctme propagandas\u0131 arac\u0131 yap\u0131lamaz. Kurul dokuz (9) \u00fcyeden olu\u015fur; \u00fcyelerin s\u00fcresi alt\u0131 (6) y\u0131ld\u0131r, kademeli yenilenir ve \u00fcst \u00fcste \u00fcyelik olmaz. \u00dcyeler, ilgili uzmanl\u0131k alanlar\u0131ndan 56. maddeye g\u00f6re belirlenir. Kurulun kurulu\u015fu, ba\u015fkanl\u0131k yap\u0131s\u0131, bo\u015falma, ge\u00e7ici vek\u00e2let, \u00e7al\u0131\u015fma usul\u00fc, karar yeter say\u0131lar\u0131, b\u00fct\u00e7esi, lisans, denetim ve yapt\u0131r\u0131m usulleri; \u00e7o\u011fulculuk, liyakat, tarafs\u0131zl\u0131k, yay\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve 119. madde g\u00fcvenceleri korunarak kanunla d\u00fczenlenir. Kurul lisans, denetim ve yapt\u0131r\u0131m yetkilerini \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ve yarg\u0131 denetimiyle kullan\u0131r. Yetkiler ele\u015ftirel yay\u0131nlar\u0131 bask\u0131lama, editoryal tercihleri y\u00f6nlendirme, medya \u00e7o\u011fulculu\u011funu daraltma veya kamuoyunu tek merkezden bi\u00e7imlendirme arac\u0131 olamaz. Yay\u0131n ve dijital platform yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 a\u00e7\u0131k kanuni \u00f6l\u00e7\u00fct, kademelilik, savunma hakk\u0131, gerek\u00e7eli karar ve h\u0131zl\u0131 yarg\u0131 yoluna tabidir. Kapatma, yay\u0131n durdurma, eri\u015fim engeli veya lisans iptali ancak a\u00e7\u0131k, a\u011f\u0131r ve tekrarl\u0131 ihlalde son \u00e7are olarak uygulan\u0131r; haber verme, ele\u015ftiri, yorum ve kamu politikas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131 yapt\u0131r\u0131m sebebi yap\u0131lamaz. Dijital platformlara ili\u015fkin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, haber alma hakk\u0131n\u0131, editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 veya \u00e7o\u011fulculu\u011fu do\u011frudan ya da dolayl\u0131 bi\u00e7imde ortadan kald\u0131racak sonu\u00e7 do\u011furamaz. Kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 kimin sesi olmal\u0131d\u0131r? Kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131, devlet imk\u00e2nlar\u0131yla yap\u0131lan yay\u0131nc\u0131l\u0131k anlam\u0131na geldi\u011fi i\u00e7in \u00f6zel bir sorumluluk ta\u015f\u0131r. Kamu kayna\u011f\u0131 kullanan bir yay\u0131n kurumu, yaln\u0131z belirli bir aday\u0131n, partinin, makam\u0131n, z\u00fcmrenin veya y\u00fcr\u00fctme \u00e7evresinin sesi olamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu kayna\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flara aittir. Bu kayna\u011f\u0131 kullanan yay\u0131nc\u0131l\u0131k da kamu hizmeti niteli\u011fiyle \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Madde 107 bu nedenle kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapan kurumlar ile kamu kayna\u011f\u0131 kullanan haber ajanslar\u0131 i\u00e7in editoryal \u00f6zerklik, tarafs\u0131zl\u0131k, \u00e7o\u011fulculuk ve kamu hizmeti niteli\u011fini esas al\u0131r. Bu kurumlar haber verirken, program yaparken, se\u00e7im d\u00f6nemlerinde yay\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 olu\u015ftururken veya kamuoyunu ilgilendiren tart\u0131\u015fmalar\u0131 aktar\u0131rken tek merkezli propaganda arac\u0131 gibi davranamaz. Avrupa Konseyi\u2019nin medya ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7o\u011fulculu\u011fu i\u00e7in hukuki \u00e7er\u00e7eveye ili\u015fkin de\u011ferlendirmesi, medya ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7o\u011fulculu\u011fu koruyacak g\u00fc\u00e7l\u00fc anayasal ve yasal g\u00fcvencelerin \u00f6nemini vurgular. Madde 107\u2019de kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in getirilen tarafs\u0131zl\u0131k ve editoryal \u00f6zerklik g\u00fcvencesi de bu ihtiyaca cevap verir. Kurul neden ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z olmal\u0131d\u0131r? Radyo ve Televizyon \u00dcst Kurulu yay\u0131n hizmetlerinin Anayasaya uygun y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini g\u00f6zeten ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z d\u00fczenleyici kurumdur. Bu kurumun ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemlidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc yay\u0131n alan\u0131n\u0131 denetleyen organ tarafl\u0131 