{"id":214,"date":"2026-06-17T09:54:16","date_gmt":"2026-06-17T09:54:16","guid":{"rendered":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/?p=214"},"modified":"2026-06-17T09:54:16","modified_gmt":"2026-06-17T09:54:16","slug":"milli-liyakat-anayasasinda-kamu-hizmetine-girme-ve-kamu-kariyeri-madde-50","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/milli-liyakat-anayasasinda-kamu-hizmetine-girme-ve-kamu-kariyeri-madde-50\/","title":{"rendered":"Milli Liyakat Anayasas\u0131&#8217;nda Kamu Hizmetine Girme ve Kamu Kariyeri (Madde 50)"},"content":{"rendered":"<article><strong>Kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri<\/strong>, devletin vatanda\u015fla kurdu\u011fu ili\u015fkinin kalitesini do\u011frudan belirleyen en \u00f6nemli anayasal alanlardan biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu hizmeti yaln\u0131z bir istihdam kap\u0131s\u0131 de\u011fildir; ayn\u0131 zamanda adaletin, g\u00fcvenin, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, ehliyetin ve hizmet kalitesinin vatanda\u015fla bulu\u015ftu\u011fu aland\u0131r. Bir \u00fclkede kamuya giri\u015f referansla, g\u00f6revde y\u00fckselme sadakat ili\u015fkisiyle, g\u00f6rev da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ki\u015fisel \u00e7\u0131karla veya \u00fcst y\u00f6neticilik kapal\u0131 kadrola\u015fmayla \u015fekillenirse, bundan sadece kamu personeli de\u011fil, b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar zarar g\u00f6r\u00fcr. Bu nedenle <a href=\"https:\/\/milliliyakat.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Milli Liyakat Anayasas\u0131<\/a> i\u00e7inde Madde 50, kamu hizmetine girmeyi herkes i\u00e7in bir hak olarak tan\u0131rken, bu hakk\u0131 liyakat, objektiflik, f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi ve g\u00f6revin gerektirdi\u011fi niteliklerle s\u0131k\u0131 bi\u00e7imde ili\u015fkilendirir.<\/p>\n<p>Bu madde, kamu kariyerini yaln\u0131z s\u0131nav kazanma veya derece ilerleme meselesi olarak g\u00f6rmez. S\u0131nav, e\u011fitim, performans, etik g\u00fcvenilirlik, dijital yeterlik, hizmet kalitesi, s\u00fcrekli geli\u015fim ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir sonu\u00e7 esaslar\u0131n\u0131 birlikte ele al\u0131r. \u00dcst kamu y\u00f6neticili\u011fini ise uzmanl\u0131k, kriz y\u00f6netimi, mali sorumluluk, insan y\u00f6netimi ve a\u00e7\u0131k hizmet hedefleriyle tan\u0131mlar. B\u00f6ylece <strong><em>kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri<\/em><\/strong>, s\u0131radan bir personel rejimi de\u011fil; devletin liyakatle g\u00fc\u00e7lenmesini, vatanda\u015f\u0131n daha kaliteli hizmet almas\u0131n\u0131 ve kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kapal\u0131 kadrola\u015fmadan korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan temel anayasal g\u00fcvence h\u00e2line gelir.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Madde 50 \u2013 Kamu Hizmetine Girme, Kamu Kariyeri, E\u011fitim ve \u00dcst Y\u00f6neticilik<\/strong><br \/>\nHer T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 kamu hizmetine girme hakk\u0131na sahiptir. Kamu hizmetine giri\u015f, y\u00fckselme, g\u00f6rev da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve etik denetim; liyakat, objektiflik, f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi ve g\u00f6revin gerektirdi\u011fi niteliklere g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Kamu kariyeri; s\u0131nav, e\u011fitim, performans, etik g\u00fcvenilirlik, dijital yeterlik, hizmet kalitesi, s\u00fcrekli geli\u015fim ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir sonu\u00e7 esaslar\u0131na dayan\u0131r. S\u00fcre\u00e7ler ki\u015fisel \u00e7\u0131kara, referansa, sadakat ili\u015fkisine veya kapal\u0131 kadrola\u015fmaya dayand\u0131r\u0131lamaz; i\u015flemler yarg\u0131 denetimindedir.<\/p>\n<p>\u00dcst kamu y\u00f6neticili\u011fi; uzmanl\u0131k, etik g\u00fcvenilirlik, kriz y\u00f6netimi, dijital yeterlik, mali sorumluluk, insan y\u00f6netimi, a\u00e7\u0131k hizmet hedefi ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir performansa dayan\u0131r.<\/p>\n<p>Kamu personelinin e\u011fitim, geli\u015fim ve performans sistemi; g\u00f6revle ba\u011flant\u0131l\u0131, objektif, eri\u015filebilir, denetlenebilir ve hizmet kalitesini art\u0131rmaya elveri\u015fli kurulur; siyasi bask\u0131, keyf\u00ee tasfiye veya kapal\u0131 kadrola\u015fma arac\u0131 yap\u0131lamaz.<\/p>\n<p>Zorunlu yeterlik \u015fartlar\u0131n\u0131 kesin ve denetlenebilir bi\u00e7imde kaybedenlerin g\u00f6revleri, savunma ve yarg\u0131 yolu korunarak kanuna g\u00f6re sona erdirilir.