{"id":270,"date":"2026-06-18T07:54:59","date_gmt":"2026-06-18T07:54:59","guid":{"rendered":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/?p=270"},"modified":"2026-06-18T07:54:59","modified_gmt":"2026-06-18T07:54:59","slug":"kanunlarin-yayimlanmasi-madde-68","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/kanunlarin-yayimlanmasi-madde-68\/","title":{"rendered":"Milli Liyakat Anayasas\u0131&#8217;nda Kanunlar\u0131n Yay\u0131mlanmas\u0131 (Madde 68)"},"content":{"rendered":"<p><strong>Kanunlar\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131nca yay\u0131mlanmas\u0131<\/strong>, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi taraf\u0131ndan kabul edilen biinde ba\u011flay\u0131c\u0131 ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcr h\u00e2le gelmesini sa\u011flayan son anayasal a\u015famad\u0131r. Bir kanun Mecliste kabul edildi\u011finde yasama iradesi ortaya \u00e7\u0131kar; fakat bu iradenin vatanda\u015f, idare, mahkemeler ve kamu kurumlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan uygulanabilir h\u00e2le gelmesi yay\u0131mlama s\u00fcreciyle tamamlan\u0131r. Bu nedenle kanunlar\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131nca yay\u0131mlanmas\u0131, yaln\u0131zca imza at\u0131lan teknik bir i\u015flem de\u011fil; yasama yetkisinin y\u00fcr\u00fctme kar\u015f\u0131s\u0131nda bekletilmemesini, hukuk d\u00fczeninin belirsizlikten korunmas\u0131n\u0131 ve millet ad\u0131na al\u0131nan kararlar\u0131n kamuya a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde duyurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan temel bir anayasal g\u00fcvencedir.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/milliliyakat.com\">Milli Liyakat Anayasas\u0131<\/a> i\u00e7inde Madde 68, Cumhurba\u015fkan\u0131na kanunlar\u0131 s\u00fcresiz bi\u00e7imde bekletme veya yasama iradesini ortadan kald\u0131rma yetkisi vermez. Cumhurba\u015fkan\u0131, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi taraf\u0131ndan kabul edilen kanunlar\u0131 on be\u015f g\u00fcn i\u00e7inde yay\u0131mlar; uygun bulmad\u0131\u011f\u0131 kanunlar\u0131 ise ayn\u0131 s\u00fcre i\u00e7inde yaln\u0131zca bir kez ve gerek\u00e7eli olarak yeniden g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmek \u00fczere Meclise geri g\u00f6nderebilir. B\u00f6ylece Cumhurba\u015fkan\u0131na <strong>gerek\u00e7eli uyar\u0131<\/strong> imk\u00e2n\u0131 tan\u0131n\u0131rken, kanun koyma yetkisinin as\u0131l sahibi olan T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin son s\u00f6z hakk\u0131 korunur.<\/p>\n<p>Madde 68\u2019in as\u0131l de\u011feri, kanunlar\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131 s\u00fcrecini ki\u015fisel takdire, sessiz bekletmeye veya kurumsal t\u0131kanmaya b\u0131rakmamas\u0131d\u0131r. E\u011fer Cumhurba\u015fkan\u0131 kanunu s\u00fcresinde yay\u0131mlamaz veya geri g\u00f6ndermezse, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 devreye girer ve kanun Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanmak \u00fczere g\u00f6nderilir. B\u00f6ylece yasama iradesi, herhangi bir makam\u0131n i\u015flem yapmamas\u0131 sebebiyle ask\u0131da kalmaz. Bu h\u00fck\u00fcm, <em>hukuk g\u00fcvenli\u011fi, kuvvetler dengesi ve kamu d\u00fczeninin s\u00fcreklili\u011fi<\/em> a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir anayasal kilit kurar.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Madde 68 \u2013 Kanunlar\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131nca Yay\u0131mlanmas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi taraf\u0131ndan kabul edilen kanunlar\u0131 on be\u015f (15) g\u00fcn i\u00e7inde yay\u0131mlar.<\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131, uygun bulmad\u0131\u011f\u0131 kanunlar\u0131 ayn\u0131 s\u00fcre i\u00e7inde bir (1) kez ve gerek\u00e7eli yeniden g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmek \u00fczere T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine geri g\u00f6nderebilir. K\u0131smen geri g\u00f6ndermede yaln\u0131zca uygun bulunmayan maddeler g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr; b\u00fct\u00e7e kanunlar\u0131 geri g\u00f6nderilemez.<\/p>\n<p>S\u00fcresinde yay\u0131mlanmayan veya geri g\u00f6nderilmeyen kanunlar, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nca Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanmak \u00fczere g\u00f6nderilir ve yay\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi geri g\u00f6nderilen kanunu \u00fcye tam say\u0131s\u0131n\u0131n salt \u00e7o\u011funlu\u011fuyla aynen kabul ederse kanun yay\u0131mlan\u0131r. De\u011fi\u015ftirilerek kabul edilen kanun yeniden geri g\u00f6nderilemez.<\/p>\n<p>Anayasa de\u011fi\u015fikliklerine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler sakl\u0131d\u0131r; geri g\u00f6nderme s\u00fcreci kanunla uzat\u0131lamaz.<\/p><\/blockquote>\n<h2>Madde 68\u2019in Anayasal E\u015fi\u011fi<\/h2>\n<p>Madde 68, kanunlar\u0131n kabul edilmesi ile y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giden resm\u00ee yola \u00e7\u0131kmas\u0131 aras\u0131ndaki anayasal e\u015fi\u011fi d\u00fczenler. Bu e\u015fik \u00f6nemlidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc kanun yaln\u0131zca Meclis salonunda kabul edilen bir metin olarak kalamaz. Devletin b\u00fct\u00fcn organlar\u0131 ve vatanda\u015flar bak\u0131m\u0131ndan bilinebilir, ula\u015f\u0131labilir ve uygulanabilir h\u00e2le gelmelidir. Kanunlar\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131nca yay\u0131mlanmas\u0131, bu ge\u00e7i\u015fin anayasal bi\u00e7imidir.