{"id":236,"date":"2026-06-17T11:53:54","date_gmt":"2026-06-17T11:53:54","guid":{"rendered":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/?p=236"},"modified":"2026-06-17T11:53:54","modified_gmt":"2026-06-17T11:53:54","slug":"kamu-gorevi-ahlaki-ve-makam-vakari-madde-57","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/kamu-gorevi-ahlaki-ve-makam-vakari-madde-57\/","title":{"rendered":"Milli Liyakat Anayasas\u0131&#8217;nda Kamu G\u00f6revi Ahlak\u0131 ve Makam Vakar\u0131 (Madde 57)"},"content":{"rendered":"<article><strong>Kamu g\u00f6revi ahlak\u0131 ve makam vakar\u0131<\/strong>, devlet ad\u0131na yetki kullanan ki\u015finin o yetkiyi kendisi i\u00e7in de\u011fil, millet i\u00e7in ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan en temel anayasal g\u00fcvencelerden biridir. Kamu g\u00f6revi, ki\u015fiye toplumun \u00fczerinde bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck vermez; tam tersine, onu daha a\u011f\u0131r bir sorumluluk alt\u0131na sokar. Bir memur, y\u00f6netici, yarg\u0131 mensubu, kolluk g\u00f6revlisi, belediye yetkilisi veya herhangi bir kamu g\u00f6revlisi, elindeki yetkiyi vatanda\u015fa bask\u0131 kurmak, bir grubu kay\u0131rmak, bir partiye alan a\u00e7mak, \u00f6zel \u00e7\u0131kar sa\u011flamak veya kamu kayna\u011f\u0131n\u0131 z\u00fcmresel menfaate aktarmak i\u00e7in kullan\u0131yorsa, art\u0131k g\u00f6rev de\u011fil, kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yozla\u015fmas\u0131 s\u00f6z konusudur. <a href=\"https:\/\/milliliyakat.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Milli Liyakat Anayasas\u0131<\/a> i\u00e7inde Madde 57, bu yozla\u015fmay\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in kamu g\u00f6revi ahlak\u0131n\u0131, makam vakar\u0131n\u0131, \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve kamu kayna\u011f\u0131 kullan\u0131m\u0131n\u0131 birlikte d\u00fczenler.<\/p>\n<p>Bu madde, \u00e7ok hassas bir denge kurar. Bir yandan kamu g\u00f6revinin ki\u015fisel \u00fcst\u00fcnl\u00fck, \u00e7\u0131kar sa\u011flama, sadakat ili\u015fkisi veya z\u00fcmresel menfaat i\u00e7in kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yler. Keyf\u00ee bask\u0131, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, hakaret, tehdit ve kamu kaynaklar\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanmay\u0131 yasaklar. Di\u011fer yandan \u201cmakam vakar\u0131\u201d gibi ilkelerin ki\u015fisel ya\u015fam tarz\u0131, siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f, me\u015fru ele\u015ftiri, temsil faaliyeti, yarg\u0131sal kanaat veya hukuki takdir \u00fczerinden k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 engeller. B\u00f6ylece <strong><em>kamu g\u00f6revi ahlak\u0131 ve makam vakar\u0131<\/em><\/strong>, hem kamu g\u00f6revlisini sorumsuzluktan hem de keyf\u00ee disiplin bask\u0131s\u0131ndan uzak tutan \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc bir anayasal g\u00fcvence h\u00e2line gelir.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Madde 57 \u2013 Kamu G\u00f6revi Ahlak\u0131, Makam Vakar\u0131 ve Kamu Kayna\u011f\u0131 G\u00fcvencesi<\/strong><br \/>\nKamu g\u00f6revi ki\u015fisel \u00fcst\u00fcnl\u00fck, \u00e7\u0131kar sa\u011flama, sadakat ili\u015fkisi veya z\u00fcmresel menfaat i\u00e7in kullan\u0131lamaz. Keyf\u00ee bask\u0131, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, hakaret, tehdit ve kamu kaynaklar\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanma yasakt\u0131r.<\/p>\n<p>Kamu g\u00f6revi; \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131, kay\u0131rma, referans, sadakat ili\u015fkisi, malvarl\u0131\u011f\u0131 gizleme, g\u00f6rev sonras\u0131 menfaat devri, ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 resm\u00ee beyan ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 zedeleyen menfaat ili\u015fkisiyle ba\u011fda\u015fmaz.<\/p>\n<p>G\u00f6rev ahlak\u0131, makam vakar\u0131 ve temel sayg\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc; yaln\u0131z tarafs\u0131zl\u0131k, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, kamu kayna\u011f\u0131, hizmete g\u00fcven veya vatanda\u015fa sayg\u0131n\u0131n somut, g\u00f6rev ba\u011flant\u0131l\u0131 ve denetlenebilir fiillerle ihlalinde sorumluluk do\u011furur. Bu ilkeler ki\u015fisel ya\u015fam tarz\u0131, siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f, me\u015fru ele\u015ftiri, temsil faaliyeti, yarg\u0131sal kanaat veya hukuki takdir \u00fczerinden uygulanamaz.<\/p>\n<p>Ayk\u0131r\u0131l\u0131klar, savunma, kanuni usul, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ve yarg\u0131 denetimi korunarak g\u00f6revin niteli\u011fine uygun sorumluluk veya disiplin sonucu do\u011furur.<\/p>\n<p>Kamu kaynaklar\u0131, personeli, verileri, ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 ve kurumsal itibar\u0131; ki\u015fi, parti, aday, z\u00fcmre, \u00f6zel \u00e7\u0131kar veya anayasal organlar \u00fczerinde bask\u0131, propaganda, kay\u0131rma veya menfaat aktar\u0131m\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lamaz.<\/p>\n<p>Kamu g\u00f6revi ahlak\u0131, makam vakar\u0131, \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131, tarafs\u0131zl\u0131k ve kamu kayna\u011f\u0131 kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin sorumluluk ve disiplin usulleri; savunma hakk\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck, gerek\u00e7elilik ve yarg\u0131 yolu korunarak kanunla d\u00fczenlenir.<\/p><\/blockquote>\n<h2>Bu Madde Asl\u0131nda Neyi Koruyor?