<\/p><\/blockquote>\n<h2>Kamu Hizmetine Girme Hakk\u0131, E\u015fit Vatanda\u015fl\u0131kla Ba\u015flar<\/h2>\n<p><strong>Kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri<\/strong> bak\u0131m\u0131ndan Madde 50\u2019nin ilk c\u00fcmlesi olduk\u00e7a a\u00e7\u0131kt\u0131r: Her T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 kamu hizmetine girme hakk\u0131na sahiptir. Bu h\u00fck\u00fcm, kamu g\u00f6revlerinin belli \u00e7evrelere, ailelere, gruplara veya kapal\u0131 ili\u015fki a\u011flar\u0131na ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Kamu hizmeti, millet ad\u0131na y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir g\u00f6rev alan\u0131d\u0131r ve bu alana giri\u015fte temel \u00f6l\u00e7\u00fc vatanda\u015f\u0131n kim oldu\u011fu de\u011fil, g\u00f6revin gerektirdi\u011fi nitelikleri ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu nedenle kamu hizmetine giri\u015f, y\u00fckselme, g\u00f6rev da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve etik denetim; liyakat, objektiflik, f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi ve g\u00f6revin gerektirdi\u011fi niteliklere g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. Bu d\u00f6rt \u00f6l\u00e7\u00fc, kamu personel rejiminin ahlaki ve kurumsal omurgas\u0131n\u0131 olu\u015fturur. <u>F\u0131rsat e\u015fitli\u011fi<\/u>, herkesin ayn\u0131 kap\u0131ya ula\u015fabilmesini; <em>objektiflik<\/em>, kararlar\u0131n ki\u015fiye g\u00f6re de\u011fi\u015fmemesini; liyakat ise g\u00f6revin ehil ki\u015fiye verilmesini sa\u011flar. OECD\u2019nin <a href=\"https:\/\/www.oecd.org\/en\/topics\/public-employment-and-management.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">kamu istihdam\u0131 ve y\u00f6netimi<\/a> \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da kamu kurumlar\u0131n\u0131n nitelikli, g\u00fcvenilir ve gelece\u011fe haz\u0131r i\u015f g\u00fcc\u00fcyle sonu\u00e7 \u00fcretebildi\u011fini vurgular.<\/p>\n<h2>Liyakat Olmadan Kamu Hizmeti G\u00fcven \u00dcretemez<\/h2>\n<p>Madde 50\u2019nin en g\u00fc\u00e7l\u00fc taraf\u0131, kamu kariyerini ki\u015fisel ili\u015fki a\u011flar\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a ay\u0131rmas\u0131d\u0131r. <strong>Kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri<\/strong>, ki\u015fisel \u00e7\u0131kara, referansa, sadakat ili\u015fkisine veya kapal\u0131 kadrola\u015fmaya dayand\u0131r\u0131lamaz. Bu h\u00fck\u00fcm k\u0131sa g\u00f6r\u00fcnse de kamu y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir kurucu ilke ta\u015f\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu hizmetinde liyakat bozuldu\u011funda sadece bir ki\u015finin hakk\u0131 yenmez; b\u00fct\u00fcn kurumun kalitesi d\u00fc\u015fer.<\/p>\n<p>Referans ve sadakat ili\u015fkisi, ba\u015flang\u0131\u00e7ta masum bir tavsiye gibi g\u00f6r\u00fcnebilir; fakat kurumsal sistemin yerine ge\u00e7erse adaleti ortadan kald\u0131r\u0131r. Ki\u015fi, \u00e7al\u0131\u015farak, \u00f6\u011frenerek ve yetkinlik kazanarak de\u011fil; birilerine yak\u0131n durarak y\u00fckseliyorsa kamu hizmetinde g\u00fcven erozyonu ba\u015flar. <strong><em>Kapal\u0131 kadrola\u015fma yasa\u011f\u0131<\/em><\/strong>, bu nedenle yaln\u0131z personel politikas\u0131n\u0131n de\u011fil, devletin tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da g\u00fcvencesidir. Kamu g\u00f6revi, ki\u015fisel ba\u011fl\u0131l\u0131k de\u011fil, kamu yarar\u0131 gerektirir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Liyakat<\/strong>, g\u00f6revi en uygun ki\u015finin \u00fcstlenmesini sa\u011flar.<\/li>\n<li><u>Etik g\u00fcvenilirlik<\/u>, kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nler.<\/li>\n<li><em>Dijital yeterlik<\/em>, \u00e7a\u011fda\u015f kamu hizmetinin temel becerilerinden biridir.<\/li>\n<li><strong>Yarg\u0131 denetimi<\/strong>, personel i\u015flemlerini keyf\u00eelikten korur.