{"id":375,"date":"2026-06-21T06:28:41","date_gmt":"2026-06-21T06:28:41","guid":{"rendered":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/?p=375"},"modified":"2026-06-21T06:28:41","modified_gmt":"2026-06-21T06:28:41","slug":"yargitay-madde-100","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/yargitay-madde-100\/","title":{"rendered":"Milli Liyakat Anayasas\u0131\u2019nda Yarg\u0131tay (Madde 100)"},"content":{"rendered":"<p><strong>Yarg\u0131tay<\/strong>, adli yarg\u0131 kararlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hukuk g\u00fcvenli\u011fini, i\u00e7tihat birli\u011fini, temyiz denetimini ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 birlikte koruyan en y\u00fcksek inceleme merciidir. Bir hukuk d\u00fczeninde ilk derece mahkemeleri uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6zer, istinaf mahkemeleri belirli y\u00f6nlerden denetim yapar; fakat adli yarg\u0131n\u0131n \u00fclke genelinde ayn\u0131 ilkelerle i\u015flemesi i\u00e7in en \u00fcst d\u00fczeyde bir i\u00e7tihat ve temyiz denetimi gerekir. Yarg\u0131tay bu g\u00f6revi \u00fcstlenir. B\u00f6ylece ayn\u0131 veya benzer olaylarda farkl\u0131 mahkemelerin birbirinden kopuk, \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez ve \u00e7eli\u015fkili kararlar vermesi \u00f6nlenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc adalet yaln\u0131z karar verilmesiyle de\u011fil, benzer durumlarda benzer hukuki sonu\u00e7lar\u0131n do\u011fmas\u0131yla da g\u00fc\u00e7 kazan\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/milliliyakat.com\">Milli Liyakat Anayasas\u0131<\/a> i\u00e7inde Madde 100, Yarg\u0131tay kurumunu yaln\u0131z bir temyiz mahkemesi olarak de\u011fil, adli yarg\u0131da hukuk g\u00fcvenli\u011fi ve i\u00e7tihat birli\u011finin merkez\u00ee g\u00fcvencesi olarak d\u00fczenler. Yarg\u0131tay, adli yarg\u0131 kararlar\u0131 i\u00e7in son inceleme merciidir; kanunla g\u00f6sterilen h\u00e2llerde ilk ve son derece mahkemesi olarak da g\u00f6rev yapabilir. Ancak bu g\u00f6rev alan\u0131 s\u0131n\u0131rs\u0131z de\u011fildir. Temyiz kapsam\u0131 ve usulleri; adil yarg\u0131lanma, hukuk g\u00fcvenli\u011fi, i\u00e7tihat birli\u011fi, makul s\u00fcre ve yarg\u0131lamada etkinlik ilkeleri korunarak kanunla d\u00fczenlenir.<\/p>\n<p>Madde 100\u2019\u00fcn en dikkat \u00e7ekici y\u00f6n\u00fc, Yarg\u0131tay \u00fcyeliklerini kapal\u0131 atama mant\u0131\u011f\u0131na b\u0131rakmamas\u0131d\u0131r. Yarg\u0131tay \u00fcyeleri adli yarg\u0131 h\u00e2kim ve savc\u0131lar\u0131 aras\u0131ndan, 56. maddedeki liyakat havuzu ve tarafs\u0131z kura g\u00fcvencelerine g\u00f6re belirlenir. Bu tercih, y\u00fcksek mahkeme \u00fcyeli\u011fini ki\u015fisel yak\u0131nl\u0131k, kapal\u0131 kontenjan, d\u00f6nemsel \u00e7o\u011funluk veya y\u00fcr\u00fctme \u00e7evresi etkisinden uzakla\u015ft\u0131rmay\u0131 ama\u00e7lar. Ayr\u0131ca Yarg\u0131tay\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, i\u00e7tihat birli\u011fi, karar kapasitesi, \u00fcyelik, aday havuzu ve kura g\u00fcvenceleri 119. maddeye g\u00f6re korunur. B\u00f6ylece Yarg\u0131tay, <strong>adli yarg\u0131n\u0131n son inceleme mercii olman\u0131n yan\u0131nda, liyakatli ve denetlenebilir y\u00fcksek yarg\u0131 kurumu<\/strong> olarak anayasal g\u00fcvence kazan\u0131r.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Madde 100 \u2013 Yarg\u0131tay\u0131n Niteli\u011fi, \u00dcyeleri, Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, Kararlar\u0131 ve \u0130\u00e7tihat Birli\u011fi<\/strong><\/p>\n<p>Yarg\u0131tay, adli yarg\u0131 kararlar\u0131 i\u00e7in son inceleme merciidir; kanunla g\u00f6sterilen h\u00e2llerde ilk ve son derece mahkemesi olarak g\u00f6rev yapabilir. Temyiz kapsam\u0131 ve usulleri; adil yarg\u0131lanma, hukuk g\u00fcvenli\u011fi, i\u00e7tihat birli\u011fi, makul s\u00fcre ve yarg\u0131lamada etkinlik ilkeleri korunarak kanunla d\u00fczenlenir.<\/p>\n<p>Yarg\u0131tay \u00fcyeleri adli yarg\u0131 h\u00e2kim ve savc\u0131lar\u0131 aras\u0131ndan, 56. maddedeki liyakat havuzu ve tarafs\u0131z kura g\u00fcvencelerine g\u00f6re belirlenir; bo\u015falan \u00fcyelik ayn\u0131 kaynak ve usulle kalan s\u00fcre i\u00e7in tamamlan\u0131r.<\/p>\n<p>Yarg\u0131tay \u00fcyelerinin g\u00f6rev s\u00fcresi, kademeli yenilenmeyi sa\u011flayacak bi\u00e7imde alt\u0131 (6) y\u0131ldan az ve on iki (12) y\u0131ldan \u00e7ok olmamak \u00fczere kanunla belirlenir; ayn\u0131 y\u00fcksek mahkemeye \u00fcst \u00fcste yeniden \u00fcye se\u00e7ilemez. Ba\u015fkanl\u0131k yap\u0131s\u0131, daireler, Genel Kurul, ba\u015fkan, ba\u015fkanvekilleri, daire ba\u015fkanlar\u0131, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 ve Ba\u015fsavc\u0131vekilinin belirlenmesi kanunla d\u00fczenlenir. \u0130\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme kararlar\u0131 adli yarg\u0131 i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yarg\u0131tay makul s\u00fcrede karar vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Yarg\u0131tay\u0131n kurulu\u015fu, \u00e7al\u0131\u015fma usul\u00fc, toplant\u0131 ve karar yeter say\u0131lar\u0131, dairelerin g\u00f6revleri, \u00fcyelik ve ba\u015fkanl\u0131k s\u00fcre\u00e7leri kanunla d\u00fczenlenir.<\/p>\n<p>Yarg\u0131tay\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, i\u00e7tihat birli\u011fi, karar kapasitesi, \u00fcyelik, aday havuzu ve kura g\u00fcvenceleri 119. maddeye g\u00f6re korunur.<\/p><\/blockquote>\n<h2>Yarg\u0131tay neden son inceleme merciidir?<\/h2>\n<p>Yarg\u0131tay, adli yarg\u0131 kararlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan en \u00fcst inceleme makam\u0131d\u0131r. Bu konum, Yarg\u0131tay\u0131n her uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 ba\u015ftan sona yeniden g\u00f6ren bir mahkeme oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. Yarg\u0131tay\u0131n as\u0131l g\u00f6revi, kanunun do\u011fru uygulan\u0131p uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yarg\u0131laman\u0131n temel usul g\u00fcvencelerine uygun y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcp y\u00fcr\u00fct\u00fclmedi\u011fini ve adli yarg\u0131 i\u00e7inde hukuki birlik olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 denetlemektir.