<\/p>\n<p>Bu d\u00fczenlemede Cumhurba\u015fkan\u0131, kanunu ilk inceleyen ve yay\u0131mlama s\u00fcrecini tamamlayan temsil makam\u0131d\u0131r. Ancak bu makam, kanunun kaderini s\u0131n\u0131rs\u0131z bi\u00e7imde belirleyen bir \u00fcst\u00fcn karar organ\u0131 de\u011fildir. Cumhurba\u015fkan\u0131 ya kanunu yay\u0131mlar ya da gerek\u00e7eli bi\u00e7imde bir kez geri g\u00f6nderir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir yol olarak sessiz kal\u0131p s\u00fcreci belirsizli\u011fe s\u00fcr\u00fckleyemez.<\/p>\n<p>Bu nedenle Madde 68, kanunlar\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131 s\u00fcrecini hem s\u00fcreye hem de usule ba\u011flayarak yasama iradesini korur. On be\u015f g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre, Cumhurba\u015fkan\u0131na inceleme alan\u0131 a\u00e7arken ayn\u0131 zamanda kanunun gereksiz yere bekletilmesini engeller.<\/p>\n<h2>On Be\u015f G\u00fcnl\u00fck S\u00fcre Ne Anlama Gelir?<\/h2>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n kanunlar\u0131 on be\u015f g\u00fcn i\u00e7inde yay\u0131mlamas\u0131, anayasal d\u00fczen bak\u0131m\u0131ndan a\u00e7\u0131k bir zaman s\u0131n\u0131r\u0131d\u0131r. Bu s\u00fcre, kanunun incelenmesi i\u00e7in makul bir alan b\u0131rak\u0131r; fakat yay\u0131mlama s\u00fcrecinin ki\u015fisel veya kurumsal tercihle uzat\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. <strong>Belirli s\u00fcre<\/strong>, hukuk devletinde keyf\u00eeli\u011fi s\u0131n\u0131rlayan en \u00f6nemli ara\u00e7lardan biridir.<\/p>\n<p>E\u011fer s\u00fcre bulunmazsa, kabul edilen bir kanunun ne zaman yay\u0131mlanaca\u011f\u0131 belirsizle\u015fir. Bu belirsizlik, yaln\u0131zca Meclisin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 de\u011fil, vatanda\u015f\u0131n hukuki g\u00fcvenli\u011fini de etkiler. \u00c7\u00fcnk\u00fc vatanda\u015f hangi kanunun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girece\u011fini, ne zaman uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 ve kamu kurumlar\u0131n\u0131n hangi kurala g\u00f6re i\u015flem yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilmek ister.<\/p>\n<p>Madde 68\u2019deki on be\u015f g\u00fcnl\u00fck s\u0131n\u0131r, bu nedenle basit bir takvim tercihi de\u011fildir. Bu s\u0131n\u0131r, <u>kanunlar\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131nca yay\u0131mlanmas\u0131 s\u00fcrecini denetlenebilir h\u00e2le getiren<\/u> a\u00e7\u0131k bir anayasal g\u00fcvencedir. Cumhurba\u015fkan\u0131 bu s\u00fcre i\u00e7inde i\u015flem yapmal\u0131; yay\u0131mlama, geri g\u00f6nderme veya s\u00fcresiz bekletme aras\u0131nda keyf\u00ee bir alan olu\u015fmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Geri G\u00f6nderme Yetkisi Veto De\u011fildir<\/h2>\n<p>Madde 68\u2019de Cumhurba\u015fkan\u0131na tan\u0131nan geri g\u00f6nderme yetkisi, mutlak veto yetkisi de\u011fildir. Cumhurba\u015fkan\u0131 uygun bulmad\u0131\u011f\u0131 kanunu yaln\u0131zca bir kez ve gerek\u00e7eli olarak T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine geri g\u00f6nderebilir. Bu yetki, kanunu ortadan kald\u0131rmaz; yaln\u0131zca Meclisin metni yeniden de\u011ferlendirmesini sa\u011flar.<\/p>\n<p>Gerek\u00e7e \u015fart\u0131 burada \u00e7ok \u00f6nemlidir. Cumhurba\u015fkan\u0131, kanunu neden uygun bulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymak zorundad\u0131r. Bu sayede geri g\u00f6nderme i\u015flemi kapal\u0131, ki\u015fisel veya belirsiz bir itiraz olmaktan \u00e7\u0131kar; Meclisin de\u011ferlendirebilece\u011fi anayasal bir uyar\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. B\u00f6ylece kurumlar aras\u0131 ili\u015fki, <em>gizli diren\u00e7 veya sessiz engelleme<\/em> yerine yaz\u0131l\u0131, a\u00e7\u0131k ve tart\u0131\u015f\u0131labilir bir zeminde y\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu d\u00fczenleme, Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131 yasama organ\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7irmez. Kanun koyma yetkisi T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisindedir. Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n g\u00f6revi, kabul edilen kanunu yay\u0131mlamak veya bir defaya mahsus olmak \u00fczere gerek\u00e7eli \u015fekilde yeniden g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesini istemektir. Son karar ise yine Meclisin anayasal iradesine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>K\u0131smi Geri G\u00f6nderme: Sorunlu Maddeye Odaklanmak<\/h2>\n<p>Madde 68\u2019in \u00f6nemli yeniliklerinden biri, k\u0131smen geri g\u00f6nderme imk\u00e2n\u0131d\u0131r. Cumhurba\u015fkan\u0131 bir kanunun tamam\u0131n\u0131 de\u011fil, yaln\u0131zca uygun bulmad\u0131\u011f\u0131 maddelerini geri g\u00f6nderebilir. B\u00f6yle bir durumda T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi de sadece geri g\u00f6nderilen maddeleri g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu h\u00fck\u00fcm, yasama s\u00fcrecinde gereksiz tekrarlar\u0131 \u00f6nler. Bir kanunun yaln\u0131zca birka\u00e7 maddesi tart\u0131\u015fmal\u0131 olabilir. Kanunun tamam\u0131n\u0131 yeniden g\u00f6r\u00fc\u015fmeye a\u00e7mak, itiraz konusu olmayan h\u00fck\u00fcmleri de belirsizli\u011fe sokar. K\u0131smi geri g\u00f6nderme y\u00f6ntemi, <strong>sorunun bulundu\u011fu noktaya odaklanan \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc bir anayasal \u00e7\u00f6z\u00fcm<\/strong> \u00fcretir.