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Kamu Kariyeri S\u00fcrekli Geli\u015fim \u00dczerine Kurulmal\u0131d\u0131r<\/h2>\n<p><strong>Kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri<\/strong>, bir kez s\u0131nav kazan\u0131p y\u0131llarca ayn\u0131 bilgiyle g\u00f6rev yapmak anlam\u0131na gelemez. Madde 50, kamu kariyerini s\u0131nav, e\u011fitim, performans, etik g\u00fcvenilirlik, dijital yeterlik, hizmet kalitesi, s\u00fcrekli geli\u015fim ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir sonu\u00e7 esaslar\u0131na ba\u011flar. Bu yakla\u015f\u0131m son derece \u00e7a\u011fda\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu hizmeti de\u011fi\u015fen ihtiya\u00e7lara, teknolojiye, krizlere ve vatanda\u015f beklentilerine g\u00f6re kendini yenilemek zorundad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle dijital yeterlik vurgusu dikkat \u00e7ekicidir. Kamu hizmetleri art\u0131k yaln\u0131z evrak, imza ve s\u0131ra bekleme \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcm\u00fcyor; dijital altyap\u0131, veri g\u00fcvenli\u011fi, \u00e7evrim i\u00e7i hizmetler, yapay zek\u00e2 destekli s\u00fcre\u00e7ler ve vatanda\u015f odakl\u0131 tasar\u0131m giderek daha \u00f6nemli h\u00e2le geliyor. D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019n\u0131n <a href=\"https:\/\/www.worldbank.org\/en\/topic\/digital\/brief\/digital-government\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">dijital devlet<\/a> yakla\u015f\u0131m\u0131, dijital hizmetlerin kamu verimlili\u011fini ve hizmet sunumunu geli\u015ftirebilece\u011fini vurgular. Bu nedenle kamu personelinin s\u00fcrekli geli\u015fimi, yaln\u0131z bireysel kariyer de\u011fil, hizmet kalitesi meselesidir.<\/p>\n<h2>Etik G\u00fcvenilirlik, Kamu G\u00f6revinin G\u00f6r\u00fcnmeyen Temelidir<\/h2>\n<p>Madde 50, kamu kariyerinde etik g\u00fcvenilirli\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a anar. Bu tercih \u00e7ok de\u011ferlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc <strong>kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri<\/strong>, yaln\u0131z teknik bilgiyle y\u00fcr\u00fct\u00fclemez; kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanan ki\u015finin ahlaki g\u00fcvenilirli\u011fi de belirleyicidir. Bir kamu g\u00f6revlisi yetenekli olabilir, h\u0131zl\u0131 i\u015f yapabilir, mevzuat\u0131 iyi bilebilir; fakat etik s\u0131n\u0131rlar\u0131 zay\u0131fsa kamu hizmeti zarar g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<p>Etik g\u00fcvenilirlik; \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131ndan ka\u00e7\u0131nmay\u0131, kamu kayna\u011f\u0131n\u0131 korumay\u0131, vatanda\u015fa e\u015fit davranmay\u0131, g\u00f6rev yetkisini ki\u015fisel faydaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmemeyi ve \u015feffaf davranmay\u0131 gerektirir. OECD\u2019nin <a href=\"https:\/\/www.oecd.org\/en\/topics\/public-integrity.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">kamu d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fc<\/a> alan\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, kamu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yolsuzluk risklerine kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ve kamu g\u00fcveninin korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele al\u0131r. Madde 50\u2019nin etik vurgusu da bu nedenle kamu hizmetinin i\u00e7 disiplinini g\u00fc\u00e7lendiren temel bir anayasal \u00f6l\u00e7\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<h2>\u00dcst Kamu Y\u00f6neticili\u011fi Sadece Makam De\u011fil, A\u011f\u0131r Sorumluluktur<\/h2>\n<p>Madde 50, \u00fcst kamu y\u00f6neticili\u011fini uzmanl\u0131k, etik g\u00fcvenilirlik, kriz y\u00f6netimi, dijital yeterlik, mali sorumluluk, insan y\u00f6netimi, a\u00e7\u0131k hizmet hedefi ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir performans esaslar\u0131na ba\u011flar. Bu h\u00fck\u00fcm, <strong>kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri<\/strong> bak\u0131m\u0131ndan y\u00f6netici atamalar\u0131n\u0131 s\u0131radan unvan da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131r. \u00dcst y\u00f6netici, yaln\u0131z makam sahibi de\u011fildir; kurumun y\u00f6n\u00fcn\u00fc, kalitesini ve g\u00fcvenilirli\u011fini belirleyen ki\u015fidir.<\/p>\n<p>Kriz y\u00f6netimi, mali sorumluluk ve insan y\u00f6netimi \u00f6zellikle \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu kurumlar\u0131 yaln\u0131z normal zamanlarda de\u011fil, afet, salg\u0131n, ekonomik kriz, hizmet aksamas\u0131 ve toplumsal ihtiya\u00e7 art\u0131\u015f\u0131 gibi d\u00f6nemlerde de \u00e7al\u0131\u015fmak zorundad\u0131r. <u>\u00dcst kamu y\u00f6neticili\u011finde \u00f6l\u00e7\u00fclebilir performans<\/u>, y\u00f6neticinin yaln\u0131z g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fckle de\u011fil, sonu\u00e7la de\u011ferlendirilmesini sa\u011flar. A\u00e7\u0131k hizmet hedefi ise kurumun ne yapmak istedi\u011fini vatanda\u015f\u0131n ve denetim mekanizmalar\u0131n\u0131n g\u00f6rebilmesi anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<h2>E\u011fitim