<\/p>\n<p>Son inceleme mercii olmak, hukuk d\u00fczeni bak\u0131m\u0131ndan istikrar \u00fcretir. \u0130lk derece ve istinaf a\u015famalar\u0131ndan sonra dosyan\u0131n belirli hukuki sorunlar\u0131 Yarg\u0131tay \u00f6n\u00fcne geldi\u011finde, Yarg\u0131tay yaln\u0131z dosyadaki taraflar i\u00e7in de\u011fil, benzer uyu\u015fmazl\u0131klar i\u00e7in de yol g\u00f6sterici kararlar verebilir. Bu nedenle Yarg\u0131tay kararlar\u0131, mahkemeler aras\u0131nda hukuki \u00e7izginin netle\u015fmesine katk\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p>Avrupa H\u00e2kimleri Dan\u0131\u015fma Konseyi\u2019nin <a href=\"https:\/\/www.coe.int\/en\/web\/ccje\/-\/ccje-opinion-on-the-role-of-courts-with-respect-to-the-uniform-application-of-the-law-has-been-presented-to-the-representatives-of-the-croatian-judici\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">kanunun yeknesak uygulanmas\u0131na ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamas\u0131<\/a>, i\u00e7tihat birli\u011finin hukuk g\u00fcvenli\u011fi ve yarg\u0131ya kamu g\u00fcveni bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemini vurgular. Madde 100\u2019de Yarg\u0131tay\u0131n son inceleme mercii olarak konumland\u0131r\u0131lmas\u0131 da adli yarg\u0131da bu g\u00fcveni kurmaya y\u00f6neliktir.<\/p>\n<h2>Temyiz denetimi neyi d\u00fczeltir, neyi yeniden yapmaz?<\/h2>\n<p>Yarg\u0131tay temyiz denetiminde, derece mahkemesinin yerine ge\u00e7erek her olay\u0131 ba\u015ftan kurmaz. Temyiz, \u00f6zellikle hukuki denetim alan\u0131d\u0131r. Kanunun uygulanmas\u0131, usul kurallar\u0131na uyulmas\u0131, karar\u0131n gerek\u00e7esi, hukuki nitelendirme ve i\u00e7tihatla uyum bu denetimin merkezindedir. Bu nedenle Madde 100, temyiz kapsam\u0131 ve usullerinin adil yarg\u0131lanma, hukuk g\u00fcvenli\u011fi, i\u00e7tihat birli\u011fi, makul s\u00fcre ve yarg\u0131lamada etkinlik ilkeleri korunarak kanunla d\u00fczenlenece\u011fini s\u00f6yler.<\/p>\n<p>Temyiz kapsam\u0131 \u00e7ok dar tutulursa, a\u011f\u0131r hukuki hatalar d\u00fczeltilmeyebilir. \u00c7ok geni\u015f tutulursa, Yarg\u0131tay fiilen her dosyada \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc derece olay mahkemesine d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Bu durumda yarg\u0131lama uzar, makul s\u00fcre zedelenir ve y\u00fcksek mahkemenin i\u00e7tihat birli\u011fi \u00fcretme kapasitesi azal\u0131r. Madde 100 bu nedenle denge arar.<\/p>\n<p>Yarg\u0131tay denetimi, adli yarg\u0131da hukuki kaliteyi y\u00fckseltmelidir. Ancak bu denetim, her dosyan\u0131n sonsuz bi\u00e7imde incelendi\u011fi, kararlar\u0131n s\u00fcrekli ertelendi\u011fi ve mahkemelerin g\u00f6rev alanlar\u0131n\u0131n birbirine kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir sisteme d\u00f6n\u00fc\u015fmemelidir.<\/p>\n<h2>\u0130\u00e7tihat birli\u011fi hukuk g\u00fcvenli\u011fini nas\u0131l kurar?<\/h2>\n<p>\u0130\u00e7tihat birli\u011fi, benzer olaylarda benzer hukuki sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Mahkemelerin ba\u011f\u0131ms\u0131z olmas\u0131, ayn\u0131 hukuk kural\u0131n\u0131n birbirine tamamen z\u0131t ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez bi\u00e7imde uygulanmas\u0131 anlam\u0131na gelmez. Vatanda\u015f, benzer uyu\u015fmazl\u0131klarda benzer hukuki de\u011ferlendirme yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rebilmelidir.<\/p>\n<p>Yarg\u0131tay bu noktada adli yarg\u0131n\u0131n istikrar merkezidir. Farkl\u0131 daireler veya mahkemeler aras\u0131nda yorum fark\u0131 olu\u015ftu\u011funda, i\u00e7tihat birli\u011fi mekanizmalar\u0131 hukuki belirsizli\u011fi azalt\u0131r. \u0130\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme kararlar\u0131n\u0131n adli yarg\u0131 i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131 olmas\u0131, ayn\u0131 meselede da\u011f\u0131n\u0131k karar \u00e7izgilerinin olu\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nler.<\/p>\n<p>Avrupa Birli\u011fi Adalet Divan\u0131 a\u011f\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan <a href=\"https:\/\/curia.europa.eu\/site\/upload\/docs\/application\/pdf\/2025-03\/ndr_internal_mechanisms_within_the_higher_courts_of_the_member_states_to_ensure_consistency_of_case-law_en.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">y\u00fcksek mahkemelerde i\u00e7tihat tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flayan mekanizmalara ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fma<\/a>, farkl\u0131 \u00fclkelerde y\u00fcksek mahkemelerin i\u00e7tihat tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli i\u00e7 mekanizmalar kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Madde 100\u2019deki i\u00e7tihat birli\u011fi vurgusu da Yarg\u0131tay\u0131n sadece dosya kapatan de\u011fil, adli yarg\u0131ya y\u00f6n veren bir mahkeme oldu\u011funu ortaya koyar.<\/p>\n<h2>\u0130\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme kararlar\u0131 neden ba\u011flay\u0131c\u0131d\u0131r?<\/h2>\n<p>Madde 100, i\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme kararlar\u0131n\u0131n adli yarg\u0131 i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131 oldu\u011funu belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, i\u00e7tihat birli\u011finin yaln\u0131z tavsiye d\u00fczeyinde kalmamas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Yarg\u0131tay i\u00e7inde veya adli yarg\u0131 genelinde ayn\u0131 hukuki konuda farkl\u0131 yorumlar yerle\u015firse, hukuk g\u00fcvenli\u011fi zedelenir. \u0130\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme karar\u0131, bu da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131 gidermek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131k, mahkemelerin karar verirken ilgili i\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme karar\u0131n\u0131 dikkate almak zorunda oldu\u011funu g\u00f6sterir. Bu durum mahkemelerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmaz; \u00e7\u00fcnk\u00fc ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, hukuk kural\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez bi\u00e7imde uygulama serbestli\u011fi de\u011fildir. Ba\u011f\u0131ms\u0131z mahkeme de hukuk d\u00fczeninin tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde karar verir.<\/p>\n<p>Bu ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131k olmas\u0131, vatanda\u015f i\u00e7in de g\u00fcvence \u00fcretir. Ayn\u0131 hukuki konuda bir mahkeme farkl\u0131, di\u011fer mahkeme z\u0131t karar veriyorsa hak arama \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez h\u00e2le gelir. \u0130\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme kararlar\u0131, adli yarg\u0131da ortak hukuki zemin olu\u015fturur.