<\/h2>\n<p>Madde 57 ilk bak\u0131\u015fta kamu g\u00f6revlilerine y\u00f6nelik bir disiplin maddesi gibi g\u00f6r\u00fcnebilir. Fakat bundan \u00e7ok daha geni\u015ftir. As\u0131l korudu\u011fu \u015fey, vatanda\u015f\u0131n kamu g\u00fcc\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131ndaki g\u00fcvenidir. Devlet kap\u0131s\u0131na gelen ki\u015fi, kar\u015f\u0131s\u0131ndaki g\u00f6revlinin kendisine ki\u015fisel \u00f6fkeyle, parti sadakatiyle, referans ili\u015fkisiyle, z\u00fcmresel \u00e7\u0131karla veya \u00f6zel menfaat hesab\u0131yla davranmayaca\u011f\u0131ndan emin olmal\u0131d\u0131r. <strong>Kamu g\u00f6revi ahlak\u0131 ve makam vakar\u0131<\/strong>, bu g\u00fcvenin anayasal ad\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu madde ayn\u0131 zamanda kamu g\u00f6revlisini de korur. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6rev ahlak\u0131 ve makam vakar\u0131 belirsiz disiplin sopas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcrse, kamu g\u00f6revlisi me\u015fru ele\u015ftiriden, hukuki takdirden, yarg\u0131sal kanaatten veya ki\u015fisel ya\u015fam tarz\u0131ndan dolay\u0131 bask\u0131 g\u00f6rebilir. Madde 57 bunu engeller. Sorumluluk do\u011fmas\u0131 i\u00e7in ihlalin <u>somut, g\u00f6rev ba\u011flant\u0131l\u0131 ve denetlenebilir<\/u> olmas\u0131 gerekir. B\u00f6ylece kamu ahlak\u0131 hem ger\u00e7ek ihlallere kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr hem de keyf\u00ee su\u00e7lamalara kar\u015f\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Kamu G\u00f6revinin Yasak B\u00f6lgesi<\/h2>\n<p>Madde 57, kamu g\u00f6revinin hangi ama\u00e7larla kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a sayar. Bu say\u0131m, maddenin en anla\u015f\u0131l\u0131r ve en g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6nlerinden biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu g\u00fcc\u00fc \u00e7o\u011fu zaman do\u011frudan b\u00fcy\u00fck yolsuzluklarla de\u011fil, k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6r\u00fcnen ama sistematik h\u00e2le geldi\u011finde devleti \u00e7\u00fcr\u00fcten davran\u0131\u015flarla bozulur.<\/p>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Yasaklanan Kullan\u0131m<\/th>\n<th>Ne Anlama Gelir?<\/th>\n<th>Do\u011furdu\u011fu Risk<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Ki\u015fisel \u00fcst\u00fcnl\u00fck<\/td>\n<td>Makam\u0131 vatanda\u015f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmseme veya ezme arac\u0131 yapmak<\/td>\n<td>Devlete g\u00fcvenin k\u0131r\u0131lmas\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u00c7\u0131kar sa\u011flama<\/td>\n<td>G\u00f6rev yetkisini maddi veya dolayl\u0131 menfaate \u00e7evirmek<\/td>\n<td>Yolsuzluk ve kamu zarar\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Sadakat ili\u015fkisi<\/td>\n<td>Liyakat yerine ki\u015fisel veya grup ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 aramak<\/td>\n<td>Kapal\u0131 kadrola\u015fma<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Z\u00fcmresel menfaat<\/td>\n<td>Kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fc belli \u00e7evre veya gruba aktarmak<\/td>\n<td>E\u015fitlik ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6kmesi<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Kamu kayna\u011f\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanma<\/td>\n<td>Personel, ara\u00e7, veri, b\u00fct\u00e7e veya itibar\u0131 \u00f6zel ama\u00e7la kullanmak<\/td>\n<td>Kamu mal\u0131n\u0131n ki\u015fisel veya partisel araca d\u00f6n\u00fc\u015fmesi<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Bu tablo, maddenin ruhunu g\u00f6sterir: Kamu g\u00f6revi, ki\u015finin kendisini b\u00fcy\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bir makam de\u011fil, toplum ad\u0131na y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bir emanettir. <strong><em>Makam vakar\u0131<\/em><\/strong>, g\u00f6steri\u015f, korku veya mesafe \u00fcretmek de\u011fildir; g\u00f6rev yetkisinin sayg\u0131, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck ve \u00f6l\u00e7\u00fc i\u00e7inde kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>\u00c7\u0131kar \u00c7at\u0131\u015fmas\u0131: G\u00f6r\u00fcnmeyen Etki Alan\u0131<\/h2>\n<p>Madde 57, kamu g\u00f6revinin \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131yla ba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yler. Bu h\u00fck\u00fcm, <strong>kamu g\u00f6revi ahlak\u0131 ve makam vakar\u0131<\/strong> bak\u0131m\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 her zaman a\u00e7\u0131k r\u00fc\u015fvet gibi g\u00f6r\u00fcnmez. Bazen bir ihale dosyas\u0131nda, bazen bir atama karar\u0131nda, bazen bir denetim raporunda, bazen de g\u00f6rev sonras\u0131 al\u0131nacak bir \u00f6zel sekt\u00f6r pozisyonunda ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>OECD\u2019ye g\u00f6re \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi ve y\u00f6netilmesi, kamu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in kritik \u00f6nemdedir; \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmeyen \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 kamu g\u00f6revlilerinin, kurumlar\u0131n ve kararlar\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc zay\u0131flatabilir. Bu nedenle <a href=\"https:\/\/www.oecd.org\/en\/topics\/sub-issues\/conflict-of-interest.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131<\/a>, yaln\u0131z etik bir hassasiyet de\u011fil, kamu karar\u0131n\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fiyle ilgili temel bir meseledir. Madde 57\u2019nin \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131, kay\u0131rma, referans, sadakat ili\u015fkisi ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 zedeleyen menfaat ili\u015fkilerini ayn\u0131 hatta toplamas\u0131 bu y\u00fczden \u00e7ok isabetlidir.<\/p>\n<h2>Referans ve Kay\u0131rma Neden Tehlikelidir?<\/h2>\n<p>Referans, baz\u0131 durumlarda yaln\u0131z bilgi verme gibi g\u00f6r\u00fclebilir. Fakat kamu g\u00f6revinde referans, liyakatin yerine ge\u00e7erse sistem zehirlenir. Madde 57, kamu g\u00f6revinin kay\u0131rma, referans ve sadakat ili\u015fkisiyle ba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerken tam olarak bu tehlikeye i\u015faret eder. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu hizmeti, \u201ckimi tan\u0131yorsun?\u201d sorusuyla de\u011fil, \u201changi g\u00f6revi hangi yeterlikle yap\u0131yorsun?\u201d sorusuyla y\u00fcr\u00fcmelidir.<\/p>\n<p><u>Kay\u0131rma d\u00fczeni<\/u>, yaln\u0131z haks\u0131z avantaj sa\u011flayan ki\u015fiyi ilgilendirmez. Ayn\u0131 zamanda hakk\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015fiyi y\u0131ld\u0131r\u0131r, vatanda\u015f\u0131n hizmet kalitesini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ve kurum i\u00e7inde sessiz bir adaletsizlik \u00fcretir. Bir kamu kurumunda herkes g\u00f6rev da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n ehliyete g\u00f6re de\u011fil, ili\u015fkiye g\u00f6re yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flarsa, o kurumun g\u00f6r\u00fcnmeyen ahlaki zemini \u00e7\u00f6ker. Bu nedenle referans ve sadakat ili\u015fkisine kar\u015f\u0131 anayasal yasak, liyakat sisteminin savunma hatt\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Makam Vakar\u0131 Yanl\u0131\u015f Kullan\u0131l\u0131rsa Ne Olur?<\/h2>\n<p>Madde 57\u2019nin \u00e7ok \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, g\u00f6rev ahlak\u0131 ve makam vakar\u0131 ilkelerinin hangi durumlarda sorumluluk do\u011furaca\u011f\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamas\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re sorumluluk; yaln\u0131z tarafs\u0131zl\u0131k, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, kamu kayna\u011f\u0131, hizmete g\u00fcven veya vatanda\u015fa sayg\u0131n\u0131n somut, g\u00f6rev ba\u011flant\u0131l\u0131 ve denetlenebilir fiillerle ihlalinde do\u011far. Bu ifade, \u201cmakam vakar\u0131\u201d kavram\u0131n\u0131n keyf\u00ee bi\u00e7imde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 engeller.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc belirsiz makam vakar\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131, bazen ele\u015ftiriyi bast\u0131rmak, kamu g\u00f6revlisinin \u00f6zel hayat\u0131na m\u00fcdahale etmek, hukuki takdirini cezaland\u0131rmak veya yarg\u0131sal kanaatini bask\u0131 alt\u0131na almak i\u00e7in kullan\u0131labilir. Madde 57 bu kap\u0131y\u0131 kapat\u0131r. Ki\u015fisel ya\u015fam tarz\u0131, siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f, me\u015fru ele\u015ftiri, temsil faaliyeti, yarg\u0131sal kanaat veya hukuki takdir \u00fczerinden g\u00f6rev ahlak\u0131 yapt\u0131r\u0131m\u0131 uygulanamaz. Bu y\u00f6n\u00fcyle madde, kamu g\u00f6revlisine \u201cahlakl\u0131 ol\u201d derken, idareye de \u201cahlak kavram\u0131n\u0131 keyf\u00ee bask\u0131 arac\u0131 yapma\u201d demektedir.<\/p>\n<h2>Kamu Kayna\u011f\u0131 Nedir? Sadece Para De\u011fildir<\/h2>\n<p>Madde 57, kamu kaynaklar\u0131n\u0131 geni\u015f anlamda ele al\u0131r. Kamu kaynaklar\u0131 sadece b\u00fct\u00e7e paras\u0131 de\u011fildir. Personel, veri, ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 ve kurumsal itibar da kamu kayna\u011f\u0131d\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m \u00e7ok \u00e7a\u011fda\u015ft\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc modern kamu y\u00f6netiminde g\u00fc\u00e7 yaln\u0131z para ile kullan\u0131lmaz. Veri, eri\u015fim, ileti\u015fim a\u011f\u0131, kurumsal g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck ve kamu personelinin zaman\u0131 da ciddi birer kaynakt\u0131r.<\/p>\n<p>Maddeye g\u00f6re bu kaynaklar; ki\u015fi, parti, aday, z\u00fcmre, \u00f6zel \u00e7\u0131kar veya anayasal organlar \u00fczerinde bask\u0131, propaganda, kay\u0131rma veya menfaat aktar\u0131m\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lamaz. Bu h\u00fck\u00fcm \u00f6zellikle se\u00e7im, atama, ihale, medya g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve kamu hizmeti da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 gibi alanlarda \u00e7ok \u00f6nemli sonu\u00e7 do\u011furur. <strong><em>Kamu kayna\u011f\u0131 g\u00fcvencesi<\/em><\/strong>, devlet imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n kimsenin \u00f6zel arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmemesi demektir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Kamu personeli<\/strong>, \u00f6zel kampanya veya ki\u015fisel hizmet i\u00e7in kullan\u0131lamaz.<\/li>\n<li><u>Kamu verileri<\/u>, bask\u0131, fi\u015fleme veya menfaat aktar\u0131m\u0131 i\u00e7in ara\u00e7 yap\u0131lamaz.<\/li>\n<li><em>\u0130leti\u015fim ara\u00e7lar\u0131<\/em>, tarafl\u0131 propaganda d\u00fczenine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclemez.<\/li>\n<li><strong>Kurumsal itibar<\/strong>, ki\u015fi, parti veya z\u00fcmre lehine pazarlanamaz.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>\u015eeffafl\u0131k ve Hesap Verebilirlik Olmadan G\u00f6rev Ahlak\u0131 Eksik Kal\u0131r<\/h2>\n<p>Kamu g\u00f6revi ahlak\u0131 yaln\u0131z ki\u015fisel erdeme b\u0131rak\u0131lamaz. Elbette d\u00fcr\u00fcst insan \u00f6nemlidir; fakat sistem, d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fc denetlenebilir kurallarla desteklemezse ki\u015fisel ahlak tek ba\u015f\u0131na yeterli olmaz. Open Government Partnership, \u015feffafl\u0131k, bilgiye eri\u015fim, kat\u0131l\u0131m ve hesap verebilirli\u011fi a\u00e7\u0131k y\u00f6netimin temel ilkeleri aras\u0131nda ele al\u0131r. <a href=\"https:\/\/www.opengovpartnership.org\/open-gov-guide\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">A\u00e7\u0131k y\u00f6netim<\/a> yakla\u015f\u0131m\u0131, kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn toplum kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ve hesap verebilir olmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirir.<\/p>\n<p>Madde 57 de bu bak\u0131mdan kamu g\u00f6revi ahlak\u0131n\u0131 soyut erdem \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131p kurumsal g\u00fcvenceye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Sorumluluk ve disiplin usulleri kanunla d\u00fczenlenir; savunma hakk\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck, gerek\u00e7elilik ve yarg\u0131 yolu korunur. Bu sayede kamu ahlak\u0131 hem etkili yapt\u0131r\u0131mla desteklenir hem de hukuki g\u00fcvence i\u00e7inde uygulan\u0131r.<\/p>\n<h2>Disiplin Gerekir; Ama Keyf\u00ee Disiplin Olmaz<\/h2>\n<p>Madde 57, ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n savunma, kanuni usul, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ve yarg\u0131 denetimi korunarak g\u00f6revin niteli\u011fine uygun sorumluluk veya disiplin sonucu do\u011furaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu c\u00fcmle, maddenin adalet dengesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu g\u00f6revi ahlak\u0131n\u0131 ihlal eden ki\u015fi sorumluluktan ka\u00e7mamal\u0131d\u0131r; fakat disiplin s\u00fcreci de ki\u015fiyi pe\u015finen su\u00e7lu g\u00f6ren keyf\u00ee bir mekanizma olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Burada d\u00f6rt g\u00fcvence \u00f6zellikle \u00f6nemlidir:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Savunma hakk\u0131:<\/strong> Kamu g\u00f6revlisi hakk\u0131ndaki iddiaya cevap verebilmelidir.<\/li>\n<li><u>Kanuni usul<\/u>: Soru\u015fturma ve yapt\u0131r\u0131m \u00f6nceden belirli kurallarla y\u00fcr\u00fcmelidir.<\/li>\n<li><em>\u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck<\/em>: \u0130hlalin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ile yapt\u0131r\u0131m aras\u0131nda makul ba\u011f bulunmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Yarg\u0131 denetimi<\/strong>: \u0130darenin karar\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z denetime a\u00e7\u0131k olmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu yap\u0131, hem kamu hizmetini korur hem kamu g\u00f6revlisinin hukuk g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flar. Kamu ahlak\u0131, hukukun d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fil, hukukun i\u00e7inde g\u00fc\u00e7lenmelidir.<\/p>\n<h2>Madde 57\u2019nin G\u00fcnl\u00fck Hayattaki Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/h2>\n<p>Bu madde yaln\u0131z y\u00fcksek makamlar\u0131 ilgilendirmez. Vatanda\u015f\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayatta kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 kamu hizmetinin niteli\u011fini de do\u011frudan etkiler. Bir memurun vatanda\u015fa hakaret etmesi, bir y\u00f6neticinin personeli siyasi bask\u0131 i\u00e7in kullanmas\u0131, bir kamu kurumunun ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 tarafl\u0131 propaganda i\u00e7in seferber etmesi, bir g\u00f6revlinin yak\u0131n\u0131n\u0131 kay\u0131rmas\u0131, bir kamu verisinin \u00f6zel menfaat i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131 veya bir makam\u0131n kurumsal itibar\u0131n\u0131 belirli ki\u015fiye avantaj sa\u011flamak i\u00e7in kullanmas\u0131 Madde 57\u2019nin ruhuna ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu nedenle <strong>kamu g\u00f6revi ahlak\u0131 ve makam vakar\u0131<\/strong>, soyut bir devlet dili de\u011fil, vatanda\u015f\u0131n gi\u015fe \u00f6n\u00fcnde, okulda, hastanede, belediyede, mahkemede, emniyette, \u00fcniversitede ve her kamu kurumunda hissetmesi gereken sayg\u0131 d\u00fczenidir. Devletin itibar\u0131 b\u00fcy\u00fck t\u00f6renlerle de\u011fil, \u00e7o\u011fu zaman vatanda\u015f\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131ndaki g\u00f6revlinin adil, sayg\u0131l\u0131 ve tarafs\u0131z davran\u0131\u015f\u0131yla korunur.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7: Makam, Ki\u015finin De\u011fil Milletin Emanetidir<\/h2>\n<p><strong>Kamu g\u00f6revi ahlak\u0131 ve makam vakar\u0131<\/strong>, Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ki\u015fisel \u00fcst\u00fcnl\u00fck, \u00e7\u0131kar sa\u011flama, sadakat ili\u015fkisi, z\u00fcmresel menfaat, keyf\u00ee bask\u0131, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, hakaret, tehdit ve kamu kayna\u011f\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanma arac\u0131 h\u00e2line gelmesini engelleyen temel anayasal g\u00fcvencelerden biridir. Madde 57, kamu g\u00f6revinin \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131, kay\u0131rma, referans, malvarl\u0131\u011f\u0131 gizleme, g\u00f6rev sonras\u0131 menfaat devri, ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 resm\u00ee beyan ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 zedeleyen menfaat ili\u015fkisiyle ba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenler.<\/p>\n<p>Bu maddenin as\u0131l de\u011feri, kamu ahlak\u0131n\u0131 hem g\u00fc\u00e7l\u00fc hem s\u0131n\u0131rl\u0131 bi\u00e7imde kurmas\u0131d\u0131r. G\u00f6rev ahlak\u0131, makam vakar\u0131 ve temel sayg\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc; yaln\u0131z somut, g\u00f6rev ba\u011flant\u0131l\u0131 ve denetlenebilir fiillerle ihlal edildi\u011finde sorumluluk do\u011furur. Ki\u015fisel ya\u015fam tarz\u0131, siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f, me\u015fru ele\u015ftiri, temsil faaliyeti, yarg\u0131sal kanaat veya hukuki takdir bu ilkeler \u00fczerinden cezaland\u0131r\u0131lamaz. Kamu kaynaklar\u0131, personeli, verileri, ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 ve kurumsal itibar\u0131 ki\u015fi, parti, aday, z\u00fcmre, \u00f6zel \u00e7\u0131kar veya anayasal organlar \u00fczerinde bask\u0131, propaganda, kay\u0131rma veya menfaat aktar\u0131m\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lamaz. Sorumluluk ve disiplin usulleri savunma hakk\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck, gerek\u00e7elilik ve yarg\u0131 yolu korunarak d\u00fczenlenir.