ve Performans Sistemi Bask\u0131 Arac\u0131 Yap\u0131lamaz<\/h2>\n<p>Madde 50, kamu personelinin e\u011fitim, geli\u015fim ve performans sisteminin g\u00f6revle ba\u011flant\u0131l\u0131, objektif, eri\u015filebilir, denetlenebilir ve hizmet kalitesini art\u0131rmaya elveri\u015fli kurulaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, <strong>kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri<\/strong> a\u00e7\u0131s\u0131ndan personel geli\u015fimini g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131r. E\u011fitim ve performans sistemi ger\u00e7ekten hizmet kalitesini art\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ancak madde burada \u00f6nemli bir uyar\u0131 da yapar: Bu sistem siyasi bask\u0131, keyf\u00ee tasfiye veya kapal\u0131 kadrola\u015fma arac\u0131 yap\u0131lamaz. Bu son derece yerinde bir g\u00fcvencedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc performans sistemi objektif kurulmazsa, \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 geli\u015ftirmek yerine cezaland\u0131rma veya tasfiye mekanizmas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Open Government Partnership\u2019in <a href=\"https:\/\/www.opengovpartnership.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">a\u00e7\u0131k y\u00f6netim<\/a> yakla\u015f\u0131m\u0131; \u015feffafl\u0131k, kat\u0131l\u0131m ve hesap verebilirli\u011fin kamu kurumlar\u0131n\u0131n g\u00fcven \u00fcretmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemini g\u00f6sterir. E\u011fitim ve performans sistemi de ancak a\u00e7\u0131k ve denetlenebilir oldu\u011funda me\u015fruiyet kazan\u0131r.<\/p>\n<h2>Yarg\u0131 Denetimi, Kamu Kariyerinin G\u00fcvenlik Kilididir<\/h2>\n<p>Madde 50, kamu kariyeri s\u00fcre\u00e7lerinin yarg\u0131 denetiminde oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, <strong>kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri<\/strong> bak\u0131m\u0131ndan hayati bir g\u00fcvencedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamuya giri\u015f, y\u00fckselme, g\u00f6rev da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, performans de\u011ferlendirmesi veya g\u00f6revden \u00e7\u0131karma gibi i\u015flemler ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 ve mesleki gelece\u011fini do\u011frudan etkiler.<\/p>\n<p>Yarg\u0131 denetimi yoksa kamu personel rejimi idarenin tek tarafl\u0131 takdirine s\u0131k\u0131\u015fabilir. Oysa ki\u015fi, haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde ba\u011f\u0131ms\u0131z yarg\u0131 \u00f6n\u00fcnde hakk\u0131n\u0131 arayabilmelidir. Madde 50\u2019nin son f\u0131kras\u0131nda, zorunlu yeterlik \u015fartlar\u0131n\u0131 kesin ve denetlenebilir bi\u00e7imde kaybedenlerin g\u00f6revlerinin savunma ve yarg\u0131 yolu korunarak kanuna g\u00f6re sona erdirilece\u011fi belirtilir. Bu yakla\u015f\u0131m iki y\u00f6nl\u00fc adalet sa\u011flar: G\u00f6revini art\u0131k zorunlu yeterlikle s\u00fcrd\u00fcremeyenler i\u00e7in kanuni s\u00fcre\u00e7 i\u015fletilir; fakat ki\u015fi savunma hakk\u0131ndan ve yarg\u0131 yolundan mahrum b\u0131rak\u0131lmaz.<\/p>\n<h2>Son De\u011ferlendirme<\/h2>\n<p><strong>Kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri<\/strong>, <a href=\"https:\/\/milliliyakat.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Milli Liyakat Anayasas\u0131<\/a> i\u00e7inde kamu y\u00f6netimini kapal\u0131 kadrola\u015fmadan, referans ili\u015fkilerinden ve keyf\u00ee g\u00f6rev da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndan koruyan temel anayasal g\u00fcvencelerden biri olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Madde 50, her T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131n\u0131n kamu hizmetine girme hakk\u0131na sahip oldu\u011funu belirtir; kamu hizmetine giri\u015f, y\u00fckselme, g\u00f6rev da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve etik denetimi liyakat, objektiflik, f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi ve g\u00f6revin gerektirdi\u011fi niteliklere ba\u011flar.