<\/p>\n<h2>Yarg\u0131tay \u00fcyeliklerinde liyakat havuzu ve tarafs\u0131z kura<\/h2>\n<p>Madde 100, Yarg\u0131tay \u00fcyelerinin adli yarg\u0131 h\u00e2kim ve savc\u0131lar\u0131 aras\u0131ndan, 56. maddedeki liyakat havuzu ve tarafs\u0131z kura g\u00fcvencelerine g\u00f6re belirlenece\u011fini d\u00fczenler. Bu h\u00fck\u00fcm, y\u00fcksek yarg\u0131 \u00fcyeli\u011fini kapal\u0131 \u00e7evre belirlemesi olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131r. Yarg\u0131tay \u00fcyeli\u011fi, mesleki yeterlik ve objektif \u00f6l\u00e7\u00fctlerle ba\u015flayan, tarafs\u0131zl\u0131k ve denetlenebilirlik g\u00fcvenceleriyle tamamlanan bir s\u00fcrece ba\u011flan\u0131r.<\/p>\n<p>Liyakat havuzu, Yarg\u0131tay \u00fcyeli\u011fine aday olabilecek h\u00e2kim ve savc\u0131lar\u0131n a\u00e7\u0131k ve nesnel \u00f6l\u00e7\u00fctlerle belirlenmesini sa\u011flar. Tarafs\u0131z kura ise yeterlik \u015fartlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan adaylar aras\u0131nda fiil\u00ee belirleme tekeli kurulmas\u0131n\u0131 engeller. B\u00f6ylece hi\u00e7bir kapal\u0131 kontenjan, d\u00f6nemsel \u00e7o\u011funluk veya ki\u015fisel sadakat ili\u015fkisi Yarg\u0131tay \u00fcyeliklerinde belirleyici olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu sistemde kura, liyakatin yerine ge\u00e7mez. \u00d6nce yeterlik ve mesleki uygunluk tespit edilir; sonra tarafs\u0131z kura g\u00fcvencesi devreye girer. Bu yap\u0131, Yarg\u0131tay\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kamu g\u00fcvenini g\u00fc\u00e7lendirmeyi ama\u00e7lar.<\/p>\n<h2>Bo\u015falan \u00fcyelik neden ayn\u0131 kaynak ve usulle tamamlan\u0131r?<\/h2>\n<p>Madde 100, bo\u015falan Yarg\u0131tay \u00fcyeli\u011finin ayn\u0131 kaynak ve usulle kalan s\u00fcre i\u00e7in tamamlanaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, Yarg\u0131tay\u0131n \u00fcyelik dengesinin ani veya f\u0131rsat\u00e7\u0131 bi\u00e7imde de\u011fi\u015ftirilmesini \u00f6nler. Bir \u00fcyelik hangi kaynak ve y\u00f6ntemle olu\u015fmu\u015fsa, bo\u015falma h\u00e2linde ayn\u0131 kaynak ve usul korunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu yakla\u015f\u0131m kurumsal s\u00fcreklilik sa\u011flar. Aksi h\u00e2lde bo\u015falan \u00fcyelikler, y\u00fcksek mahkemenin yap\u0131s\u0131n\u0131 d\u00f6nemsel \u00e7o\u011funluk lehine de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131labilir. Bo\u015falma, do\u011fal bir kurumsal s\u00fcre\u00e7tir; fakat anayasal g\u00fcvenceyle y\u00f6netilmezse \u00fcyelik dengesine m\u00fcdahale arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilir.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 kaynak ve usulle tamamlama kural\u0131, Yarg\u0131tay\u0131n i\u00e7 yap\u0131s\u0131n\u0131, aday havuzunu ve kura g\u00fcvencesini korur. Kalan s\u00fcre i\u00e7in atama yap\u0131lmas\u0131 da g\u00f6rev s\u00fcresi d\u00fczeninin bozulmamas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h2>Alt\u0131 ile on iki y\u0131l aras\u0131nda g\u00f6rev s\u00fcresi neyi dengeler?<\/h2>\n<p>Madde 100, Yarg\u0131tay \u00fcyelerinin g\u00f6rev s\u00fcresinin kademeli yenilenmeyi sa\u011flayacak bi\u00e7imde alt\u0131 y\u0131ldan az ve on iki y\u0131ldan \u00e7ok olmamak \u00fczere kanunla belirlenece\u011fini d\u00fczenler. Bu esnek aral\u0131k, hem kurumsal s\u00fcreklili\u011fi hem yenilenmeyi dikkate al\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7ok k\u0131sa g\u00f6rev s\u00fcresi, y\u00fcksek mahkeme \u00fcyeli\u011finde derinle\u015fmeyi ve i\u00e7tihat birikimini zay\u0131flatabilir. \u00c7ok uzun veya s\u0131n\u0131rs\u0131z g\u00f6rev s\u00fcresi ise kurumsal kapanma, yenilenme eksikli\u011fi ve y\u00fcksek mahkemenin toplumsal-hukuki de\u011fi\u015fimden kopmas\u0131 riskini art\u0131rabilir. Alt\u0131 ile on iki y\u0131l aral\u0131\u011f\u0131, bu iki u\u00e7 aras\u0131nda anayasal denge kurar.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 y\u00fcksek mahkemeye \u00fcst \u00fcste yeniden \u00fcye se\u00e7ilememesi de ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir. Yeniden se\u00e7ilme beklentisi, \u00fcyeyi belirleme s\u00fcrecinde etkili olabilecek \u00e7evrelere kar\u015f\u0131 hassas h\u00e2le getirebilir. Tekrar \u00fcyelik yasa\u011f\u0131, Yarg\u0131tay \u00fcyesinin karar ve g\u00f6rev sorumlulu\u011funu kariyer beklentisinden ay\u0131r\u0131r.<\/p>\n<h2>Yarg\u0131tay ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ve daire yap\u0131s\u0131 neden kanunla d\u00fczenlenir?<\/h2>\n<p>Madde 100, ba\u015fkanl\u0131k yap\u0131s\u0131, daireler, Genel Kurul, ba\u015fkan, ba\u015fkanvekilleri, daire ba\u015fkanlar\u0131, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 ve Ba\u015fsavc\u0131vekilinin belirlenmesinin kanunla d\u00fczenlenece\u011fini belirtir. Bu alanlar teknik gibi g\u00f6r\u00fcnse de y\u00fcksek mahkemenin ger\u00e7ek i\u015fleyi\u015fini belirler.<\/p>\n<p>Dairelerin g\u00f6rev da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, dosya ak\u0131\u015f\u0131, Genel Kurulun rol\u00fc, ba\u015fkanl\u0131k yap\u0131s\u0131 ve ba\u015fsavc\u0131l\u0131k makam\u0131n\u0131n belirlenmesi, Yarg\u0131tay\u0131n karar kapasitesini do\u011frudan etkiler. E\u011fer bu alanlar belirsiz b\u0131rak\u0131l\u0131rsa, y\u00fcksek mahkeme i\u00e7inde yetki karma\u015fas\u0131 veya kapal\u0131 g\u00fc\u00e7 alanlar\u0131 olu\u015fabilir. Kanunla d\u00fczenleme, a\u00e7\u0131kl\u0131k ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik sa\u011flar.<\/p>\n<p>Ancak kanun bu d\u00fczenlemeleri yaparken Yarg\u0131tay\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, i\u00e7tihat birli\u011fini ve karar kapasitesini zay\u0131flatamaz. Ba\u015fkanl\u0131k ve daire yap\u0131s\u0131, y\u00fcksek mahkemeyi etkisizle\u015ftirme veya belirli karar \u00e7izgisine y\u00f6nlendirme arac\u0131 h\u00e2line getirilemez.<\/p>\n<h2>Makul s\u00fcrede karar verme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc<\/h2>\n<p>Madde 100, Yarg\u0131tay\u0131n makul s\u00fcrede karar vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011funu ayr\u0131ca belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc temyiz incelemesi, adaletin niteli\u011fini art\u0131rmak i\u00e7in vard\u0131r; fakat a\u015f\u0131r\u0131 gecikirse adaletin etkisini azaltabilir. Y\u0131llarca s\u00fcren temyiz bekleyi\u015fi, taraflar\u0131n hukuki belirsizlik i\u00e7inde kalmas\u0131na yol a\u00e7ar.