davran\u0131rsa, denetim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc korumaz, aksine yay\u0131n alan\u0131n\u0131 bask\u0131 alt\u0131na al\u0131r. Tarafs\u0131zl\u0131k ise farkl\u0131 yay\u0131n \u00e7izgilerine e\u015fit mesafede durmay\u0131 gerektirir. Kurul dokuz \u00fcyeden olu\u015fur. \u00dcyelerin s\u00fcresi alt\u0131 y\u0131ld\u0131r, kademeli yenilenir ve \u00fcst \u00fcste \u00fcyelik olmaz. \u00dcyeler ilgili uzmanl\u0131k alanlar\u0131ndan 56. maddeye g\u00f6re belirlenir. Bu yap\u0131, Kurulun tek d\u00f6nemin, tek \u00e7o\u011funlu\u011fun veya tek yay\u0131n anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n etkisine girmesini \u00f6nlemek i\u00e7in tasarlan\u0131r. Kademeli yenilenme, Kurulun bir anda tamamen de\u011fi\u015fmesini engeller. \u00dcst \u00fcste \u00fcyelik yasa\u011f\u0131, \u00fcyelerin yeniden se\u00e7ilme beklentisiyle hareket etmesini \u00f6nler. 56. madde ba\u011flant\u0131s\u0131 ise \u00fcyeli\u011fin liyakat ve uzmanl\u0131k esas\u0131na dayanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu, ancak Kurulun kendisi de \u00e7o\u011fulculuk, tarafs\u0131zl\u0131k ve liyakatle kurulursa g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nabilir. Lisans yetkisi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc daraltabilir mi? Yay\u0131nc\u0131l\u0131k alan\u0131nda lisans yetkisi teknik olarak gereklidir. Frekans, yay\u0131n altyap\u0131s\u0131, platform d\u00fczeni, \u00e7ocuklar\u0131n korunmas\u0131, kamu d\u00fczeni ve yay\u0131n hizmetinin teknik g\u00fcvenli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan d\u00fczenleyici kurallar bulunabilir. Fakat lisans yetkisi, yay\u0131n \u00e7izgisi be\u011fenilmeyen kurulu\u015flar\u0131 d\u0131\u015flama arac\u0131 olamaz. Madde 107, Kurulun lisans, denetim ve yapt\u0131r\u0131m yetkilerini \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ve yarg\u0131 denetimiyle kullanaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck, ihlalin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ile yapt\u0131r\u0131m aras\u0131nda makul ili\u015fki kurulmas\u0131n\u0131 gerektirir. Yarg\u0131 denetimi ise Kurul kararlar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z mahkeme \u00f6n\u00fcnde incelenebilmesini sa\u011flar. Avrupa Birli\u011fi\u2019nin medya \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve \u00e7o\u011fulculu\u011funu korumaya y\u00f6nelik d\u00fczenleme \u00e7er\u00e7evesi, medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n demokratik sistemler i\u00e7in \u00f6zel koruma gerektirdi\u011fini ortaya koyar. Madde 107\u2019nin lisans ve yapt\u0131r\u0131m yetkilerini \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fckle s\u0131n\u0131rlamas\u0131, bu koruma anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n anayasal kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Yapt\u0131r\u0131mlar hangi basamaklarla uygulanmal\u0131d\u0131r? Madde 107, yay\u0131n ve dijital platform yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k kanuni \u00f6l\u00e7\u00fct, kademelilik, savunma hakk\u0131, gerek\u00e7eli karar ve h\u0131zl\u0131 yarg\u0131 yoluna ba\u011flar. Bu be\u015f unsur, yapt\u0131r\u0131m yetkisinin keyf\u00ee kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyen temel g\u00fcvencelerdir. A\u00e7\u0131k kanuni \u00f6l\u00e7\u00fct, hangi davran\u0131\u015f\u0131n hangi yapt\u0131r\u0131ma yol a\u00e7abilece\u011finin \u00f6nceden bilinmesini sa\u011flar. Kademelilik, her ihlale en a\u011f\u0131r yapt\u0131r\u0131m\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 engeller. Savunma hakk\u0131, yay\u0131n kurulu\u015funun veya platformun iddiaya cevap verebilmesini g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131r. Gerek\u00e7eli karar, Kurulun hangi hukuki ve fiil\u00ee sebeple yapt\u0131r\u0131m uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. H\u0131zl\u0131 yarg\u0131 yolu, yapt\u0131r\u0131m\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z mahkeme \u00f6n\u00fcnde etkili bi\u00e7imde denetlenmesini sa\u011flar. Bu g\u00fcvence zinciri \u00f6zellikle yay\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc alan\u0131nda \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yapt\u0131r\u0131m