<\/p>\n<p>Bu maddenin as\u0131l de\u011feri, kamu kariyerini \u00e7a\u011fda\u015f ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir bir sistem olarak kurmas\u0131d\u0131r. S\u0131nav, e\u011fitim, performans, etik g\u00fcvenilirlik, dijital yeterlik, hizmet kalitesi, s\u00fcrekli geli\u015fim ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir sonu\u00e7 esas al\u0131n\u0131r. S\u00fcre\u00e7ler ki\u015fisel \u00e7\u0131kara, referansa, sadakat ili\u015fkisine veya kapal\u0131 kadrola\u015fmaya dayand\u0131r\u0131lamaz. \u00dcst kamu y\u00f6neticili\u011fi uzmanl\u0131k, kriz y\u00f6netimi, dijital yeterlik, mali sorumluluk, insan y\u00f6netimi ve a\u00e7\u0131k hizmet hedefleriyle y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. E\u011fitim ve performans sistemi siyasi bask\u0131 veya keyf\u00ee tasfiye arac\u0131 yap\u0131lamaz. Zorunlu yeterlik kayb\u0131 h\u00e2linde bile savunma ve yarg\u0131 yolu korunur. B\u00f6ylece <strong><em>kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri<\/em><\/strong>, devleti liyakatle g\u00fc\u00e7lendiren, vatanda\u015f\u0131n hizmet kalitesini art\u0131ran ve kamu personelinin hakk\u0131n\u0131 hukuk i\u00e7inde koruyan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir anayasal ilkeye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri, devletin vatanda\u015fla kurdu\u011fu ili\u015fkinin kalitesini do\u011frudan belirleyen en \u00f6nemli anayasal alanlardan biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu hizmeti yaln\u0131z bir istihdam kap\u0131s\u0131 de\u011fildir; ayn\u0131 zamanda adaletin, g\u00fcvenin, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, ehliyetin ve hizmet kalitesinin vatanda\u015fla bulu\u015ftu\u011fu aland\u0131r. Bir \u00fclkede kamuya giri\u015f referansla, g\u00f6revde y\u00fckselme sadakat ili\u015fkisiyle, g\u00f6rev da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ki\u015fisel \u00e7\u0131karla veya \u00fcst y\u00f6neticilik kapal\u0131 kadrola\u015fmayla \u015fekillenirse, bundan sadece kamu personeli de\u011fil, b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar zarar g\u00f6r\u00fcr. Bu nedenle Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde Madde 50, kamu hizmetine girmeyi herkes i\u00e7in bir hak olarak tan\u0131rken, bu hakk\u0131 liyakat, objektiflik, f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi ve g\u00f6revin gerektirdi\u011fi niteliklerle s\u0131k\u0131 bi\u00e7imde ili\u015fkilendirir. Bu madde, kamu kariyerini yaln\u0131z s\u0131nav kazanma veya derece ilerleme meselesi olarak g\u00f6rmez. S\u0131nav, e\u011fitim, performans, etik g\u00fcvenilirlik, dijital yeterlik, hizmet kalitesi, s\u00fcrekli geli\u015fim ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir sonu\u00e7 esaslar\u0131n\u0131 birlikte ele al\u0131r. \u00dcst kamu y\u00f6neticili\u011fini ise uzmanl\u0131k, kriz y\u00f6netimi, mali sorumluluk, insan y\u00f6netimi ve a\u00e7\u0131k hizmet hedefleriyle tan\u0131mlar. B\u00f6ylece kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri, s\u0131radan bir personel rejimi de\u011fil; devletin liyakatle g\u00fc\u00e7lenmesini, vatanda\u015f\u0131n daha kaliteli hizmet almas\u0131n\u0131 ve kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kapal\u0131 kadrola\u015fmadan korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan temel anayasal g\u00fcvence h\u00e2line gelir. Madde 50 \u2013 Kamu Hizmetine Girme, Kamu Kariyeri, E\u011fitim ve \u00dcst Y\u00f6neticilik Her T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 kamu hizmetine girme hakk\u0131na sahiptir. Kamu hizmetine giri\u015f, y\u00fckselme, g\u00f6rev da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve etik denetim; liyakat, objektiflik, f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi ve g\u00f6revin gerektirdi\u011fi niteliklere g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. Kamu kariyeri; s\u0131nav, e\u011fitim, performans, etik g\u00fcvenilirlik, dijital yeterlik, hizmet kalitesi, s\u00fcrekli geli\u015fim ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir sonu\u00e7 esaslar\u0131na dayan\u0131r. S\u00fcre\u00e7ler ki\u015fisel \u00e7\u0131kara, referansa, sadakat ili\u015fkisine veya kapal\u0131 kadrola\u015fmaya dayand\u0131r\u0131lamaz; i\u015flemler yarg\u0131 denetimindedir. \u00dcst kamu y\u00f6neticili\u011fi; uzmanl\u0131k, etik g\u00fcvenilirlik, kriz y\u00f6netimi, dijital yeterlik, mali sorumluluk, insan y\u00f6netimi, a\u00e7\u0131k hizmet hedefi ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir performansa dayan\u0131r. Kamu personelinin e\u011fitim, geli\u015fim ve performans sistemi; g\u00f6revle ba\u011flant\u0131l\u0131, objektif, eri\u015filebilir, denetlenebilir ve hizmet kalitesini art\u0131rmaya elveri\u015fli kurulur; siyasi bask\u0131, keyf\u00ee tasfiye veya kapal\u0131 kadrola\u015fma arac\u0131 yap\u0131lamaz. Zorunlu yeterlik \u015fartlar\u0131n\u0131 kesin ve denetlenebilir bi\u00e7imde kaybedenlerin g\u00f6revleri, savunma ve yarg\u0131 yolu korunarak kanuna