<\/p>\n<p>Makul s\u00fcre, yaln\u0131z derece mahkemeleri i\u00e7in de\u011fil, y\u00fcksek mahkemeler i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Yarg\u0131tay i\u00e7tihat birli\u011fi \u00fcretmeli, hukuki denetim yapmal\u0131 ve hatalar\u0131 d\u00fczeltmelidir; ancak bunu yarg\u0131lamay\u0131 anlams\u0131z bi\u00e7imde uzatmadan ger\u00e7ekle\u015ftirmelidir.<\/p>\n<p>Avrupa Konseyi\u2019nin <a href=\"https:\/\/www.coe.int\/en\/web\/cepej\/cepej-work\/effectiveness\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">yarg\u0131lamada etkinlik ve s\u00fcre y\u00f6netimi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalar\u0131<\/a>, adalet sistemlerinde s\u00fcre y\u00f6netimi ve verimlili\u011fin adil yarg\u0131lanma bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemini ortaya koyar. Madde 100\u2019deki makul s\u00fcre y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc de Yarg\u0131tay\u0131n yaln\u0131z do\u011fru de\u011fil, zaman\u0131nda karar vermesini hedefler.<\/p>\n<h2>119. madde g\u00fcvencesi Yarg\u0131tay i\u00e7in neyi \u00f6nler?<\/h2>\n<p>Madde 100, Yarg\u0131tay\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, i\u00e7tihat birli\u011fi, karar kapasitesi, \u00fcyelik, aday havuzu ve kura g\u00fcvencelerinin 119. maddeye g\u00f6re korunaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu at\u0131f, Yarg\u0131tay\u0131n yaln\u0131z kurulu\u015f maddesiyle de\u011fil, anayasal g\u00fcvence kilidiyle de korundu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>Y\u00fcksek mahkemeler bazen do\u011frudan de\u011fil, teknik d\u00fczenlemelerle zay\u0131flat\u0131labilir. Dairelerin g\u00f6revleri \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz de\u011fi\u015ftirilebilir, karar yeter say\u0131lar\u0131 kilitlenebilir, aday havuzu daralt\u0131labilir, kura g\u00fcvencesi bi\u00e7imsel b\u0131rak\u0131labilir, \u00fcyelik s\u00fcresi d\u00f6nemsel amaca g\u00f6re \u015fekillendirilebilir veya i\u00e7tihat birli\u011fi mekanizmas\u0131 etkisizle\u015ftirilebilir. 119. madde ba\u011flant\u0131s\u0131 bu t\u00fcr dolayl\u0131 zay\u0131flatma ihtimallerine kar\u015f\u0131 koruma getirir.<\/p>\n<p>Yarg\u0131tay\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z \u00fcyelerinin ki\u015fisel g\u00fcvencesi de\u011fildir. Ayn\u0131 zamanda adli yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n \u00fclke genelinde hukuki tutarl\u0131l\u0131kla denetlenmesinin g\u00fcvencesidir. Bu nedenle i\u00e7tihat birli\u011fi, karar kapasitesi ve \u00fcyelik s\u00fcreci birlikte korunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Yarg\u0131tay d\u00fczeninin g\u00fcvence haritas\u0131<\/h2>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Alan<\/th>\n<th>Madde 100\u2019deki Anlam\u0131<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Nitelik<\/td>\n<td>Adli yarg\u0131 kararlar\u0131 i\u00e7in son inceleme mercii<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Temyiz usul\u00fc<\/td>\n<td>Adil yarg\u0131lanma, hukuk g\u00fcvenli\u011fi, i\u00e7tihat birli\u011fi, makul s\u00fcre ve etkinlik korunarak d\u00fczenlenir<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u00dcyelik kayna\u011f\u0131<\/td>\n<td>Adli yarg\u0131 h\u00e2kim ve savc\u0131lar\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u00dcyelik y\u00f6ntemi<\/td>\n<td>56. madde liyakat havuzu ve tarafs\u0131z kura g\u00fcvenceleri<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>G\u00f6rev s\u00fcresi<\/td>\n<td>Alt\u0131 y\u0131ldan az, on iki y\u0131ldan \u00e7ok olmamak \u00fczere kademeli yenilenme<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Yeniden \u00fcyelik<\/td>\n<td>Ayn\u0131 y\u00fcksek mahkemeye \u00fcst \u00fcste yeniden se\u00e7ilme yoktur<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u0130\u00e7tihat birli\u011fi<\/td>\n<td>\u0130\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme kararlar\u0131 adli yarg\u0131 i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131d\u0131r<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>119. madde g\u00fcvencesi<\/td>\n<td>Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, tarafs\u0131zl\u0131k, karar kapasitesi, aday havuzu ve kura zay\u0131flat\u0131lamaz<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Bu harita, Yarg\u0131tay kurumunun yaln\u0131z temyiz dosyalar\u0131n\u0131 inceleyen bir mahkeme olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; adli yarg\u0131 i\u00e7inde hukuk g\u00fcvenli\u011fi, i\u00e7tihat birli\u011fi, liyakatli y\u00fcksek yarg\u0131 \u00fcyeli\u011fi ve makul s\u00fcre dengesi kuran anayasal yap\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7: Yarg\u0131tay adli yarg\u0131da hukuk birli\u011finin y\u00fcksek g\u00fcvencesidir<\/h2>\n<p>Yarg\u0131tay, Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde adli yarg\u0131 kararlar\u0131 i\u00e7in son inceleme mercii olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Madde 100, temyiz kapsam\u0131 ve usullerinin adil yarg\u0131lanma, hukuk g\u00fcvenli\u011fi, i\u00e7tihat birli\u011fi, makul s\u00fcre ve yarg\u0131lamada etkinlik ilkeleri korunarak kanunla belirlenece\u011fini ifade eder. Bu d\u00fczenleme, Yarg\u0131tay\u0131n yaln\u0131z karar denetleyen de\u011fil, adli yarg\u0131da hukuk birli\u011fi ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik sa\u011flayan y\u00fcksek mahkeme oldu\u011funu ortaya koyar.<\/p>\n<p>Bu maddenin en g\u00fc\u00e7l\u00fc taraflar\u0131ndan biri, Yarg\u0131tay \u00fcyeliklerinin adli yarg\u0131 h\u00e2kim ve savc\u0131lar\u0131 aras\u0131ndan, 56. maddedeki liyakat havuzu ve tarafs\u0131z kura g\u00fcvencelerine g\u00f6re belirlenmesidir. Bo\u015falan \u00fcyeli\u011fin ayn\u0131 kaynak ve usulle kalan s\u00fcre i\u00e7in tamamlanmas\u0131, kurumsal dengeyi korur. \u00dcyelik s\u00fcresinin kademeli yenilenmeyi sa\u011flayacak \u015fekilde alt\u0131 y\u0131ldan az ve on iki y\u0131ldan \u00e7ok olmamak \u00fczere kanunla belirlenmesi, s\u00fcreklilik ile yenilenme aras\u0131nda anayasal denge kurar.