<\/p>\n<p>Bu y\u00f6ntem ayn\u0131 zamanda Meclis \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n verimlili\u011fini de korur. T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi, yaln\u0131zca Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n gerek\u00e7eli olarak uygun bulmad\u0131\u011f\u0131 maddeler \u00fczerinde yeniden de\u011ferlendirme yapar. B\u00f6ylece hem Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n itiraz hakk\u0131 ciddiye al\u0131n\u0131r hem de kanunun tamam\u0131 gereksiz yere ask\u0131ya al\u0131nmaz.<\/p>\n<h2>B\u00fct\u00e7e Kanunlar\u0131 Neden Geri G\u00f6nderilemez?<\/h2>\n<p>Madde 68, b\u00fct\u00e7e kanunlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan a\u00e7\u0131k bir istisna getirir: B\u00fct\u00e7e kanunlar\u0131 geri g\u00f6nderilemez. Bu istisna, kamu hizmetlerinin s\u00fcreklili\u011fi bak\u0131m\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00e7e, devletin gelir ve gider d\u00fczenini, kamu kurumlar\u0131n\u0131n harcama yetkisini ve temel hizmetlerin mali dayana\u011f\u0131n\u0131 belirler.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00e7e kanununun geri g\u00f6nderilebilmesi, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, g\u00fcvenlik, adalet, sosyal yard\u0131m, kamu yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ve personel giderleri gibi bir\u00e7ok alanda belirsizlik do\u011furabilir. Devletin y\u0131ll\u0131k mali program\u0131 gecikirse, kamu hizmetleri de do\u011frudan etkilenebilir. Bu nedenle b\u00fct\u00e7e kanunlar\u0131n\u0131n geri g\u00f6nderilememesi, <u>mali istikrar ve kamu hizmetlerinde s\u00fcreklilik<\/u> i\u00e7in anayasal bir g\u00fcvencedir.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca b\u00fct\u00e7e, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin millet ad\u0131na kulland\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli mali yetkilerden biridir. Meclisin kabul etti\u011fi b\u00fct\u00e7enin yay\u0131mlama a\u015famas\u0131nda geri g\u00f6nderme konusu yap\u0131lamamas\u0131, yasama organ\u0131n\u0131n mali karar alma yetkisini de korur. Bu y\u00f6n\u00fcyle Madde 68, yaln\u0131zca kanunlar\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131 konusunu de\u011fil, kamu kaynaklar\u0131n\u0131n y\u00f6netiminde kurumsal g\u00fcveni de ilgilendirir.<\/p>\n<h2>Sessiz Kalma Yoluyla Kanun Bekletilemez<\/h2>\n<p>Madde 68\u2019in en g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00fcvence h\u00fck\u00fcmlerinden biri, s\u00fcresinde yay\u0131mlanmayan veya geri g\u00f6nderilmeyen kanunlar\u0131n T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nca Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanmak \u00fczere g\u00f6nderilmesidir. Bu h\u00fck\u00fcm, Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n i\u015flem yapmamas\u0131 h\u00e2linde anayasal s\u00fcrecin durmamas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p>Bu d\u00fczenleme \u015fu temel d\u00fc\u015f\u00fcnceye dayan\u0131r: Devlet i\u015fleyi\u015fi, tek bir makam\u0131n sessiz kalmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak kilitlenemez. Cumhurba\u015fkan\u0131 on be\u015f g\u00fcn i\u00e7inde kanunu yay\u0131mlamaz ve geri de g\u00f6ndermezse, sistem kendi i\u00e7 g\u00fcvence mekanizmas\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kanunu Resm\u00ee Gazete\u2019ye g\u00f6nderir ve yay\u0131mlama s\u00fcreci tamamlan\u0131r.<\/p>\n<p>Kanunlar\u0131n kamuya duyurulmas\u0131nda <a href=\"https:\/\/www.resmigazete.gov.tr\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Resm\u00ee Gazete<\/a> temel resm\u00ee kaynak niteli\u011findedir. Bu nedenle Madde 68\u2019de Resm\u00ee Gazete\u2019ye a\u00e7\u0131k\u00e7a i\u015faret edilmesi, hukuk d\u00fczeninin herkes taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u00f6nemli bir tercihtir. Kanunlar\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131, vatanda\u015f\u0131n devlete g\u00fcven duymas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da somut bir a\u00e7\u0131kl\u0131k mekanizmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Meclisin Salt \u00c7o\u011funlukla Aynen Kabul Yetkisi<\/h2>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan geri g\u00f6nderilen kanun, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi taraf\u0131ndan \u00fcye tam say\u0131s\u0131n\u0131n salt \u00e7o\u011funlu\u011fuyla aynen kabul edilirse yay\u0131mlan\u0131r. Bu h\u00fck\u00fcm, Meclisin son s\u00f6z yetkisini korur. Cumhurba\u015fkan\u0131 geri g\u00f6nderme yetkisini kullanabilir; ancak Meclis yeterli \u00e7o\u011funlukla ayn\u0131 metinde \u0131srar ederse kanunun yay\u0131mlanmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p>Salt \u00e7o\u011funluk \u015fart\u0131, Meclisin bu konuda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir irade ortaya koymas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Geri g\u00f6nderilen kanunun aynen kabul edilmesi s\u0131radan bir tekrar i\u015flemi de\u011fildir. Meclis, Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n gerek\u00e7eli itiraz\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f, de\u011ferlendirmi\u015f ve buna ra\u011fmen ayn\u0131 metni korumaya karar vermi\u015f olur. Bu nedenle salt \u00e7o\u011funluk, <strong>yasama iradesinin bilin\u00e7li bi\u00e7imde yenilenmesi<\/strong> anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<p>De\u011fi\u015ftirilerek kabul edilen kanunun yeniden geri g\u00f6nderilememesi de s\u00fcrecin uzamas\u0131n\u0131 \u00f6nler. E\u011fer Meclis Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n gerek\u00e7esini dikkate alarak kanunda de\u011fi\u015fiklik yapm\u0131\u015fsa, geri g\u00f6nderme mekanizmas\u0131 yeniden ba\u015flat\u0131lamaz. B\u00f6ylece anayasal s\u00fcre\u00e7, tekrar eden itirazlarla k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcye d\u00f6n\u00fc\u015fmez.