g\u00f6re sona erdirilir. Kamu Hizmetine Girme Hakk\u0131, E\u015fit Vatanda\u015fl\u0131kla Ba\u015flar Kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri bak\u0131m\u0131ndan Madde 50\u2019nin ilk c\u00fcmlesi olduk\u00e7a a\u00e7\u0131kt\u0131r: Her T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 kamu hizmetine girme hakk\u0131na sahiptir. Bu h\u00fck\u00fcm, kamu g\u00f6revlerinin belli \u00e7evrelere, ailelere, gruplara veya kapal\u0131 ili\u015fki a\u011flar\u0131na ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Kamu hizmeti, millet ad\u0131na y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir g\u00f6rev alan\u0131d\u0131r ve bu alana giri\u015fte temel \u00f6l\u00e7\u00fc vatanda\u015f\u0131n kim oldu\u011fu de\u011fil, g\u00f6revin gerektirdi\u011fi nitelikleri ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Bu nedenle kamu hizmetine giri\u015f, y\u00fckselme, g\u00f6rev da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve etik denetim; liyakat, objektiflik, f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi ve g\u00f6revin gerektirdi\u011fi niteliklere g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. Bu d\u00f6rt \u00f6l\u00e7\u00fc, kamu personel rejiminin ahlaki ve kurumsal omurgas\u0131n\u0131 olu\u015fturur. F\u0131rsat e\u015fitli\u011fi, herkesin ayn\u0131 kap\u0131ya ula\u015fabilmesini; objektiflik, kararlar\u0131n ki\u015fiye g\u00f6re de\u011fi\u015fmemesini; liyakat ise g\u00f6revin ehil ki\u015fiye verilmesini sa\u011flar. OECD\u2019nin kamu istihdam\u0131 ve y\u00f6netimi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da kamu kurumlar\u0131n\u0131n nitelikli, g\u00fcvenilir ve gelece\u011fe haz\u0131r i\u015f g\u00fcc\u00fcyle sonu\u00e7 \u00fcretebildi\u011fini vurgular. Liyakat Olmadan Kamu Hizmeti G\u00fcven \u00dcretemez Madde 50\u2019nin en g\u00fc\u00e7l\u00fc taraf\u0131, kamu kariyerini ki\u015fisel ili\u015fki a\u011flar\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a ay\u0131rmas\u0131d\u0131r. Kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri, ki\u015fisel \u00e7\u0131kara, referansa, sadakat ili\u015fkisine veya kapal\u0131 kadrola\u015fmaya dayand\u0131r\u0131lamaz. Bu h\u00fck\u00fcm k\u0131sa g\u00f6r\u00fcnse de kamu y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir kurucu ilke ta\u015f\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu hizmetinde liyakat bozuldu\u011funda sadece bir ki\u015finin hakk\u0131 yenmez; b\u00fct\u00fcn kurumun kalitesi d\u00fc\u015fer. Referans ve sadakat ili\u015fkisi, ba\u015flang\u0131\u00e7ta masum bir tavsiye gibi g\u00f6r\u00fcnebilir; fakat kurumsal sistemin yerine ge\u00e7erse adaleti ortadan kald\u0131r\u0131r. Ki\u015fi, \u00e7al\u0131\u015farak, \u00f6\u011frenerek ve yetkinlik kazanarak de\u011fil; birilerine yak\u0131n durarak y\u00fckseliyorsa kamu hizmetinde g\u00fcven erozyonu ba\u015flar. Kapal\u0131 kadrola\u015fma yasa\u011f\u0131, bu nedenle yaln\u0131z personel politikas\u0131n\u0131n de\u011fil, devletin tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da g\u00fcvencesidir. Kamu g\u00f6revi, ki\u015fisel ba\u011fl\u0131l\u0131k de\u011fil, kamu yarar\u0131 gerektirir. Liyakat, g\u00f6revi en uygun ki\u015finin \u00fcstlenmesini sa\u011flar. Etik g\u00fcvenilirlik, kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. Dijital yeterlik, \u00e7a\u011fda\u015f kamu hizmetinin temel becerilerinden biridir. Yarg\u0131 denetimi, personel i\u015flemlerini keyf\u00eelikten korur. Kamu Kariyeri S\u00fcrekli Geli\u015fim \u00dczerine Kurulmal\u0131d\u0131r Kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri, bir kez s\u0131nav kazan\u0131p y\u0131llarca ayn\u0131 bilgiyle g\u00f6rev yapmak anlam\u0131na gelemez. Madde 50, kamu kariyerini s\u0131nav, e\u011fitim, performans, etik g\u00fcvenilirlik, dijital yeterlik, hizmet kalitesi, s\u00fcrekli geli\u015fim ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir sonu\u00e7 esaslar\u0131na ba\u011flar. Bu yakla\u015f\u0131m son derece \u00e7a\u011fda\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu hizmeti de\u011fi\u015fen ihtiya\u00e7lara, teknolojiye, krizlere ve vatanda\u015f beklentilerine g\u00f6re kendini yenilemek zorundad\u0131r. \u00d6zellikle dijital yeterlik vurgusu dikkat \u00e7ekicidir. Kamu hizmetleri art\u0131k yaln\u0131z evrak, imza ve s\u0131ra bekleme \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcm\u00fcyor; dijital altyap\u0131, veri g\u00fcvenli\u011fi, \u00e7evrim i\u00e7i hizmetler, yapay zek\u00e2 destekli