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak Madde 100, Yarg\u0131tay\u0131 adli yarg\u0131 sisteminin hem son inceleme hem i\u00e7tihat birli\u011fi merkezi olarak tasarlar. \u0130\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme kararlar\u0131 adli yarg\u0131 i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131d\u0131r. Yarg\u0131tay makul s\u00fcrede karar vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Kurulu\u015fu, \u00e7al\u0131\u015fma usul\u00fc, toplant\u0131 ve karar yeter say\u0131lar\u0131, dairelerin g\u00f6revleri, \u00fcyelik ve ba\u015fkanl\u0131k s\u00fcre\u00e7leri kanunla d\u00fczenlenir; fakat Yarg\u0131tay\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, i\u00e7tihat birli\u011fi, karar kapasitesi, \u00fcyelik, aday havuzu ve kura g\u00fcvenceleri 119. maddeye g\u00f6re korunur. Bu nedenle Yarg\u0131tay, bu anayasa modelinde <strong>adli yarg\u0131da son inceleme, hukuk g\u00fcvenli\u011fi, i\u00e7tihat birli\u011fi, makul s\u00fcre, liyakatli \u00fcyelik ve y\u00fcksek yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131<\/strong> \u00fczerine kurulu temel temyiz kurumudur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yarg\u0131tay, adli yarg\u0131 kararlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hukuk g\u00fcvenli\u011fini, i\u00e7tihat birli\u011fini, temyiz denetimini ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 birlikte koruyan en y\u00fcksek inceleme merciidir. Bir hukuk d\u00fczeninde ilk derece mahkemeleri uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6zer, istinaf mahkemeleri belirli y\u00f6nlerden denetim yapar; fakat adli yarg\u0131n\u0131n \u00fclke genelinde ayn\u0131 ilkelerle i\u015flemesi i\u00e7in en \u00fcst d\u00fczeyde bir i\u00e7tihat ve temyiz denetimi gerekir. Yarg\u0131tay bu g\u00f6revi \u00fcstlenir. B\u00f6ylece ayn\u0131 veya benzer olaylarda farkl\u0131 mahkemelerin birbirinden kopuk, \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez ve \u00e7eli\u015fkili kararlar vermesi \u00f6nlenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc adalet yaln\u0131z karar verilmesiyle de\u011fil, benzer durumlarda benzer hukuki sonu\u00e7lar\u0131n do\u011fmas\u0131yla da g\u00fc\u00e7 kazan\u0131r. Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde Madde 100, Yarg\u0131tay kurumunu yaln\u0131z bir temyiz mahkemesi olarak de\u011fil, adli yarg\u0131da hukuk g\u00fcvenli\u011fi ve i\u00e7tihat birli\u011finin merkez\u00ee g\u00fcvencesi olarak d\u00fczenler. Yarg\u0131tay, adli yarg\u0131 kararlar\u0131 i\u00e7in son inceleme merciidir; kanunla g\u00f6sterilen h\u00e2llerde ilk ve son derece mahkemesi olarak da g\u00f6rev yapabilir. Ancak bu g\u00f6rev alan\u0131 s\u0131n\u0131rs\u0131z de\u011fildir. Temyiz kapsam\u0131 ve usulleri; adil yarg\u0131lanma, hukuk g\u00fcvenli\u011fi, i\u00e7tihat birli\u011fi, makul s\u00fcre ve yarg\u0131lamada etkinlik ilkeleri korunarak kanunla d\u00fczenlenir. Madde 100\u2019\u00fcn en dikkat \u00e7ekici y\u00f6n\u00fc, Yarg\u0131tay \u00fcyeliklerini kapal\u0131 atama mant\u0131\u011f\u0131na b\u0131rakmamas\u0131d\u0131r. Yarg\u0131tay \u00fcyeleri adli yarg\u0131 h\u00e2kim ve savc\u0131lar\u0131 aras\u0131ndan, 56. maddedeki liyakat havuzu ve tarafs\u0131z kura g\u00fcvencelerine g\u00f6re belirlenir. Bu tercih, y\u00fcksek mahkeme \u00fcyeli\u011fini ki\u015fisel yak\u0131nl\u0131k, kapal\u0131 kontenjan, d\u00f6nemsel \u00e7o\u011funluk veya y\u00fcr\u00fctme \u00e7evresi etkisinden uzakla\u015ft\u0131rmay\u0131 ama\u00e7lar. Ayr\u0131ca Yarg\u0131tay\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, i\u00e7tihat birli\u011fi, karar kapasitesi, \u00fcyelik, aday havuzu ve kura g\u00fcvenceleri 119. maddeye g\u00f6re korunur. B\u00f6ylece Yarg\u0131tay, adli yarg\u0131n\u0131n son inceleme mercii olman\u0131n yan\u0131nda, liyakatli ve denetlenebilir y\u00fcksek yarg\u0131 kurumu olarak anayasal g\u00fcvence kazan\u0131r. Madde 100 \u2013 Yarg\u0131tay\u0131n Niteli\u011fi, \u00dcyeleri, Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, Kararlar\u0131 ve \u0130\u00e7tihat Birli\u011fi Yarg\u0131tay, adli yarg\u0131 kararlar\u0131 i\u00e7in son inceleme merciidir; kanunla g\u00f6sterilen h\u00e2llerde ilk ve son derece mahkemesi olarak g\u00f6rev yapabilir. Temyiz kapsam\u0131 ve usulleri; adil yarg\u0131lanma, hukuk g\u00fcvenli\u011fi, i\u00e7tihat birli\u011fi, makul s\u00fcre ve yarg\u0131lamada etkinlik ilkeleri korunarak kanunla d\u00fczenlenir. Yarg\u0131tay \u00fcyeleri adli yarg\u0131 h\u00e2kim ve savc\u0131lar\u0131 aras\u0131ndan, 56. maddedeki liyakat havuzu ve tarafs\u0131z kura g\u00fcvencelerine g\u00f6re belirlenir; bo\u015falan \u00fcyelik ayn\u0131 kaynak ve usulle kalan s\u00fcre i\u00e7in tamamlan\u0131r. Yarg\u0131tay \u00fcyelerinin g\u00f6rev s\u00fcresi, kademeli yenilenmeyi sa\u011flayacak bi\u00e7imde alt\u0131 (6) y\u0131ldan az ve on iki (12) y\u0131ldan \u00e7ok olmamak \u00fczere kanunla belirlenir; ayn\u0131 y\u00fcksek mahkemeye \u00fcst \u00fcste yeniden \u00fcye se\u00e7ilemez. Ba\u015fkanl\u0131k yap\u0131s\u0131, daireler, Genel Kurul, ba\u015fkan, ba\u015fkanvekilleri, daire ba\u015fkanlar\u0131, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 ve Ba\u015fsavc\u0131vekilinin belirlenmesi kanunla d\u00fczenlenir. \u0130\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme kararlar\u0131 adli yarg\u0131 i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131d\u0131r. Yarg\u0131tay makul s\u00fcrede karar vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Yarg\u0131tay\u0131n kurulu\u015fu, \u00e7al\u0131\u015fma usul\u00fc, toplant\u0131 ve karar yeter say\u0131lar\u0131, dairelerin g\u00f6revleri, \u00fcyelik ve ba\u015fkanl\u0131k s\u00fcre\u00e7leri kanunla d\u00fczenlenir. Yarg\u0131tay\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, i\u00e7tihat birli\u011fi, karar kapasitesi, \u00fcyelik, aday havuzu ve kura g\u00fcvenceleri 119. maddeye g\u00f6re korunur. Yarg\u0131tay neden son inceleme merciidir? Yarg\u0131tay, adli yarg\u0131 kararlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan en \u00fcst inceleme makam\u0131d\u0131r. Bu konum, Yarg\u0131tay\u0131n her uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 ba\u015ftan sona yeniden g\u00f6ren bir mahkeme oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. Yarg\u0131tay\u0131n as\u0131l g\u00f6revi, kanunun do\u011fru uygulan\u0131p uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yarg\u0131laman\u0131n temel usul g\u00fcvencelerine