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak <strong><em>kamu g\u00f6revi ahlak\u0131 ve makam vakar\u0131<\/em><\/strong>, bu anayasa modelinde yaln\u0131z \u201ciyi davran\u0131\u015f\u201d beklentisi de\u011fildir. Makam\u0131n kime ait oldu\u011funu belirleyen anayasal cevapt\u0131r: Makam ki\u015fiye, partiye, z\u00fcmreye veya \u00f6zel \u00e7\u0131kara ait de\u011fildir; milletin emanetidir. Bu emaneti ta\u015f\u0131yan herkes, yetkisini sayg\u0131, tarafs\u0131zl\u0131k, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck ve denetlenebilir sorumluluk i\u00e7inde kullanmak zorundad\u0131r.<\/p>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kamu g\u00f6revi ahlak\u0131 ve makam vakar\u0131, devlet ad\u0131na yetki kullanan ki\u015finin o yetkiyi kendisi i\u00e7in de\u011fil, millet i\u00e7in ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan en temel anayasal g\u00fcvencelerden biridir. Kamu g\u00f6revi, ki\u015fiye toplumun \u00fczerinde bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck vermez; tam tersine, onu daha a\u011f\u0131r bir sorumluluk alt\u0131na sokar. Bir memur, y\u00f6netici, yarg\u0131 mensubu, kolluk g\u00f6revlisi, belediye yetkilisi veya herhangi bir kamu g\u00f6revlisi, elindeki yetkiyi vatanda\u015fa bask\u0131 kurmak, bir grubu kay\u0131rmak, bir partiye alan a\u00e7mak, \u00f6zel \u00e7\u0131kar sa\u011flamak veya kamu kayna\u011f\u0131n\u0131 z\u00fcmresel menfaate aktarmak i\u00e7in kullan\u0131yorsa, art\u0131k g\u00f6rev de\u011fil, kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yozla\u015fmas\u0131 s\u00f6z konusudur. Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde Madde 57, bu yozla\u015fmay\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in kamu g\u00f6revi ahlak\u0131n\u0131, makam vakar\u0131n\u0131, \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve kamu kayna\u011f\u0131 kullan\u0131m\u0131n\u0131 birlikte d\u00fczenler. Bu madde, \u00e7ok hassas bir denge kurar. Bir yandan kamu g\u00f6revinin ki\u015fisel \u00fcst\u00fcnl\u00fck, \u00e7\u0131kar sa\u011flama, sadakat ili\u015fkisi veya z\u00fcmresel menfaat i\u00e7in kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yler. Keyf\u00ee bask\u0131, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, hakaret, tehdit ve kamu kaynaklar\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanmay\u0131 yasaklar. Di\u011fer yandan \u201cmakam vakar\u0131\u201d gibi ilkelerin ki\u015fisel ya\u015fam tarz\u0131, siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f, me\u015fru ele\u015ftiri, temsil faaliyeti, yarg\u0131sal kanaat veya hukuki takdir \u00fczerinden k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 engeller. B\u00f6ylece kamu g\u00f6revi ahlak\u0131 ve makam vakar\u0131, hem kamu g\u00f6revlisini sorumsuzluktan hem de keyf\u00ee disiplin bask\u0131s\u0131ndan uzak tutan \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc bir anayasal g\u00fcvence h\u00e2line gelir. Madde 57 \u2013 Kamu G\u00f6revi Ahlak\u0131, Makam Vakar\u0131 ve Kamu Kayna\u011f\u0131 G\u00fcvencesi Kamu g\u00f6revi ki\u015fisel \u00fcst\u00fcnl\u00fck, \u00e7\u0131kar sa\u011flama, sadakat ili\u015fkisi veya z\u00fcmresel menfaat i\u00e7in kullan\u0131lamaz. Keyf\u00ee bask\u0131, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, hakaret, tehdit ve kamu kaynaklar\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanma yasakt\u0131r. Kamu g\u00f6revi; \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131, kay\u0131rma, referans, sadakat ili\u015fkisi, malvarl\u0131\u011f\u0131 gizleme, g\u00f6rev sonras\u0131 menfaat devri, ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 resm\u00ee beyan ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 zedeleyen menfaat ili\u015fkisiyle ba\u011fda\u015fmaz. G\u00f6rev ahlak\u0131, makam vakar\u0131 ve temel sayg\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc; yaln\u0131z tarafs\u0131zl\u0131k, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, kamu kayna\u011f\u0131, hizmete g\u00fcven veya vatanda\u015fa sayg\u0131n\u0131n somut, g\u00f6rev ba\u011flant\u0131l\u0131 ve denetlenebilir fiillerle ihlalinde sorumluluk do\u011furur. Bu ilkeler ki\u015fisel ya\u015fam tarz\u0131, siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f, me\u015fru ele\u015ftiri, temsil faaliyeti, yarg\u0131sal kanaat veya hukuki takdir \u00fczerinden uygulanamaz. Ayk\u0131r\u0131l\u0131klar, savunma, kanuni usul, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ve yarg\u0131 denetimi korunarak g\u00f6revin niteli\u011fine uygun sorumluluk veya disiplin sonucu do\u011furur. Kamu kaynaklar\u0131, personeli, verileri, ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 ve kurumsal itibar\u0131; ki\u015fi, parti, aday, z\u00fcmre, \u00f6zel \u00e7\u0131kar veya anayasal organlar \u00fczerinde bask\u0131, propaganda, kay\u0131rma veya menfaat aktar\u0131m\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lamaz. Kamu g\u00f6revi ahlak\u0131, makam vakar\u0131, \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131, tarafs\u0131zl\u0131k ve kamu kayna\u011f\u0131 kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin sorumluluk ve disiplin usulleri; savunma hakk\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck, gerek\u00e7elilik ve yarg\u0131 yolu korunarak kanunla d\u00fczenlenir. Bu Madde Asl\u0131nda Neyi Koruyor? Madde 57 ilk bak\u0131\u015fta kamu g\u00f6revlilerine y\u00f6nelik bir disiplin maddesi gibi g\u00f6r\u00fcnebilir. Fakat bundan \u00e7ok daha geni\u015ftir. As\u0131l korudu\u011fu \u015fey, vatanda\u015f\u0131n kamu g\u00fcc\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131ndaki g\u00fcvenidir. Devlet kap\u0131s\u0131na gelen ki\u015fi, kar\u015f\u0131s\u0131ndaki g\u00f6revlinin kendisine ki\u015fisel \u00f6fkeyle, parti sadakatiyle, referans ili\u015fkisiyle, z\u00fcmresel \u00e7\u0131karla veya \u00f6zel menfaat hesab\u0131yla davranmayaca\u011f\u0131ndan emin olmal\u0131d\u0131r. Kamu g\u00f6revi ahlak\u0131 ve makam vakar\u0131, bu g\u00fcvenin anayasal ad\u0131d\u0131r. Bu madde ayn\u0131 zamanda kamu g\u00f6revlisini de korur. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6rev ahlak\u0131 ve makam vakar\u0131 belirsiz disiplin sopas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcrse, kamu g\u00f6revlisi me\u015fru ele\u015ftiriden, hukuki takdirden, yarg\u0131sal kanaatten veya ki\u015fisel ya\u015fam tarz\u0131ndan dolay\u0131 bask\u0131 g\u00f6rebilir. Madde 57 bunu engeller. Sorumluluk do\u011fmas\u0131 i\u00e7in ihlalin somut, g\u00f6rev ba\u011flant\u0131l\u0131 ve denetlenebilir olmas\u0131 gerekir. B\u00f6ylece kamu ahlak\u0131 hem ger\u00e7ek ihlallere kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr hem de keyf\u00ee su\u00e7lamalara kar\u015f\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Kamu G\u00f6revinin Yasak B\u00f6lgesi Madde 57, kamu g\u00f6revinin hangi ama\u00e7larla kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a sayar. Bu say\u0131m, maddenin en anla\u015f\u0131l\u0131r ve en g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6nlerinden biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu g\u00fcc\u00fc \u00e7o\u011fu zaman do\u011frudan b\u00fcy\u00fck yolsuzluklarla de\u011fil, k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6r\u00fcnen ama sistematik h\u00e2le geldi\u011finde devleti \u00e7\u00fcr\u00fcten davran\u0131\u015flarla bozulur. Yasaklanan Kullan\u0131m Ne Anlama Gelir? Do\u011furdu\u011fu Risk Ki\u015fisel \u00fcst\u00fcnl\u00fck Makam\u0131 vatanda\u015f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmseme veya ezme arac\u0131 yapmak Devlete g\u00fcvenin k\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00c7\u0131kar sa\u011flama G\u00f6rev yetkisini maddi veya dolayl\u0131 menfaate \u00e7evirmek Yolsuzluk ve kamu zarar\u0131 Sadakat ili\u015fkisi Liyakat yerine ki\u015fisel veya grup ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 aramak Kapal\u0131 kadrola\u015fma Z\u00fcmresel menfaat Kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fc belli \u00e7evre veya gruba aktarmak E\u015fitlik ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6kmesi Kamu kayna\u011f\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanma Personel, ara\u00e7, veri, b\u00fct\u00e7e veya itibar\u0131 \u00f6zel ama\u00e7la kullanmak Kamu mal\u0131n\u0131n ki\u015fisel veya partisel araca d\u00f6n\u00fc\u015fmesi Bu tablo, maddenin ruhunu g\u00f6sterir: Kamu g\u00f6revi, ki\u015finin kendisini b\u00fcy\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bir makam de\u011fil, toplum ad\u0131na y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bir emanettir. Makam vakar\u0131, g\u00f6steri\u015f, korku veya mesafe \u00fcretmek de\u011fildir; g\u00f6rev yetkisinin sayg\u0131, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck ve \u00f6l\u00e7\u00fc i\u00e7inde kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u00c7\u0131kar \u00c7at\u0131\u015fmas\u0131: G\u00f6r\u00fcnmeyen Etki Alan\u0131 Madde 57, kamu g\u00f6revinin \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131yla ba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yler. Bu h\u00fck\u00fcm, kamu g\u00f6revi ahlak\u0131 ve makam vakar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 her zaman a\u00e7\u0131k r\u00fc\u015fvet gibi g\u00f6r\u00fcnmez. Bazen bir ihale dosyas\u0131nda, bazen bir atama karar\u0131nda, bazen bir denetim raporunda, bazen de g\u00f6rev sonras\u0131 al\u0131nacak bir \u00f6zel sekt\u00f6r pozisyonunda ortaya \u00e7\u0131kar. OECD\u2019ye g\u00f6re \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi ve y\u00f6netilmesi, kamu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in kritik \u00f6nemdedir; \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmeyen \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 kamu g\u00f6revlilerinin, kurumlar\u0131n ve kararlar\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc zay\u0131flatabilir. Bu nedenle \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131, yaln\u0131z etik bir hassasiyet de\u011fil, kamu karar\u0131n\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fiyle ilgili temel bir meseledir. Madde 57\u2019nin \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131, kay\u0131rma, referans, sadakat ili\u015fkisi ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 zedeleyen menfaat ili\u015fkilerini ayn\u0131 hatta toplamas\u0131 bu y\u00fczden \u00e7ok isabetlidir. Referans ve Kay\u0131rma Neden Tehlikelidir? Referans, baz\u0131 durumlarda yaln\u0131z bilgi verme gibi g\u00f6r\u00fclebilir. Fakat kamu g\u00f6revinde referans, liyakatin yerine ge\u00e7erse sistem zehirlenir. Madde 57, kamu g\u00f6revinin kay\u0131rma, referans ve sadakat ili\u015fkisiyle ba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerken tam olarak bu tehlikeye i\u015faret eder. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu hizmeti, \u201ckimi tan\u0131yorsun?\u201d sorusuyla de\u011fil, \u201changi g\u00f6revi hangi yeterlikle yap\u0131yorsun?