tehdidi, yaln\u0131z ceza verilen yay\u0131n\u0131 de\u011fil, b\u00fct\u00fcn medya alan\u0131n\u0131 etkileyebilir. Belirsiz ve a\u011f\u0131r yapt\u0131r\u0131mlar, yay\u0131n organlar\u0131n\u0131n kendisini s\u00fcrekli sans\u00fcrlemesine yol a\u00e7abilir. Kapatma ve eri\u015fim engeli neden son \u00e7are olmal\u0131d\u0131r? Kapatma, yay\u0131n durdurma, eri\u015fim engeli veya lisans iptali, medya alan\u0131nda en a\u011f\u0131r m\u00fcdahale ara\u00e7lar\u0131d\u0131r. Bu yapt\u0131r\u0131mlar yaln\u0131z ilgili yay\u0131n kurulu\u015funu de\u011fil, izleyicinin haber alma hakk\u0131n\u0131 ve toplumun bilgiye eri\u015fimini de etkiler. Bu nedenle Madde 107, bu yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n ancak a\u00e7\u0131k, a\u011f\u0131r ve tekrarl\u0131 ihlalde son \u00e7are olarak uygulanabilece\u011fini d\u00fczenler. Son \u00e7are ilkesi, daha hafif ara\u00e7lar m\u00fcmk\u00fcnken en a\u011f\u0131r yapt\u0131r\u0131ma gidilemeyece\u011fi anlam\u0131na gelir. \u00d6rne\u011fin a\u00e7\u0131klama isteme, uyar\u0131, d\u00fczeltme, s\u0131n\u0131rl\u0131 idari yapt\u0131r\u0131m veya belirli i\u00e7erikle s\u0131n\u0131rl\u0131 tedbir yeterliyse, t\u00fcm yay\u0131n faaliyetini durdurmak \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz olabilir. Ayn\u0131 \u015fekilde eri\u015fim engeli de b\u00fct\u00fcn platformu veya geni\u015f haber alan\u0131n\u0131 etkisizle\u015ftirecek bi\u00e7imde kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. OSCE Medya \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Temsilcili\u011finin medya \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn demokratik toplumdaki yerine ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn demokratik sistemler i\u00e7in temel \u00f6nemini vurgular. Madde 107\u2019deki son \u00e7are ilkesi, yapt\u0131r\u0131m yetkisinin medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu \u00fczerinde susturucu etki do\u011furmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye y\u00f6neliktir. Ele\u015ftiri, yorum ve kamu politikas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131 neden korunur? Madde 107, haber verme, ele\u015ftiri, yorum ve kamu politikas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n yapt\u0131r\u0131m sebebi yap\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu a\u00e7\u0131s\u0131ndan merkezi \u00f6nemdedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bas\u0131n h\u00fcrriyeti yaln\u0131z resm\u00ee a\u00e7\u0131klamalar\u0131 aktarma hakk\u0131 de\u011fildir. Gazeteci soru sorar, yorumcu ele\u015ftirir, yay\u0131n organ\u0131 farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere yer verir, kamu politikalar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r, kamu g\u00fcc\u00fc denetlenir. Ele\u015ftiri rahats\u0131z edici olabilir. Yorum sert olabilir. Haber kamu makamlar\u0131n\u0131 zor durumda b\u0131rakabilir. Kamu politikas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131 yo\u011fun fikir ayr\u0131l\u0131klar\u0131 do\u011furabilir. Ancak bunlar \u015fiddet, a\u00e7\u0131k hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k veya \u00e7ocuklar\u0131n korunmas\u0131 gibi me\u015fru s\u0131n\u0131rlar\u0131 ihlal etmedi\u011fi s\u00fcrece yapt\u0131r\u0131m sebebi yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Buradaki g\u00fcvence, yay\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ek anlamda korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. E\u011fer ele\u015ftiri yapt\u0131r\u0131m tehdidi alt\u0131nda olursa, medya alan\u0131 bi\u00e7imsel olarak a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fcnse bile fiilen daral\u0131r. Madde 107, medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu bak\u0131m\u0131ndan bu daralmay\u0131 \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Dijital platform y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinde gizli bask\u0131 riski Dijital platformlara ili\u015fkin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler baz\u0131 durumlarda gerekli olabilir. \u00c7ocuklar\u0131n korunmas\u0131, \u015feffafl\u0131k, yasa d\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erik