uygun y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcp y\u00fcr\u00fct\u00fclmedi\u011fini ve adli yarg\u0131 i\u00e7inde hukuki birlik olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 denetlemektir. Son inceleme mercii olmak, hukuk d\u00fczeni bak\u0131m\u0131ndan istikrar \u00fcretir. \u0130lk derece ve istinaf a\u015famalar\u0131ndan sonra dosyan\u0131n belirli hukuki sorunlar\u0131 Yarg\u0131tay \u00f6n\u00fcne geldi\u011finde, Yarg\u0131tay yaln\u0131z dosyadaki taraflar i\u00e7in de\u011fil, benzer uyu\u015fmazl\u0131klar i\u00e7in de yol g\u00f6sterici kararlar verebilir. Bu nedenle Yarg\u0131tay kararlar\u0131, mahkemeler aras\u0131nda hukuki \u00e7izginin netle\u015fmesine katk\u0131 sa\u011flar. Avrupa H\u00e2kimleri Dan\u0131\u015fma Konseyi\u2019nin kanunun yeknesak uygulanmas\u0131na ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamas\u0131, i\u00e7tihat birli\u011finin hukuk g\u00fcvenli\u011fi ve yarg\u0131ya kamu g\u00fcveni bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemini vurgular. Madde 100\u2019de Yarg\u0131tay\u0131n son inceleme mercii olarak konumland\u0131r\u0131lmas\u0131 da adli yarg\u0131da bu g\u00fcveni kurmaya y\u00f6neliktir. Temyiz denetimi neyi d\u00fczeltir, neyi yeniden yapmaz? Yarg\u0131tay temyiz denetiminde, derece mahkemesinin yerine ge\u00e7erek her olay\u0131 ba\u015ftan kurmaz. Temyiz, \u00f6zellikle hukuki denetim alan\u0131d\u0131r. Kanunun uygulanmas\u0131, usul kurallar\u0131na uyulmas\u0131, karar\u0131n gerek\u00e7esi, hukuki nitelendirme ve i\u00e7tihatla uyum bu denetimin merkezindedir. Bu nedenle Madde 100, temyiz kapsam\u0131 ve usullerinin adil yarg\u0131lanma, hukuk g\u00fcvenli\u011fi, i\u00e7tihat birli\u011fi, makul s\u00fcre ve yarg\u0131lamada etkinlik ilkeleri korunarak kanunla d\u00fczenlenece\u011fini s\u00f6yler. Temyiz kapsam\u0131 \u00e7ok dar tutulursa, a\u011f\u0131r hukuki hatalar d\u00fczeltilmeyebilir. \u00c7ok geni\u015f tutulursa, Yarg\u0131tay fiilen her dosyada \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc derece olay mahkemesine d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Bu durumda yarg\u0131lama uzar, makul s\u00fcre zedelenir ve y\u00fcksek mahkemenin i\u00e7tihat birli\u011fi \u00fcretme kapasitesi azal\u0131r. Madde 100 bu nedenle denge arar. Yarg\u0131tay denetimi, adli yarg\u0131da hukuki kaliteyi y\u00fckseltmelidir. Ancak bu denetim, her dosyan\u0131n sonsuz bi\u00e7imde incelendi\u011fi, kararlar\u0131n s\u00fcrekli ertelendi\u011fi ve mahkemelerin g\u00f6rev alanlar\u0131n\u0131n birbirine kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir sisteme d\u00f6n\u00fc\u015fmemelidir. \u0130\u00e7tihat birli\u011fi hukuk g\u00fcvenli\u011fini nas\u0131l kurar? \u0130\u00e7tihat birli\u011fi, benzer olaylarda benzer hukuki sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Mahkemelerin ba\u011f\u0131ms\u0131z olmas\u0131, ayn\u0131 hukuk kural\u0131n\u0131n birbirine tamamen z\u0131t ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez bi\u00e7imde uygulanmas\u0131 anlam\u0131na gelmez. Vatanda\u015f, benzer uyu\u015fmazl\u0131klarda benzer hukuki de\u011ferlendirme yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rebilmelidir. Yarg\u0131tay bu noktada adli yarg\u0131n\u0131n istikrar merkezidir. Farkl\u0131 daireler veya mahkemeler aras\u0131nda yorum fark\u0131 olu\u015ftu\u011funda, i\u00e7tihat birli\u011fi mekanizmalar\u0131 hukuki belirsizli\u011fi azalt\u0131r. \u0130\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme kararlar\u0131n\u0131n adli yarg\u0131 i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131 olmas\u0131, ayn\u0131 meselede da\u011f\u0131n\u0131k karar \u00e7izgilerinin olu\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. Avrupa Birli\u011fi Adalet Divan\u0131 a\u011f\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan y\u00fcksek mahkemelerde i\u00e7tihat tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flayan mekanizmalara ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fma, farkl\u0131 \u00fclkelerde y\u00fcksek mahkemelerin i\u00e7tihat tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli i\u00e7 mekanizmalar kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Madde 100\u2019deki i\u00e7tihat birli\u011fi vurgusu da Yarg\u0131tay\u0131n sadece dosya kapatan de\u011fil, adli yarg\u0131ya y\u00f6n veren bir mahkeme oldu\u011funu ortaya koyar. \u0130\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme kararlar\u0131 neden ba\u011flay\u0131c\u0131d\u0131r? Madde 100, i\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme kararlar\u0131n\u0131n adli yarg\u0131 i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131 oldu\u011funu belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, i\u00e7tihat birli\u011finin yaln\u0131z tavsiye d\u00fczeyinde kalmamas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Yarg\u0131tay i\u00e7inde veya adli yarg\u0131 genelinde ayn\u0131 hukuki konuda farkl\u0131 yorumlar yerle\u015firse, hukuk g\u00fcvenli\u011fi zedelenir. \u0130\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme karar\u0131, bu da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131 gidermek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131k, mahkemelerin karar verirken ilgili i\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme karar\u0131n\u0131 dikkate almak zorunda oldu\u011funu g\u00f6sterir. Bu durum mahkemelerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmaz; \u00e7\u00fcnk\u00fc ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, hukuk kural\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez bi\u00e7imde uygulama serbestli\u011fi de\u011fildir. Ba\u011f\u0131ms\u0131z mahkeme de hukuk d\u00fczeninin tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde karar verir. Bu ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131k olmas\u0131, vatanda\u015f i\u00e7in de g\u00fcvence \u00fcretir. Ayn\u0131 hukuki konuda bir mahkeme farkl\u0131, di\u011fer mahkeme z\u0131t karar veriyorsa hak arama \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez h\u00e2le gelir. \u0130\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme kararlar\u0131, adli yarg\u0131da ortak hukuki zemin olu\u015fturur. Yarg\u0131tay \u00fcyeliklerinde liyakat havuzu ve tarafs\u0131z kura Madde 100, Yarg\u0131tay \u00fcyelerinin adli yarg\u0131 