<\/p>\n<h2>Anayasa De\u011fi\u015fiklikleri ve S\u00fcrenin Uzat\u0131lamamas\u0131<\/h2>\n<p>Madde 68, anayasa de\u011fi\u015fikliklerine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin sakl\u0131 oldu\u011funu belirterek ola\u011fan kanunlarla anayasa de\u011fi\u015fiklikleri aras\u0131ndaki usul fark\u0131n\u0131 korur. Anayasa de\u011fi\u015fiklikleri, s\u0131radan kanunlardan daha a\u011f\u0131r ve \u00f6zel usullere tabi olabilir. Bu nedenle kanunlar\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131nca yay\u0131mlanmas\u0131 maddesi, anayasa de\u011fi\u015fiklikleri bak\u0131m\u0131ndan \u00f6zel h\u00fck\u00fcmleri ortadan kald\u0131rmaz.<\/p>\n<p>Maddenin son c\u00fcmlesi de \u00e7ok \u00f6nemlidir: Geri g\u00f6nderme s\u00fcreci kanunla uzat\u0131lamaz. Bu h\u00fck\u00fcm, anayasal s\u00fcrenin sonradan \u00e7\u0131kar\u0131lacak bir kanunla geni\u015fletilmesini engeller. Aksi h\u00e2lde on be\u015f g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde kalabilir, alt d\u00fczenlemelerle etkisizle\u015ftirilebilir ve kanunlar\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131 s\u00fcreci yeniden belirsizle\u015febilir.<\/p>\n<p>Bu yakla\u015f\u0131m, hukuk devletinin normlar hiyerar\u015fisi anlay\u0131\u015f\u0131yla uyumludur. Anayasa bir s\u00fcre koymu\u015fsa, kanun bu s\u00fcreyi a\u015f\u0131nd\u0131ramaz. Normlar\u0131n anayasal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kalmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan <a href=\"https:\/\/normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Anayasa Mahkemesi karar bilgi bankas\u0131<\/a> gibi resm\u00ee kaynaklar, hukuk d\u00fczeninin denetlenebilirli\u011fini ve anayasal uygunluk bilincini destekleyen \u00f6nemli ba\u015fvuru alanlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Madde 68\u2019i Tek Bir Sistem Olarak Okumak<\/h2>\n<p>Madde 68, yaln\u0131zca kanunun Cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131mlanmas\u0131n\u0131 anlatan k\u0131sa bir usul maddesi de\u011fildir. Yay\u0131mlama s\u00fcresi, geri g\u00f6nderme hakk\u0131, k\u0131smi geri g\u00f6nderme, b\u00fct\u00e7e istisnas\u0131, TBMM Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n devreye girmesi, salt \u00e7o\u011funlukla aynen kabul ve s\u00fcrenin kanunla uzat\u0131lamamas\u0131 birlikte d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde ortaya b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir anayasal g\u00fcvence sistemi \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>Bu sistemi tek c\u00fcmleyle \u015f\u00f6yle \u00f6zetlemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr: Cumhurba\u015fkan\u0131 kanunlar\u0131 zaman\u0131nda yay\u0131mlar, uygun bulmad\u0131\u011f\u0131 kanunlar\u0131 yaln\u0131zca bir kez ve gerek\u00e7eli olarak geri g\u00f6nderebilir; fakat Meclisin son s\u00f6z\u00fc, b\u00fct\u00e7enin s\u00fcreklili\u011fi ve hukuk d\u00fczeninin a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde ask\u0131da b\u0131rak\u0131lamaz.<\/p>\n<p>Bu y\u00f6n\u00fcyle kanunlar\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131nca yay\u0131mlanmas\u0131, yasama ile Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 makam\u0131 aras\u0131nda dengeli bir s\u0131n\u0131r \u00e7izer. Cumhurba\u015fkan\u0131 dikkat ve de\u011ferlendirme i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr; Meclis ise millet ad\u0131na kanun koyma yetkisinin son sahibi olarak kal\u0131r.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7: Yay\u0131mlama Yetkisi Hem G\u00f6rev Hem S\u0131n\u0131rd\u0131r<\/h2>\n<p>Kanunlar\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131nca yay\u0131mlanmas\u0131, Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde yasama iradesinin tamamlanmas\u0131n\u0131, kamuya duyurulmas\u0131n\u0131 ve hukuk d\u00fczenine a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde d\u00e2hil edilmesini sa\u011flayan temel h\u00fck\u00fcmlerden biridir. Madde 68, Cumhurba\u015fkan\u0131na on be\u015f g\u00fcnl\u00fck bir yay\u0131mlama g\u00f6revi verirken, uygun bulunmayan kanunlar i\u00e7in yaln\u0131zca bir kez ve gerek\u00e7eli geri g\u00f6nderme imk\u00e2n\u0131 tan\u0131r. Bu d\u00fczenleme, Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131 yasama organ\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7iren de\u011fil, anayasal de\u011ferlendirme yapan s\u0131n\u0131rl\u0131 bir makam olarak konumland\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Bu maddenin as\u0131l g\u00fcc\u00fc, kanunlar\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131 s\u00fcrecinde belirsizli\u011fi ortadan kald\u0131rmas\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00e7e kanunlar\u0131n\u0131n geri g\u00f6nderilememesi kamu hizmetlerinin s\u00fcreklili\u011fini korur. S\u00fcresinde yay\u0131mlanmayan veya geri g\u00f6nderilmeyen kanunlar\u0131n TBMM Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nca Resm\u00ee Gazete\u2019ye g\u00f6nderilmesi, pasif tutumla sistemin kilitlenmesini \u00f6nler. Meclisin salt \u00e7o\u011funlukla aynen kabul yetkisi ise yasama organ\u0131n\u0131n son s\u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131r.