s\u00fcre\u00e7leri, kullan\u0131c\u0131 haklar\u0131, reklam a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve kamusal bilgilendirme alanlar\u0131nda d\u00fczenleme yap\u0131labilir. Ancak bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, haber alma hakk\u0131n\u0131, editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 veya \u00e7o\u011fulculu\u011fu do\u011frudan ya da dolayl\u0131 bi\u00e7imde ortadan kald\u0131racak sonu\u00e7 do\u011furamaz. Dolayl\u0131 bask\u0131 riski \u00f6zellikle \u00f6nemlidir. Bir d\u00fczenleme a\u00e7\u0131k\u00e7a \u201c\u015fu haber yasakt\u0131r\u201d demeyebilir; fakat platformlara \u00f6yle a\u011f\u0131r sorumluluklar y\u00fckleyebilir ki platformlar risk almamak i\u00e7in me\u015fru haberleri, ele\u015ftirileri veya kamu politikas\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnmez h\u00e2le getirebilir. Bu durumda sans\u00fcr a\u00e7\u0131k de\u011fil, algoritmik ve idari bask\u0131 bi\u00e7iminde ortaya \u00e7\u0131kar. Bu nedenle Madde 107, dijital platform y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu ve haber alma hakk\u0131 bak\u0131m\u0131ndan s\u0131n\u0131rl\u0131 yorumlar. Platform d\u00fczeni gerekir; fakat bu d\u00fczen kamuoyunun serbest olu\u015fumunu ve editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yok edemez. Medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu i\u00e7in denge tablosu Alan Korunan De\u011fer S\u0131n\u0131rland\u0131rma \u00d6l\u00e7\u00fct\u00fc Radyo ve televizyon Yay\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, haber alma hakk\u0131, editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k A\u00e7\u0131k kanuni \u00f6l\u00e7\u00fct, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ve yarg\u0131 denetimi Dijital platformlar \u00c7o\u011fulculuk, dijital g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Dolayl\u0131 sans\u00fcr ve platform bask\u0131s\u0131 yasa\u011f\u0131 Kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 Tarafs\u0131zl\u0131k, kamu hizmeti, editoryal \u00f6zerklik Aday, parti, makam veya y\u00fcr\u00fctme propagandas\u0131 yasa\u011f\u0131 RT\u00dcK yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 \u015eeffaf ve adil d\u00fczenleme Kademelilik, savunma hakk\u0131, gerek\u00e7eli karar A\u011f\u0131r yapt\u0131r\u0131mlar Yay\u0131n alan\u0131n\u0131n ayakta kalmas\u0131 Kapatma, eri\u015fim engeli ve lisans iptalinde son \u00e7are ilkesi Bu tablo, Madde 107\u2019nin tek y\u00f6nl\u00fc bir denetim maddesi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Ama\u00e7, yay\u0131n alan\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131bo\u015f b\u0131rakmak de\u011fildir; fakat d\u00fczenleme yetkisinin medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerinde bask\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015fmesini de \u00f6nlemektir. 119. madde g\u00fcvencesi yay\u0131n alan\u0131nda neyi korur? Madde 107, Kurulun kurulu\u015fu, ba\u015fkanl\u0131k yap\u0131s\u0131, \u00fcyeliklerin bo\u015falmas\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma usul\u00fc, karar yeter say\u0131lar\u0131, b\u00fct\u00e7esi, lisans, denetim ve yapt\u0131r\u0131m usullerinin \u00e7o\u011fulculuk, liyakat, tarafs\u0131zl\u0131k, yay\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve 119. madde g\u00fcvenceleri korunarak kanunla d\u00fczenlenece\u011fini belirtir. Bu at\u0131f, RT\u00dcK\u2019\u00fcn teknik d\u00fczenlemelerle zay\u0131flat\u0131lmas\u0131n\u0131 veya tarafl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye y\u00f6neliktir. Bir d\u00fczenleyici kurum do\u011frudan kald\u0131r\u0131lmadan da \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kar\u015f\u0131t\u0131 araca d\u00f6n\u00fc\u015febilir. \u00dcye belirleme s\u00fcreci daralt\u0131labilir, karar yeter say\u0131lar\u0131 belirli e\u011filimi g\u00fc\u00e7lendirecek \u015fekilde kurulabilir, b\u00fct\u00e7e ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturulabilir, yapt\u0131r\u0131m \u00f6l\u00e7\u00fctleri belirsiz b\u0131rak\u0131labilir veya lisans s\u00fcre\u00e7leri ele\u015ftirel yay\u0131nlar \u00fczerinde bask\u0131 arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir. 119. madde ba\u011flant\u0131s\u0131, bu