h\u00e2kim ve savc\u0131lar\u0131 aras\u0131ndan, 56. maddedeki liyakat havuzu ve tarafs\u0131z kura g\u00fcvencelerine g\u00f6re belirlenece\u011fini d\u00fczenler. Bu h\u00fck\u00fcm, y\u00fcksek yarg\u0131 \u00fcyeli\u011fini kapal\u0131 \u00e7evre belirlemesi olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131r. Yarg\u0131tay \u00fcyeli\u011fi, mesleki yeterlik ve objektif \u00f6l\u00e7\u00fctlerle ba\u015flayan, tarafs\u0131zl\u0131k ve denetlenebilirlik g\u00fcvenceleriyle tamamlanan bir s\u00fcrece ba\u011flan\u0131r. Liyakat havuzu, Yarg\u0131tay \u00fcyeli\u011fine aday olabilecek h\u00e2kim ve savc\u0131lar\u0131n a\u00e7\u0131k ve nesnel \u00f6l\u00e7\u00fctlerle belirlenmesini sa\u011flar. Tarafs\u0131z kura ise yeterlik \u015fartlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan adaylar aras\u0131nda fiil\u00ee belirleme tekeli kurulmas\u0131n\u0131 engeller. B\u00f6ylece hi\u00e7bir kapal\u0131 kontenjan, d\u00f6nemsel \u00e7o\u011funluk veya ki\u015fisel sadakat ili\u015fkisi Yarg\u0131tay \u00fcyeliklerinde belirleyici olmamal\u0131d\u0131r. Bu sistemde kura, liyakatin yerine ge\u00e7mez. \u00d6nce yeterlik ve mesleki uygunluk tespit edilir; sonra tarafs\u0131z kura g\u00fcvencesi devreye girer. Bu yap\u0131, Yarg\u0131tay\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kamu g\u00fcvenini g\u00fc\u00e7lendirmeyi ama\u00e7lar. Bo\u015falan \u00fcyelik neden ayn\u0131 kaynak ve usulle tamamlan\u0131r? Madde 100, bo\u015falan Yarg\u0131tay \u00fcyeli\u011finin ayn\u0131 kaynak ve usulle kalan s\u00fcre i\u00e7in tamamlanaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, Yarg\u0131tay\u0131n \u00fcyelik dengesinin ani veya f\u0131rsat\u00e7\u0131 bi\u00e7imde de\u011fi\u015ftirilmesini \u00f6nler. Bir \u00fcyelik hangi kaynak ve y\u00f6ntemle olu\u015fmu\u015fsa, bo\u015falma h\u00e2linde ayn\u0131 kaynak ve usul korunmal\u0131d\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m kurumsal s\u00fcreklilik sa\u011flar. Aksi h\u00e2lde bo\u015falan \u00fcyelikler, y\u00fcksek mahkemenin yap\u0131s\u0131n\u0131 d\u00f6nemsel \u00e7o\u011funluk lehine de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131labilir. Bo\u015falma, do\u011fal bir kurumsal s\u00fcre\u00e7tir; fakat anayasal g\u00fcvenceyle y\u00f6netilmezse \u00fcyelik dengesine m\u00fcdahale arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Ayn\u0131 kaynak ve usulle tamamlama kural\u0131, Yarg\u0131tay\u0131n i\u00e7 yap\u0131s\u0131n\u0131, aday havuzunu ve kura g\u00fcvencesini korur. Kalan s\u00fcre i\u00e7in atama yap\u0131lmas\u0131 da g\u00f6rev s\u00fcresi d\u00fczeninin bozulmamas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Alt\u0131 ile on iki y\u0131l aras\u0131nda g\u00f6rev s\u00fcresi neyi dengeler? Madde 100, Yarg\u0131tay \u00fcyelerinin g\u00f6rev s\u00fcresinin kademeli yenilenmeyi sa\u011flayacak bi\u00e7imde alt\u0131 y\u0131ldan az ve on iki y\u0131ldan \u00e7ok olmamak \u00fczere kanunla belirlenece\u011fini d\u00fczenler. Bu esnek aral\u0131k, hem kurumsal s\u00fcreklili\u011fi hem yenilenmeyi dikkate al\u0131r. \u00c7ok k\u0131sa g\u00f6rev s\u00fcresi, y\u00fcksek mahkeme \u00fcyeli\u011finde derinle\u015fmeyi ve i\u00e7tihat birikimini zay\u0131flatabilir. \u00c7ok uzun veya s\u0131n\u0131rs\u0131z g\u00f6rev s\u00fcresi ise kurumsal kapanma, yenilenme eksikli\u011fi ve y\u00fcksek mahkemenin toplumsal-hukuki de\u011fi\u015fimden kopmas\u0131 riskini art\u0131rabilir. Alt\u0131 ile on iki y\u0131l aral\u0131\u011f\u0131, bu iki u\u00e7 aras\u0131nda anayasal denge kurar. Ayn\u0131 y\u00fcksek mahkemeye \u00fcst \u00fcste yeniden \u00fcye se\u00e7ilememesi de ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir. Yeniden se\u00e7ilme beklentisi, \u00fcyeyi belirleme s\u00fcrecinde etkili olabilecek \u00e7evrelere kar\u015f\u0131 hassas h\u00e2le getirebilir. Tekrar \u00fcyelik yasa\u011f\u0131, Yarg\u0131tay \u00fcyesinin karar ve g\u00f6rev sorumlulu\u011funu kariyer beklentisinden ay\u0131r\u0131r. Yarg\u0131tay ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ve daire yap\u0131s\u0131 neden kanunla d\u00fczenlenir? Madde 100, ba\u015fkanl\u0131k yap\u0131s\u0131, daireler, Genel Kurul, ba\u015fkan, ba\u015fkanvekilleri, daire ba\u015fkanlar\u0131, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 ve Ba\u015fsavc\u0131vekilinin belirlenmesinin kanunla d\u00fczenlenece\u011fini belirtir. Bu alanlar teknik gibi g\u00f6r\u00fcnse de y\u00fcksek mahkemenin ger\u00e7ek i\u015fleyi\u015fini belirler. Dairelerin g\u00f6rev da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, dosya ak\u0131\u015f\u0131, Genel Kurulun rol\u00fc, ba\u015fkanl\u0131k yap\u0131s\u0131 ve ba\u015fsavc\u0131l\u0131k makam\u0131n\u0131n belirlenmesi, Yarg\u0131tay\u0131n karar kapasitesini do\u011frudan etkiler. E\u011fer bu alanlar belirsiz b\u0131rak\u0131l\u0131rsa, y\u00fcksek mahkeme i\u00e7inde yetki karma\u015fas\u0131 veya kapal\u0131 g\u00fc\u00e7 alanlar\u0131 olu\u015fabilir. Kanunla d\u00fczenleme, a\u00e7\u0131kl\u0131k ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik sa\u011flar. Ancak kanun bu d\u00fczenlemeleri yaparken Yarg\u0131tay\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, i\u00e7tihat birli\u011fini ve karar kapasitesini zay\u0131flatamaz. Ba\u015fkanl\u0131k ve daire yap\u0131s\u0131, y\u00fcksek mahkemeyi etkisizle\u015ftirme veya belirli karar \u00e7izgisine y\u00f6nlendirme arac\u0131 h\u00e2line getirilemez. Makul s\u00fcrede karar verme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc Madde 100, Yarg\u0131tay\u0131n makul s\u00fcrede karar vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011funu ayr\u0131ca belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc temyiz incelemesi, adaletin niteli\u011fini art\u0131rmak i\u00e7in vard\u0131r; fakat a\u015f\u0131r\u0131 gecikirse adaletin etkisini azaltabilir. Y\u0131llarca s\u00fcren temyiz bekleyi\u015fi, taraflar\u0131n hukuki belirsizlik i\u00e7inde kalmas\u0131na yol a\u00e7ar. Makul s\u00fcre, yaln\u0131z derece mahkemeleri i\u00e7in de\u011fil, y\u00fcksek mahkemeler i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Yarg\u0131tay i\u00e7tihat birli\u011fi \u00fcretmeli, hukuki denetim yapmal\u0131 ve hatalar\u0131 d\u00fczeltmelidir; ancak bunu yarg\u0131lamay\u0131 anlams\u0131z bi\u00e7imde uzatmadan ger\u00e7ekle\u015ftirmelidir. Avrupa Konseyi\u2019nin yarg\u0131lamada etkinlik ve s\u00fcre y\u00f6netimi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalar\u0131, adalet sistemlerinde s\u00fcre y\u00f6netimi ve verimlili\u011fin adil yarg\u0131lanma bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemini ortaya koyar. Madde 100\u2019deki makul s\u00fcre y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc de Yarg\u0131tay\u0131n yaln\u0131z do\u011fru de\u011fil, zaman\u0131nda karar vermesini hedefler. 