s\u00fcre\u00e7ler ve vatanda\u015f odakl\u0131 tasar\u0131m giderek daha \u00f6nemli h\u00e2le geliyor. D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019n\u0131n dijital devlet yakla\u015f\u0131m\u0131, dijital hizmetlerin kamu verimlili\u011fini ve hizmet sunumunu geli\u015ftirebilece\u011fini vurgular. Bu nedenle kamu personelinin s\u00fcrekli geli\u015fimi, yaln\u0131z bireysel kariyer de\u011fil, hizmet kalitesi meselesidir. Etik G\u00fcvenilirlik, Kamu G\u00f6revinin G\u00f6r\u00fcnmeyen Temelidir Madde 50, kamu kariyerinde etik g\u00fcvenilirli\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a anar. Bu tercih \u00e7ok de\u011ferlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri, yaln\u0131z teknik bilgiyle y\u00fcr\u00fct\u00fclemez; kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanan ki\u015finin ahlaki g\u00fcvenilirli\u011fi de belirleyicidir. Bir kamu g\u00f6revlisi yetenekli olabilir, h\u0131zl\u0131 i\u015f yapabilir, mevzuat\u0131 iyi bilebilir; fakat etik s\u0131n\u0131rlar\u0131 zay\u0131fsa kamu hizmeti zarar g\u00f6r\u00fcr. Etik g\u00fcvenilirlik; \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131ndan ka\u00e7\u0131nmay\u0131, kamu kayna\u011f\u0131n\u0131 korumay\u0131, vatanda\u015fa e\u015fit davranmay\u0131, g\u00f6rev yetkisini ki\u015fisel faydaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmemeyi ve \u015feffaf davranmay\u0131 gerektirir. OECD\u2019nin kamu d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fc alan\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, kamu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yolsuzluk risklerine kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ve kamu g\u00fcveninin korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele al\u0131r. Madde 50\u2019nin etik vurgusu da bu nedenle kamu hizmetinin i\u00e7 disiplinini g\u00fc\u00e7lendiren temel bir anayasal \u00f6l\u00e7\u00fcd\u00fcr. \u00dcst Kamu Y\u00f6neticili\u011fi Sadece Makam De\u011fil, A\u011f\u0131r Sorumluluktur Madde 50, \u00fcst kamu y\u00f6neticili\u011fini uzmanl\u0131k, etik g\u00fcvenilirlik, kriz y\u00f6netimi, dijital yeterlik, mali sorumluluk, insan y\u00f6netimi, a\u00e7\u0131k hizmet hedefi ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir performans esaslar\u0131na ba\u011flar. Bu h\u00fck\u00fcm, kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri bak\u0131m\u0131ndan y\u00f6netici atamalar\u0131n\u0131 s\u0131radan unvan da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131r. \u00dcst y\u00f6netici, yaln\u0131z makam sahibi de\u011fildir; kurumun y\u00f6n\u00fcn\u00fc, kalitesini ve g\u00fcvenilirli\u011fini belirleyen ki\u015fidir. Kriz y\u00f6netimi, mali sorumluluk ve insan y\u00f6netimi \u00f6zellikle \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu kurumlar\u0131 yaln\u0131z normal zamanlarda de\u011fil, afet, salg\u0131n, ekonomik kriz, hizmet aksamas\u0131 ve toplumsal ihtiya\u00e7 art\u0131\u015f\u0131 gibi d\u00f6nemlerde de \u00e7al\u0131\u015fmak zorundad\u0131r. \u00dcst kamu y\u00f6neticili\u011finde \u00f6l\u00e7\u00fclebilir performans, y\u00f6neticinin yaln\u0131z g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fckle de\u011fil, sonu\u00e7la de\u011ferlendirilmesini sa\u011flar. A\u00e7\u0131k hizmet hedefi ise kurumun ne yapmak istedi\u011fini vatanda\u015f\u0131n ve denetim mekanizmalar\u0131n\u0131n g\u00f6rebilmesi anlam\u0131na gelir. E\u011fitim ve Performans Sistemi Bask\u0131 Arac\u0131 Yap\u0131lamaz Madde 50, kamu personelinin e\u011fitim, geli\u015fim ve performans sisteminin g\u00f6revle ba\u011flant\u0131l\u0131, objektif, eri\u015filebilir, denetlenebilir ve hizmet kalitesini art\u0131rmaya elveri\u015fli kurulaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri a\u00e7\u0131s\u0131ndan personel geli\u015fimini g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131r. E\u011fitim ve performans sistemi ger\u00e7ekten hizmet kalitesini art\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ancak madde burada \u00f6nemli bir uyar\u0131 da yapar: Bu sistem siyasi bask\u0131, keyf\u00ee tasfiye veya kapal\u0131 kadrola\u015fma arac\u0131 yap\u0131lamaz. Bu son derece yerinde bir g\u00fcvencedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc performans sistemi objektif kurulmazsa, \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 geli\u015ftirmek yerine cezaland\u0131rma veya tasfiye mekanizmas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Open Government Partnership\u2019in a\u00e7\u0131k