t\u00fcr dolayl\u0131 zay\u0131flatma ve y\u00f6nlendirme ihtimallerine kar\u015f\u0131 anayasal g\u00fcvence sa\u011flar. Medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu yaln\u0131z yay\u0131n kurulu\u015flar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fclemez. Kurumlar\u0131n tarafs\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n propaganda arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmemesi, dijital platformlar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u015feffaf olmas\u0131 ve yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc uygulanmas\u0131 gerekir. Sonu\u00e7: Medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu toplumun haber alma g\u00fcvenli\u011fidir Medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu, Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, bas\u0131n h\u00fcrriyeti, haber alma hakk\u0131, editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve dijital platform \u015feffafl\u0131\u011f\u0131yla birlikte korunan temel anayasal de\u011ferdir. Madde 107, Radyo ve Televizyon \u00dcst Kurulunu yay\u0131n hizmetlerinin Anayasaya uygun y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini g\u00f6zeten ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z d\u00fczenleyici kurum olarak d\u00fczenler. Ancak bu d\u00fczenleme, yay\u0131n alan\u0131n\u0131 bask\u0131 alt\u0131na alma yetkisi de\u011fil; \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, \u00e7o\u011fulculuk ve kamu yarar\u0131 aras\u0131nda denge kurma sorumlulu\u011fudur. Bu maddenin en g\u00fc\u00e7l\u00fc taraf\u0131, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapan kurumlar ile kamu kayna\u011f\u0131 kullanan haber ajanslar\u0131n\u0131n editoryal \u00f6zerkli\u011fini, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7o\u011fulculu\u011funu ve kamu hizmeti niteli\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00fcvenceye almas\u0131d\u0131r. Bu kurumlar aday, parti, makam, z\u00fcmre veya y\u00fcr\u00fctme propagandas\u0131 arac\u0131 yap\u0131lamaz. B\u00f6ylece kamu kayna\u011f\u0131yla yay\u0131n yapan kurumlar\u0131n b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flara ait oldu\u011fu anayasal d\u00fczeyde kabul edilir. Sonu\u00e7 olarak Madde 107, medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu ile yay\u0131n d\u00fczeni aras\u0131nda hassas bir denge kurar. Kurul lisans, denetim ve yapt\u0131r\u0131m yetkilerini \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ve yarg\u0131 denetimiyle kullan\u0131r. Kapatma, yay\u0131n durdurma, eri\u015fim engeli veya lisans iptali ancak a\u00e7\u0131k, a\u011f\u0131r ve tekrarl\u0131 ihlalde son \u00e7are olarak uygulan\u0131r. Haber verme, ele\u015ftiri, yorum ve kamu politikas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131 yapt\u0131r\u0131m sebebi yap\u0131lamaz. Dijital platformlara ili\u015fkin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, haber alma hakk\u0131n\u0131, editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 veya \u00e7o\u011fulculu\u011fu do\u011frudan ya da dolayl\u0131 bi\u00e7imde ortadan kald\u0131ramaz. Bu nedenle Madde 107, bu anayasa modelinde medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu, yay\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, kamu yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, dijital platform \u015feffafl\u0131\u011f\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc yapt\u0131r\u0131m ve editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k aras\u0131nda kurulmu\u015f temel ileti\u015fim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcvencesidir. &#8220;`<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":398,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-397","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bagimsiz-kurumlar-ve-kamu-denetimi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/397","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=397"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/397\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":399,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/397\/revisions\/399"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}