119. madde g\u00fcvencesi Yarg\u0131tay i\u00e7in neyi \u00f6nler? Madde 100, Yarg\u0131tay\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, i\u00e7tihat birli\u011fi, karar kapasitesi, \u00fcyelik, aday havuzu ve kura g\u00fcvencelerinin 119. maddeye g\u00f6re korunaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu at\u0131f, Yarg\u0131tay\u0131n yaln\u0131z kurulu\u015f maddesiyle de\u011fil, anayasal g\u00fcvence kilidiyle de korundu\u011funu g\u00f6sterir. Y\u00fcksek mahkemeler bazen do\u011frudan de\u011fil, teknik d\u00fczenlemelerle zay\u0131flat\u0131labilir. Dairelerin g\u00f6revleri \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz de\u011fi\u015ftirilebilir, karar yeter say\u0131lar\u0131 kilitlenebilir, aday havuzu daralt\u0131labilir, kura g\u00fcvencesi bi\u00e7imsel b\u0131rak\u0131labilir, \u00fcyelik s\u00fcresi d\u00f6nemsel amaca g\u00f6re \u015fekillendirilebilir veya i\u00e7tihat birli\u011fi mekanizmas\u0131 etkisizle\u015ftirilebilir. 119. madde ba\u011flant\u0131s\u0131 bu t\u00fcr dolayl\u0131 zay\u0131flatma ihtimallerine kar\u015f\u0131 koruma getirir. Yarg\u0131tay\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z \u00fcyelerinin ki\u015fisel g\u00fcvencesi de\u011fildir. Ayn\u0131 zamanda adli yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n \u00fclke genelinde hukuki tutarl\u0131l\u0131kla denetlenmesinin g\u00fcvencesidir. Bu nedenle i\u00e7tihat birli\u011fi, karar kapasitesi ve \u00fcyelik s\u00fcreci birlikte korunmal\u0131d\u0131r. Yarg\u0131tay d\u00fczeninin g\u00fcvence haritas\u0131 Alan Madde 100\u2019deki Anlam\u0131 Nitelik Adli yarg\u0131 kararlar\u0131 i\u00e7in son inceleme mercii Temyiz usul\u00fc Adil yarg\u0131lanma, hukuk g\u00fcvenli\u011fi, i\u00e7tihat birli\u011fi, makul s\u00fcre ve etkinlik korunarak d\u00fczenlenir \u00dcyelik kayna\u011f\u0131 Adli yarg\u0131 h\u00e2kim ve savc\u0131lar\u0131 \u00dcyelik y\u00f6ntemi 56. madde liyakat havuzu ve tarafs\u0131z kura g\u00fcvenceleri G\u00f6rev s\u00fcresi Alt\u0131 y\u0131ldan az, on iki y\u0131ldan \u00e7ok olmamak \u00fczere kademeli yenilenme Yeniden \u00fcyelik Ayn\u0131 y\u00fcksek mahkemeye \u00fcst \u00fcste yeniden se\u00e7ilme yoktur \u0130\u00e7tihat birli\u011fi \u0130\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme kararlar\u0131 adli yarg\u0131 i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131d\u0131r 119. madde g\u00fcvencesi Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, tarafs\u0131zl\u0131k, karar kapasitesi, aday havuzu ve kura zay\u0131flat\u0131lamaz Bu harita, Yarg\u0131tay kurumunun yaln\u0131z temyiz dosyalar\u0131n\u0131 inceleyen bir mahkeme olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; adli yarg\u0131 i\u00e7inde hukuk g\u00fcvenli\u011fi, i\u00e7tihat birli\u011fi, liyakatli y\u00fcksek yarg\u0131 \u00fcyeli\u011fi ve makul s\u00fcre dengesi kuran anayasal yap\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterir. Sonu\u00e7: Yarg\u0131tay adli yarg\u0131da hukuk birli\u011finin y\u00fcksek g\u00fcvencesidir Yarg\u0131tay, Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde adli yarg\u0131 kararlar\u0131 i\u00e7in son inceleme mercii olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Madde 100, temyiz kapsam\u0131 ve usullerinin adil yarg\u0131lanma, hukuk g\u00fcvenli\u011fi, i\u00e7tihat birli\u011fi, makul s\u00fcre ve yarg\u0131lamada etkinlik ilkeleri korunarak kanunla belirlenece\u011fini ifade eder. Bu d\u00fczenleme, Yarg\u0131tay\u0131n yaln\u0131z karar denetleyen de\u011fil, adli yarg\u0131da hukuk birli\u011fi ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik sa\u011flayan y\u00fcksek mahkeme oldu\u011funu ortaya koyar. Bu maddenin en g\u00fc\u00e7l\u00fc taraflar\u0131ndan biri, Yarg\u0131tay \u00fcyeliklerinin adli yarg\u0131 h\u00e2kim ve savc\u0131lar\u0131 aras\u0131ndan, 56. maddedeki liyakat havuzu ve tarafs\u0131z kura g\u00fcvencelerine g\u00f6re belirlenmesidir. Bo\u015falan \u00fcyeli\u011fin ayn\u0131 kaynak ve usulle kalan s\u00fcre i\u00e7in tamamlanmas\u0131, kurumsal dengeyi korur. \u00dcyelik s\u00fcresinin kademeli yenilenmeyi sa\u011flayacak \u015fekilde alt\u0131 y\u0131ldan az ve on iki y\u0131ldan \u00e7ok olmamak \u00fczere kanunla belirlenmesi, s\u00fcreklilik ile yenilenme aras\u0131nda anayasal denge kurar. Sonu\u00e7 olarak Madde 100, Yarg\u0131tay\u0131 adli yarg\u0131 sisteminin hem son inceleme hem i\u00e7tihat birli\u011fi merkezi olarak tasarlar. \u0130\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme kararlar\u0131 adli yarg\u0131 i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131d\u0131r. Yarg\u0131tay makul s\u00fcrede karar vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Kurulu\u015fu, \u00e7al\u0131\u015fma usul\u00fc, toplant\u0131 ve karar yeter say\u0131lar\u0131, dairelerin g\u00f6revleri, \u00fcyelik ve ba\u015fkanl\u0131k s\u00fcre\u00e7leri kanunla d\u00fczenlenir; fakat Yarg\u0131tay\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, i\u00e7tihat birli\u011fi, karar kapasitesi, \u00fcyelik, aday havuzu ve kura g\u00fcvenceleri 119. maddeye g\u00f6re korunur. Bu nedenle Yarg\u0131tay, bu anayasa modelinde adli yarg\u0131da son inceleme, hukuk g\u00fcvenli\u011fi, i\u00e7tihat birli\u011fi, makul s\u00fcre, liyakatli \u00fcyelik ve y\u00fcksek yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine kurulu temel temyiz kurumudur.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":376,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-375","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yargi-ve-anayasal-denetim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=375"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":377,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/375\/revisions\/377"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/376"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}