\u201d sorusuyla y\u00fcr\u00fcmelidir. Kay\u0131rma d\u00fczeni, yaln\u0131z haks\u0131z avantaj sa\u011flayan ki\u015fiyi ilgilendirmez. Ayn\u0131 zamanda hakk\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015fiyi y\u0131ld\u0131r\u0131r, vatanda\u015f\u0131n hizmet kalitesini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ve kurum i\u00e7inde sessiz bir adaletsizlik \u00fcretir. Bir kamu kurumunda herkes g\u00f6rev da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n ehliyete g\u00f6re de\u011fil, ili\u015fkiye g\u00f6re yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flarsa, o kurumun g\u00f6r\u00fcnmeyen ahlaki zemini \u00e7\u00f6ker. Bu nedenle referans ve sadakat ili\u015fkisine kar\u015f\u0131 anayasal yasak, liyakat sisteminin savunma hatt\u0131d\u0131r. Makam Vakar\u0131 Yanl\u0131\u015f Kullan\u0131l\u0131rsa Ne Olur? Madde 57\u2019nin \u00e7ok \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, g\u00f6rev ahlak\u0131 ve makam vakar\u0131 ilkelerinin hangi durumlarda sorumluluk do\u011furaca\u011f\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamas\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re sorumluluk; yaln\u0131z tarafs\u0131zl\u0131k, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, kamu kayna\u011f\u0131, hizmete g\u00fcven veya vatanda\u015fa sayg\u0131n\u0131n somut, g\u00f6rev ba\u011flant\u0131l\u0131 ve denetlenebilir fiillerle ihlalinde do\u011far. Bu ifade, \u201cmakam vakar\u0131\u201d kavram\u0131n\u0131n keyf\u00ee bi\u00e7imde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 engeller. \u00c7\u00fcnk\u00fc belirsiz makam vakar\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131, bazen ele\u015ftiriyi bast\u0131rmak, kamu g\u00f6revlisinin \u00f6zel hayat\u0131na m\u00fcdahale etmek, hukuki takdirini cezaland\u0131rmak veya yarg\u0131sal kanaatini bask\u0131 alt\u0131na almak i\u00e7in kullan\u0131labilir. Madde 57 bu kap\u0131y\u0131 kapat\u0131r. Ki\u015fisel ya\u015fam tarz\u0131, siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f, me\u015fru ele\u015ftiri, temsil faaliyeti, yarg\u0131sal kanaat veya hukuki takdir \u00fczerinden g\u00f6rev ahlak\u0131 yapt\u0131r\u0131m\u0131 uygulanamaz. Bu y\u00f6n\u00fcyle madde, kamu g\u00f6revlisine \u201cahlakl\u0131 ol\u201d derken, idareye de \u201cahlak kavram\u0131n\u0131 keyf\u00ee bask\u0131 arac\u0131 yapma\u201d demektedir. Kamu Kayna\u011f\u0131 Nedir? Sadece Para De\u011fildir Madde 57, kamu kaynaklar\u0131n\u0131 geni\u015f anlamda ele al\u0131r. Kamu kaynaklar\u0131 sadece b\u00fct\u00e7e paras\u0131 de\u011fildir. Personel, veri, ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 ve kurumsal itibar da kamu kayna\u011f\u0131d\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m \u00e7ok \u00e7a\u011fda\u015ft\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc modern kamu y\u00f6netiminde g\u00fc\u00e7 yaln\u0131z para ile kullan\u0131lmaz. Veri, eri\u015fim, ileti\u015fim a\u011f\u0131, kurumsal g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck ve kamu personelinin zaman\u0131 da ciddi birer kaynakt\u0131r. Maddeye g\u00f6re bu kaynaklar; ki\u015fi, parti, aday, z\u00fcmre, \u00f6zel \u00e7\u0131kar veya anayasal organlar \u00fczerinde bask\u0131, propaganda, kay\u0131rma veya menfaat aktar\u0131m\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lamaz. Bu h\u00fck\u00fcm \u00f6zellikle se\u00e7im, atama, ihale, medya g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve kamu hizmeti da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 gibi alanlarda \u00e7ok \u00f6nemli sonu\u00e7 do\u011furur. Kamu kayna\u011f\u0131 g\u00fcvencesi, devlet imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n kimsenin \u00f6zel arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmemesi demektir. Kamu personeli, \u00f6zel kampanya veya ki\u015fisel hizmet i\u00e7in kullan\u0131lamaz. Kamu verileri, bask\u0131, fi\u015fleme veya menfaat aktar\u0131m\u0131 i\u00e7in ara\u00e7 yap\u0131lamaz. \u0130leti\u015fim ara\u00e7lar\u0131, tarafl\u0131 propaganda d\u00fczenine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclemez. Kurumsal itibar, ki\u015fi, parti veya z\u00fcmre lehine pazarlanamaz. \u015eeffafl\u0131k ve Hesap Verebilirlik Olmadan G\u00f6rev Ahlak\u0131 Eksik Kal\u0131r Kamu g\u00f6revi ahlak\u0131 yaln\u0131z ki\u015fisel erdeme b\u0131rak\u0131lamaz. Elbette d\u00fcr\u00fcst insan \u00f6nemlidir; fakat sistem, d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fc denetlenebilir kurallarla desteklemezse ki\u015fisel ahlak tek ba\u015f\u0131na yeterli olmaz. Open Government Partnership, \u015feffafl\u0131k, bilgiye eri\u015fim, kat\u0131l\u0131m ve hesap verebilirli\u011fi a\u00e7\u0131k y\u00f6netimin temel ilkeleri aras\u0131nda ele al\u0131r. A\u00e7\u0131k y\u00f6netim yakla\u015f\u0131m\u0131, kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn toplum kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ve hesap verebilir olmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirir. Madde 57 de bu bak\u0131mdan kamu g\u00f6revi ahlak\u0131n\u0131 soyut erdem \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131p kurumsal g\u00fcvenceye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Sorumluluk ve disiplin usulleri kanunla d\u00fczenlenir; savunma hakk\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck, gerek\u00e7elilik ve yarg\u0131 yolu korunur. Bu sayede kamu ahlak\u0131 hem etkili yapt\u0131r\u0131mla desteklenir hem de hukuki g\u00fcvence i\u00e7inde uygulan\u0131r. Disiplin Gerekir; Ama Keyf\u00ee Disiplin Olmaz Madde 57, ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n savunma, kanuni usul, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ve yarg\u0131 denetimi korunarak g\u00f6revin niteli\u011fine uygun sorumluluk veya disiplin sonucu do\u011furaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu c\u00fcmle, maddenin adalet dengesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu g\u00f6revi ahlak\u0131n\u0131 ihlal eden ki\u015fi sorumluluktan ka\u00e7mamal\u0131d\u0131r; fakat disiplin s\u00fcreci de ki\u015fiyi pe\u015finen su\u00e7lu g\u00f6ren keyf\u00ee bir mekanizma olmamal\u0131d\u0131r. Burada d\u00f6rt g\u00fcvence \u00f6zellikle \u00f6nemlidir: Savunma hakk\u0131: Kamu g\u00f6revlisi hakk\u0131ndaki iddiaya cevap verebilmelidir. Kanuni usul: Soru\u015fturma ve yapt\u0131r\u0131m \u00f6nceden belirli kurallarla y\u00fcr\u00fcmelidir. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck: \u0130hlalin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ile yapt\u0131r\u0131m aras\u0131nda makul ba\u011f bulunmal\u0131d\u0131r. Yarg\u0131 denetimi: \u0130darenin karar\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z denetime a\u00e7\u0131k olmal\u0131d\u0131r. Bu yap\u0131, hem kamu hizmetini korur hem kamu g\u00f6revlisinin hukuk g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flar. Kamu ahlak\u0131, hukukun d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fil, hukukun i\u00e7inde g\u00fc\u00e7lenmelidir. Madde 57\u2019nin G\u00fcnl\u00fck Hayattaki Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 Bu madde yaln\u0131z y\u00fcksek makamlar\u0131 ilgilendirmez. Vatanda\u015f\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayatta kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 kamu hizmetinin niteli\u011fini de do\u011frudan etkiler. Bir memurun vatanda\u015fa hakaret etmesi, bir y\u00f6neticinin personeli siyasi bask\u0131 i\u00e7in kullanmas\u0131, bir kamu kurumunun ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 tarafl\u0131 propaganda i\u00e7in seferber etmesi, bir g\u00f6revlinin yak\u0131n\u0131n\u0131 kay\u0131rmas\u0131, bir kamu verisinin \u00f6zel menfaat i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131 veya bir makam\u0131n kurumsal itibar\u0131n\u0131 belirli ki\u015fiye avantaj sa\u011flamak i\u00e7in kullanmas\u0131 Madde 57\u2019nin ruhuna ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bu nedenle kamu g\u00f6revi ahlak\u0131 ve makam vakar\u0131, soyut bir devlet dili de\u011fil, vatanda\u015f\u0131n gi\u015fe \u00f6n\u00fcnde, okulda, hastanede, belediyede, mahkemede, emniyette, \u00fcniversitede ve her kamu kurumunda hissetmesi gereken sayg\u0131 d\u00fczenidir. Devletin itibar\u0131 b\u00fcy\u00fck t\u00f6renlerle de\u011fil, \u00e7o\u011fu zaman vatanda\u015f\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131ndaki g\u00f6revlinin adil, sayg\u0131l\u0131 ve tarafs\u0131z davran\u0131\u015f\u0131yla korunur. Sonu\u00e7: Makam, Ki\u015finin De\u011fil Milletin Emanetidir Kamu g\u00f6revi ahlak\u0131 ve makam vakar\u0131, Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ki\u015fisel \u00fcst\u00fcnl\u00fck, \u00e7\u0131kar sa\u011flama, sadakat ili\u015fkisi, z\u00fcmresel menfaat, keyf\u00ee bask\u0131, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, hakaret, tehdit ve kamu kayna\u011f\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanma arac\u0131 h\u00e2line gelmesini engelleyen temel anayasal g\u00fcvencelerden biridir. Madde 57, kamu g\u00f6revinin \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131, kay\u0131rma, referans, malvarl\u0131\u011f\u0131 gizleme, g\u00f6rev sonras\u0131 menfaat devri, ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 resm\u00ee beyan ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 zedeleyen menfaat ili\u015fkisiyle ba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenler. Bu maddenin as\u0131l de\u011feri, kamu ahlak\u0131n\u0131 hem g\u00fc\u00e7l\u00fc hem s\u0131n\u0131rl\u0131 bi\u00e7imde kurmas\u0131d\u0131r. G\u00f6rev ahlak\u0131, makam vakar\u0131 ve temel sayg\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc; yaln\u0131z somut, g\u00f6rev ba\u011flant\u0131l\u0131 ve denetlenebilir fiillerle ihlal edildi\u011finde sorumluluk do\u011furur. Ki\u015fisel ya\u015fam tarz\u0131, siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f, me\u015fru ele\u015ftiri, temsil faaliyeti, yarg\u0131sal kanaat veya hukuki takdir bu ilkeler \u00fczerinden cezaland\u0131r\u0131lamaz. Kamu kaynaklar\u0131, personeli, verileri, ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 ve kurumsal itibar\u0131 ki\u015fi, parti, aday, z\u00fcmre, \u00f6zel \u00e7\u0131kar veya anayasal organlar \u00fczerinde bask\u0131, propaganda, kay\u0131rma veya menfaat aktar\u0131m\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lamaz. Sorumluluk ve disiplin usulleri savunma hakk\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck, gerek\u00e7elilik ve yarg\u0131 yolu korunarak d\u00fczenlenir. Sonu\u00e7 olarak kamu g\u00f6revi ahlak\u0131 ve makam vakar\u0131, bu anayasa modelinde yaln\u0131z \u201ciyi davran\u0131\u015f\u201d beklentisi de\u011fildir. Makam\u0131n kime ait oldu\u011funu belirleyen anayasal cevapt\u0131r: Makam ki\u015fiye, partiye, z\u00fcmreye veya \u00f6zel \u00e7\u0131kara ait de\u011fildir; milletin emanetidir. Bu emaneti ta\u015f\u0131yan herkes, yetkisini sayg\u0131, tarafs\u0131zl\u0131k, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck ve denetlenebilir sorumluluk i\u00e7inde kullanmak zorundad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":237,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-236","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-liyakat-kamu-ahlaki-ve-secimler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/236","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=236"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/236\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":238,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/236\/revisions\/238"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/237"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=236"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=236"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=236"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}