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak Madde 68, Cumhurba\u015fkan\u0131na g\u00f6rev verirken s\u0131n\u0131r da koyar; T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin iradesini tan\u0131rken, yeniden de\u011ferlendirme imk\u00e2n\u0131n\u0131 da tamamen ortadan kald\u0131rmaz. B\u00f6ylece kanunlar\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131nca yay\u0131mlanmas\u0131, bu anayasa modelinde <strong>zaman\u0131nda i\u015fleyen, gerek\u00e7eye dayanan, Meclisin \u00fcst\u00fcn yasama iradesini koruyan ve hukuk g\u00fcvenli\u011fini g\u00fc\u00e7lendiren<\/strong> dengeli bir anayasal mekanizma h\u00e2line gelir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kanunlar\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131nca yay\u0131mlanmas\u0131, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi taraf\u0131ndan kabul edilen biinde ba\u011flay\u0131c\u0131 ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcr h\u00e2le gelmesini sa\u011flayan son anayasal a\u015famad\u0131r. Bir kanun Mecliste kabul edildi\u011finde yasama iradesi ortaya \u00e7\u0131kar; fakat bu iradenin vatanda\u015f, idare, mahkemeler ve kamu kurumlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan uygulanabilir h\u00e2le gelmesi yay\u0131mlama s\u00fcreciyle tamamlan\u0131r. Bu nedenle kanunlar\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131nca yay\u0131mlanmas\u0131, yaln\u0131zca imza at\u0131lan teknik bir i\u015flem de\u011fil; yasama yetkisinin y\u00fcr\u00fctme kar\u015f\u0131s\u0131nda bekletilmemesini, hukuk d\u00fczeninin belirsizlikten korunmas\u0131n\u0131 ve millet ad\u0131na al\u0131nan kararlar\u0131n kamuya a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde duyurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan temel bir anayasal g\u00fcvencedir. Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde Madde 68, Cumhurba\u015fkan\u0131na kanunlar\u0131 s\u00fcresiz bi\u00e7imde bekletme veya yasama iradesini ortadan kald\u0131rma yetkisi vermez. Cumhurba\u015fkan\u0131, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi taraf\u0131ndan kabul edilen kanunlar\u0131 on be\u015f g\u00fcn i\u00e7inde yay\u0131mlar; uygun bulmad\u0131\u011f\u0131 kanunlar\u0131 ise ayn\u0131 s\u00fcre i\u00e7inde yaln\u0131zca bir kez ve gerek\u00e7eli olarak yeniden g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmek \u00fczere Meclise geri g\u00f6nderebilir. B\u00f6ylece Cumhurba\u015fkan\u0131na gerek\u00e7eli uyar\u0131 imk\u00e2n\u0131 tan\u0131n\u0131rken, kanun koyma yetkisinin as\u0131l sahibi olan T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin son s\u00f6z hakk\u0131 korunur. Madde 68\u2019in as\u0131l de\u011feri, kanunlar\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131 s\u00fcrecini ki\u015fisel takdire, sessiz bekletmeye veya kurumsal t\u0131kanmaya b\u0131rakmamas\u0131d\u0131r. E\u011fer Cumhurba\u015fkan\u0131 kanunu s\u00fcresinde yay\u0131mlamaz veya geri g\u00f6ndermezse, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 devreye girer ve kanun Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanmak \u00fczere g\u00f6nderilir. B\u00f6ylece yasama iradesi, herhangi bir makam\u0131n i\u015flem yapmamas\u0131 sebebiyle ask\u0131da kalmaz. Bu h\u00fck\u00fcm, hukuk g\u00fcvenli\u011fi, kuvvetler dengesi ve kamu d\u00fczeninin s\u00fcreklili\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir anayasal kilit kurar. Madde 68 \u2013 Kanunlar\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131nca Yay\u0131mlanmas\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi taraf\u0131ndan kabul edilen kanunlar\u0131 on be\u015f (15) g\u00fcn i\u00e7inde yay\u0131mlar. Cumhurba\u015fkan\u0131, uygun bulmad\u0131\u011f\u0131 kanunlar\u0131 ayn\u0131 s\u00fcre i\u00e7inde bir (1) kez ve gerek\u00e7eli yeniden g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmek \u00fczere T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine geri g\u00f6nderebilir. K\u0131smen geri g\u00f6ndermede yaln\u0131zca uygun bulunmayan maddeler g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr; b\u00fct\u00e7e kanunlar\u0131 geri g\u00f6nderilemez. S\u00fcresinde yay\u0131mlanmayan veya geri g\u00f6nderilmeyen kanunlar, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nca Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanmak \u00fczere g\u00f6nderilir ve yay\u0131mlan\u0131r. T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi geri g\u00f6nderilen kanunu \u00fcye tam say\u0131s\u0131n\u0131n salt \u00e7o\u011funlu\u011fuyla aynen kabul ederse kanun yay\u0131mlan\u0131r. De\u011fi\u015ftirilerek kabul edilen kanun yeniden geri g\u00f6nderilemez. Anayasa de\u011fi\u015fikliklerine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler sakl\u0131d\u0131r; geri g\u00f6nderme s\u00fcreci kanunla uzat\u0131lamaz. Madde 68\u2019in Anayasal E\u015fi\u011fi Madde 68, kanunlar\u0131n kabul edilmesi ile y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giden resm\u00ee yola \u00e7\u0131kmas\u0131 aras\u0131ndaki anayasal e\u015fi\u011fi d\u00fczenler. Bu e\u015fik \u00f6nemlidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc kanun yaln\u0131zca Meclis salonunda kabul edilen bir metin olarak kalamaz. Devletin b\u00fct\u00fcn organlar\u0131 ve vatanda\u015flar bak\u0131m\u0131ndan bilinebilir, ula\u015f\u0131labilir ve uygulanabilir h\u00e2le gelmelidir. Kanunlar\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131nca yay\u0131mlanmas\u0131, bu ge\u00e7i\u015fin anayasal bi\u00e7imidir. Bu d\u00fczenlemede Cumhurba\u015fkan\u0131, kanunu ilk inceleyen ve yay\u0131mlama s\u00fcrecini tamamlayan temsil makam\u0131d\u0131r. Ancak bu makam, kanunun kaderini s\u0131n\u0131rs\u0131z bi\u00e7imde belirleyen bir \u00fcst\u00fcn karar organ\u0131 de\u011fildir. Cumhurba\u015fkan\u0131 ya kanunu yay\u0131mlar ya da gerek\u00e7eli bi\u00e7imde bir kez geri g\u00f6nderir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir yol olarak sessiz kal\u0131p s\u00fcreci belirsizli\u011fe s\u00fcr\u00fckleyemez. Bu nedenle Madde 68, kanunlar\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131 s\u00fcrecini hem s\u00fcreye hem de usule ba\u011flayarak yasama iradesini korur. On be\u015f g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre, Cumhurba\u015fkan\u0131na inceleme alan\u0131 a\u00e7arken ayn\u0131 zamanda kanunun gereksiz yere bekletilmesini engeller. On Be\u015f G\u00fcnl\u00fck S\u00fcre Ne Anlama Gelir? Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n kanunlar\u0131 on be\u015f g\u00fcn i\u00e7inde yay\u0131mlamas\u0131, anayasal d\u00fczen bak\u0131m\u0131ndan a\u00e7\u0131k bir zaman s\u0131n\u0131r\u0131d\u0131r. Bu s\u00fcre, kanunun incelenmesi i\u00e7in makul bir alan b\u0131rak\u0131r; fakat yay\u0131mlama s\u00fcrecinin ki\u015fisel veya kurumsal tercihle uzat\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. Belirli s\u00fcre, hukuk devletinde keyf\u00eeli\u011fi s\u0131n\u0131rlayan en \u00f6nemli ara\u00e7lardan biridir. E\u011fer s\u00fcre bulunmazsa, kabul edilen bir kanunun ne zaman yay\u0131mlanaca\u011f\u0131 belirsizle\u015fir. Bu belirsizlik, yaln\u0131zca Meclisin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 de\u011fil, vatanda\u015f\u0131n hukuki g\u00fcvenli\u011fini de etkiler. \u00c7\u00fcnk\u00fc vatanda\u015f hangi kanunun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girece\u011fini, ne zaman uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 ve kamu kurumlar\u0131n\u0131n hangi kurala g\u00f6re i\u015flem yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilmek ister. Madde 68\u2019deki on be\u015f g\u00fcnl\u00fck s\u0131n\u0131r, bu nedenle basit bir takvim tercihi de\u011fildir. Bu s\u0131n\u0131r, kanunlar\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131nca yay\u0131mlanmas\u0131 s\u00fcrecini denetlenebilir h\u00e2le getiren a\u00e7\u0131k bir anayasal g\u00fcvencedir. Cumhurba\u015fkan\u0131 bu s\u00fcre i\u00e7inde i\u015flem yapmal\u0131; yay\u0131mlama, geri g\u00f6nderme veya s\u00fcresiz bekletme aras\u0131nda keyf\u00ee bir alan olu\u015fmamal\u0131d\u0131r. Geri G\u00f6nderme Yetkisi Veto De\u011fildir Madde 68\u2019de Cumhurba\u015fkan\u0131na tan\u0131nan geri g\u00f6nderme yetkisi, mutlak veto yetkisi de\u011fildir. Cumhurba\u015fkan\u0131 uygun bulmad\u0131\u011f\u0131 kanunu yaln\u0131zca bir kez ve gerek\u00e7eli olarak T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine geri g\u00f6nderebilir. Bu yetki, kanunu ortadan kald\u0131rmaz; yaln\u0131zca Meclisin metni yeniden de\u011ferlendirmesini sa\u011flar. Gerek\u00e7e \u015fart\u0131 burada \u00e7ok \u00f6nemlidir. Cumhurba\u015fkan\u0131, kanunu neden uygun bulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymak zorundad\u0131r. Bu sayede geri g\u00f6nderme i\u015flemi kapal\u0131, ki\u015fisel veya belirsiz bir itiraz olmaktan \u00e7\u0131kar; Meclisin de\u011ferlendirebilece\u011fi anayasal bir uyar\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. B\u00f6ylece kurumlar aras\u0131 ili\u015fki, gizli diren\u00e7 veya sessiz engelleme yerine yaz\u0131l\u0131, a\u00e7\u0131k ve tart\u0131\u015f\u0131labilir bir zeminde y\u00fcr\u00fcr. Bu d\u00fczenleme, Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131 yasama organ\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7irmez. Kanun koyma yetkisi T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisindedir. Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n g\u00f6revi, kabul edilen kanunu yay\u0131mlamak veya bir defaya mahsus olmak \u00fczere gerek\u00e7eli \u015fekilde yeniden g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesini istemektir. Son karar ise yine Meclisin anayasal iradesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. K\u0131smi Geri G\u00f6nderme: Sorunlu Maddeye Odaklanmak Madde 68\u2019in \u00f6nemli yeniliklerinden biri, k\u0131smen geri g\u00f6nderme imk\u00e2n\u0131d\u0131r. Cumhurba\u015fkan\u0131 bir kanunun tamam\u0131n\u0131 de\u011fil, yaln\u0131zca uygun bulmad\u0131\u011f\u0131 maddelerini geri g\u00f6nderebilir. B\u00f6yle bir durumda T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi de sadece geri g\u00f6nderilen maddeleri g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr. Bu h\u00fck\u00fcm, yasama s\u00fcrecinde gereksiz tekrarlar\u0131 \u00f6nler. Bir kanunun yaln\u0131zca birka\u00e7 maddesi tart\u0131\u015fmal\u0131 olabilir. Kanunun tamam\u0131n\u0131 yeniden g\u00f6r\u00fc\u015fmeye a\u00e7mak, itiraz konusu olmayan h\u00fck\u00fcmleri de belirsizli\u011fe sokar. K\u0131smi geri g\u00f6nderme y\u00f6ntemi, sorunun bulundu\u011fu noktaya odaklanan \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc bir anayasal \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretir. Bu y\u00f6ntem ayn\u0131 zamanda Meclis \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n verimlili\u011fini de korur. T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi, yaln\u0131zca Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n gerek\u00e7eli olarak uygun bulmad\u0131\u011f\u0131 maddeler \u00fczerinde yeniden de\u011ferlendirme yapar. B\u00f6ylece hem Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n itiraz hakk\u0131 ciddiye al\u0131n\u0131r hem de kanunun tamam\u0131 gereksiz yere ask\u0131ya al\u0131nmaz. B\u00fct\u00e7e Kanunlar\u0131 Neden Geri G\u00f6nderilemez? Madde 68, b\u00fct\u00e7e kanunlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan a\u00e7\u0131k bir istisna getirir: B\u00fct\u00e7e kanunlar\u0131 geri g\u00f6nderilemez. Bu istisna, kamu hizmetlerinin s\u00fcreklili\u011fi bak\u0131m\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00e7e, devletin gelir ve gider d\u00fczenini, kamu kurumlar\u0131n\u0131n harcama yetkisini ve temel hizmetlerin mali dayana\u011f\u0131n\u0131 belirler. B\u00fct\u00e7e kanununun geri g\u00f6nderilebilmesi, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, g\u00fcvenlik, adalet, sosyal yard\u0131m, kamu yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ve personel giderleri gibi bir\u00e7ok alanda belirsizlik do\u011furabilir. Devletin y\u0131ll\u0131k mali program\u0131 gecikirse, kamu hizmetleri de do\u011frudan etkilenebilir. Bu nedenle b\u00fct\u00e7e kanunlar\u0131n\u0131n geri g\u00f6nderilememesi, mali istikrar ve kamu hizmetlerinde s\u00fcreklilik i\u00e7in anayasal bir g\u00fcvencedir. Ayr\u0131ca b\u00fct\u00e7e, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin millet ad\u0131na kulland\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli mali yetkilerden biridir. Meclisin kabul etti\u011fi b\u00fct\u00e7enin yay\u0131mlama a\u015famas\u0131nda geri g\u00f6nderme konusu yap\u0131lamamas\u0131, yasama organ\u0131n\u0131n mali karar alma yetkisini de korur. Bu y\u00f6n\u00fcyle Madde 68, yaln\u0131zca kanunlar\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131 konusunu de\u011fil, kamu kaynaklar\u0131n\u0131n y\u00f6netiminde kurumsal g\u00fcveni de ilgilendirir. Sessiz Kalma Yoluyla Kanun Bekletilemez Madde 68\u2019in en g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00fcvence h\u00fck\u00fcmlerinden biri, s\u00fcresinde yay\u0131mlanmayan veya geri g\u00f6nderilmeyen kanunlar\u0131n T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nca Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanmak \u00fczere g\u00f6nderilmesidir. Bu h\u00fck\u00fcm, Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n i\u015flem yapmamas\u0131 h\u00e2linde anayasal s\u00fcrecin durmamas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu d\u00fczenleme \u015fu temel d\u00fc\u015f\u00fcnceye dayan\u0131r: Devlet i\u015fleyi\u015fi, tek bir makam\u0131n sessiz kalmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak kilitlenemez. Cumhurba\u015fkan\u0131 on be\u015f g\u00fcn i\u00e7inde kanunu yay\u0131mlamaz ve geri de g\u00f6ndermezse, sistem kendi i\u00e7 g\u00fcvence mekanizmas\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kanunu Resm\u00ee Gazete\u2019ye g\u00f6nderir ve yay\u0131mlama s\u00fcreci tamamlan\u0131r. Kanunlar\u0131n kamuya duyurulmas\u0131nda Resm\u00ee Gazete temel resm\u00ee kaynak niteli\u011findedir. Bu nedenle Madde 68\u2019de Resm\u00ee Gazete\u2019ye a\u00e7\u0131k\u00e7a i\u015faret edilmesi, hukuk d\u00fczeninin herkes taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u00f6nemli bir tercihtir. Kanunlar\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131, vatanda\u015f\u0131n devlete g\u00fcven duymas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da somut bir a\u00e7\u0131kl\u0131k mekanizmas\u0131d\u0131r. Meclisin Salt \u00c7o\u011funlukla Aynen Kabul Yetkisi Cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan geri g\u00f6nderilen kanun, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi taraf\u0131ndan \u00fcye tam say\u0131s\u0131n\u0131n salt \u00e7o\u011funlu\u011fuyla aynen kabul edilirse yay\u0131mlan\u0131r. Bu h\u00fck\u00fcm, Meclisin son s\u00f6z yetkisini korur. Cumhurba\u015fkan\u0131 geri g\u00f6nderme yetkisini kullanabilir; ancak Meclis yeterli \u00e7o\u011funlukla ayn\u0131 metinde \u0131srar ederse kanunun yay\u0131mlanmas\u0131 gerekir. Salt \u00e7o\u011funluk \u015fart\u0131, Meclisin bu konuda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir irade ortaya koymas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Geri g\u00f6nderilen kanunun aynen kabul edilmesi s\u0131radan bir tekrar i\u015flemi de\u011fildir. Meclis, Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n gerek\u00e7eli itiraz\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f, de\u011ferlendirmi\u015f ve buna ra\u011fmen ayn\u0131 metni korumaya karar vermi\u015f olur. Bu nedenle salt \u00e7o\u011funluk, yasama iradesinin bilin\u00e7li bi\u00e7imde yenilenmesi anlam\u0131na gelir. De\u011fi\u015ftirilerek kabul edilen kanunun yeniden geri g\u00f6nderilememesi de s\u00fcrecin uzamas\u0131n\u0131 \u00f6nler. E\u011fer Meclis Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n gerek\u00e7esini dikkate alarak kanunda de\u011fi\u015fiklik yapm\u0131\u015fsa, geri g\u00f6nderme mekanizmas\u0131 yeniden ba\u015flat\u0131lamaz. B\u00f6ylece anayasal s\u00fcre\u00e7, tekrar eden itirazlarla k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcye d\u00f6n\u00fc\u015fmez. Anayasa De\u011fi\u015fiklikleri ve S\u00fcrenin Uzat\u0131lamamas\u0131 Madde 68, anayasa de\u011fi\u015fikliklerine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin sakl\u0131 oldu\u011funu belirterek ola\u011fan kanunlarla anayasa de\u011fi\u015fiklikleri aras\u0131ndaki usul fark\u0131n\u0131 korur. Anayasa de\u011fi\u015fiklikleri, s\u0131radan kanunlardan daha a\u011f\u0131r ve \u00f6zel usullere tabi olabilir. Bu nedenle kanunlar\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131nca yay\u0131mlanmas\u0131 maddesi, anayasa de\u011fi\u015fiklikleri bak\u0131m\u0131ndan \u00f6zel h\u00fck\u00fcmleri ortadan kald\u0131rmaz. Maddenin son c\u00fcmlesi de \u00e7ok \u00f6nemlidir: Geri g\u00f6nderme s\u00fcreci kanunla uzat\u0131lamaz. Bu h\u00fck\u00fcm, anayasal s\u00fcrenin sonradan \u00e7\u0131kar\u0131lacak bir kanunla geni\u015fletilmesini engeller. Aksi h\u00e2lde on be\u015f g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde kalabilir, alt d\u00fczenlemelerle etkisizle\u015ftirilebilir ve kanunlar\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131 s\u00fcreci yeniden belirsizle\u015febilir. Bu yakla\u015f\u0131m, hukuk devletinin normlar hiyerar\u015fisi anlay\u0131\u015f\u0131yla uyumludur. Anayasa bir s\u00fcre koymu\u015fsa, kanun bu s\u00fcreyi a\u015f\u0131nd\u0131ramaz. Normlar\u0131n anayasal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kalmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan Anayasa Mahkemesi karar bilgi bankas\u0131 gibi resm\u00ee kaynaklar, hukuk d\u00fczeninin denetlenebilirli\u011fini ve anayasal uygunluk bilincini destekleyen \u00f6nemli ba\u015fvuru alanlar\u0131d\u0131r. Madde 68\u2019i Tek Bir Sistem Olarak Okumak Madde 68, yaln\u0131zca kanunun Cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131mlanmas\u0131n\u0131 anlatan k\u0131sa bir usul maddesi de\u011fildir. Yay\u0131mlama s\u00fcresi, geri g\u00f6nderme hakk\u0131, k\u0131smi geri g\u00f6nderme, b\u00fct\u00e7e istisnas\u0131, TBMM Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n devreye girmesi, salt \u00e7o\u011funlukla aynen kabul ve s\u00fcrenin kanunla uzat\u0131lamamas\u0131 birlikte d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde ortaya b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir anayasal g\u00fcvence sistemi \u00e7\u0131kar. Bu sistemi tek c\u00fcmleyle \u015f\u00f6yle \u00f6zetlemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr: Cumhurba\u015fkan\u0131 kanunlar\u0131 zaman\u0131nda yay\u0131mlar, uygun bulmad\u0131\u011f\u0131 kanunlar\u0131 yaln\u0131zca bir kez ve gerek\u00e7eli olarak geri g\u00f6nderebilir; fakat Meclisin son s\u00f6z\u00fc, b\u00fct\u00e7enin s\u00fcreklili\u011fi ve hukuk d\u00fczeninin a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde ask\u0131da b\u0131rak\u0131lamaz. Bu y\u00f6n\u00fcyle kanunlar\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131nca yay\u0131mlanmas\u0131, yasama ile Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 makam\u0131 aras\u0131nda dengeli bir s\u0131n\u0131r \u00e7izer. Cumhurba\u015fkan\u0131 dikkat ve de\u011ferlendirme i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr; Meclis ise millet ad\u0131na kanun koyma yetkisinin son sahibi olarak kal\u0131r. Sonu\u00e7: Yay\u0131mlama Yetkisi Hem G\u00f6rev Hem S\u0131n\u0131rd\u0131r Kanunlar\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131nca yay\u0131mlanmas\u0131, Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde yasama iradesinin tamamlanmas\u0131n\u0131, kamuya duyurulmas\u0131n\u0131 ve hukuk d\u00fczenine a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde d\u00e2hil edilmesini sa\u011flayan temel h\u00fck\u00fcmlerden biridir. Madde 68, Cumhurba\u015fkan\u0131na on be\u015f g\u00fcnl\u00fck bir yay\u0131mlama g\u00f6revi verirken, uygun bulunmayan kanunlar i\u00e7in yaln\u0131zca bir kez ve gerek\u00e7eli geri g\u00f6nderme imk\u00e2n\u0131 tan\u0131r. Bu d\u00fczenleme, Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131 yasama organ\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7iren de\u011fil, anayasal de\u011ferlendirme yapan s\u0131n\u0131rl\u0131 bir makam olarak konumland\u0131r\u0131r. Bu maddenin as\u0131l g\u00fcc\u00fc, kanunlar\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131 s\u00fcrecinde belirsizli\u011fi ortadan kald\u0131rmas\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00e7e kanunlar\u0131n\u0131n geri g\u00f6nderilememesi kamu hizmetlerinin s\u00fcreklili\u011fini korur. S\u00fcresinde yay\u0131mlanmayan veya geri g\u00f6nderilmeyen kanunlar\u0131n TBMM Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nca Resm\u00ee Gazete\u2019ye g\u00f6nderilmesi, pasif tutumla sistemin kilitlenmesini \u00f6nler. Meclisin salt \u00e7o\u011funlukla aynen kabul yetkisi ise yasama organ\u0131n\u0131n son s\u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131r. Sonu\u00e7 olarak Madde 68, Cumhurba\u015fkan\u0131na g\u00f6rev verirken s\u0131n\u0131r da koyar; T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin iradesini tan\u0131rken, yeniden de\u011ferlendirme imk\u00e2n\u0131n\u0131 da tamamen ortadan kald\u0131rmaz. B\u00f6ylece kanunlar\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131nca yay\u0131mlanmas\u0131, bu anayasa modelinde zaman\u0131nda i\u015fleyen, gerek\u00e7eye dayanan, Meclisin \u00fcst\u00fcn yasama iradesini koruyan ve hukuk g\u00fcvenli\u011fini g\u00fc\u00e7lendiren dengeli bir anayasal mekanizma h\u00e2line gelir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":271,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-270","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasama-ve-millet-temsili"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/270","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=270"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/270\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":272,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/270\/revisions\/272"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/271"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=270"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=270"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=270"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}