y\u00f6netim yakla\u015f\u0131m\u0131; \u015feffafl\u0131k, kat\u0131l\u0131m ve hesap verebilirli\u011fin kamu kurumlar\u0131n\u0131n g\u00fcven \u00fcretmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemini g\u00f6sterir. E\u011fitim ve performans sistemi de ancak a\u00e7\u0131k ve denetlenebilir oldu\u011funda me\u015fruiyet kazan\u0131r. Yarg\u0131 Denetimi, Kamu Kariyerinin G\u00fcvenlik Kilididir Madde 50, kamu kariyeri s\u00fcre\u00e7lerinin yarg\u0131 denetiminde oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri bak\u0131m\u0131ndan hayati bir g\u00fcvencedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamuya giri\u015f, y\u00fckselme, g\u00f6rev da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, performans de\u011ferlendirmesi veya g\u00f6revden \u00e7\u0131karma gibi i\u015flemler ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 ve mesleki gelece\u011fini do\u011frudan etkiler. Yarg\u0131 denetimi yoksa kamu personel rejimi idarenin tek tarafl\u0131 takdirine s\u0131k\u0131\u015fabilir. Oysa ki\u015fi, haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde ba\u011f\u0131ms\u0131z yarg\u0131 \u00f6n\u00fcnde hakk\u0131n\u0131 arayabilmelidir. Madde 50\u2019nin son f\u0131kras\u0131nda, zorunlu yeterlik \u015fartlar\u0131n\u0131 kesin ve denetlenebilir bi\u00e7imde kaybedenlerin g\u00f6revlerinin savunma ve yarg\u0131 yolu korunarak kanuna g\u00f6re sona erdirilece\u011fi belirtilir. Bu yakla\u015f\u0131m iki y\u00f6nl\u00fc adalet sa\u011flar: G\u00f6revini art\u0131k zorunlu yeterlikle s\u00fcrd\u00fcremeyenler i\u00e7in kanuni s\u00fcre\u00e7 i\u015fletilir; fakat ki\u015fi savunma hakk\u0131ndan ve yarg\u0131 yolundan mahrum b\u0131rak\u0131lmaz. Son De\u011ferlendirme Kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri, Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde kamu y\u00f6netimini kapal\u0131 kadrola\u015fmadan, referans ili\u015fkilerinden ve keyf\u00ee g\u00f6rev da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndan koruyan temel anayasal g\u00fcvencelerden biri olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Madde 50, her T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131n\u0131n kamu hizmetine girme hakk\u0131na sahip oldu\u011funu belirtir; kamu hizmetine giri\u015f, y\u00fckselme, g\u00f6rev da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve etik denetimi liyakat, objektiflik, f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi ve g\u00f6revin gerektirdi\u011fi niteliklere ba\u011flar. Bu maddenin as\u0131l de\u011feri, kamu kariyerini \u00e7a\u011fda\u015f ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir bir sistem olarak kurmas\u0131d\u0131r. S\u0131nav, e\u011fitim, performans, etik g\u00fcvenilirlik, dijital yeterlik, hizmet kalitesi, s\u00fcrekli geli\u015fim ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir sonu\u00e7 esas al\u0131n\u0131r. S\u00fcre\u00e7ler ki\u015fisel \u00e7\u0131kara, referansa, sadakat ili\u015fkisine veya kapal\u0131 kadrola\u015fmaya dayand\u0131r\u0131lamaz. \u00dcst kamu y\u00f6neticili\u011fi uzmanl\u0131k, kriz y\u00f6netimi, dijital yeterlik, mali sorumluluk, insan y\u00f6netimi ve a\u00e7\u0131k hizmet hedefleriyle y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. E\u011fitim ve performans sistemi siyasi bask\u0131 veya keyf\u00ee tasfiye arac\u0131 yap\u0131lamaz. Zorunlu yeterlik kayb\u0131 h\u00e2linde bile savunma ve yarg\u0131 yolu korunur. B\u00f6ylece kamu hizmetine girme ve kamu kariyeri, devleti liyakatle g\u00fc\u00e7lendiren, vatanda\u015f\u0131n hizmet kalitesini art\u0131ran ve kamu personelinin hakk\u0131n\u0131 hukuk i\u00e7inde koruyan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir anayasal ilkeye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":215,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-214","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyasi-haklar-kamu-hizmeti-ve-mali-seffaflik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/214","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=214"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/214\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":216,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/214\/revisions\/216"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/215"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=214"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=214"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=214"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}