{"id":200,"date":"2026-06-17T07:33:47","date_gmt":"2026-06-17T07:33:47","guid":{"rendered":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/?p=200"},"modified":"2026-06-17T07:37:58","modified_gmt":"2026-06-17T07:37:58","slug":"turk-olmak-ve-turk-vatandasligi-madde46","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/turk-olmak-ve-turk-vatandasligi-madde46\/","title":{"rendered":"Milli Liyakat Anayasas\u0131&#8217;nda T\u00fcrk Olmak ve T\u00fcrk Vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 (Madde 46)"},"content":{"rendered":"<article><strong>T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131<\/strong>, bir ki\u015finin T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ile kurdu\u011fu anayasal ba\u011f\u0131n ad\u0131d\u0131r; bu ba\u011f, etnik k\u00f6ken, dil, inan\u00e7, k\u00fclt\u00fcr veya b\u00f6lgesel aidiyet ayr\u0131m\u0131 \u00fczerinden de\u011fil, ortak vatanda\u015fl\u0131k ve e\u015fit mensubiyet \u00fczerinden anlam kazan\u0131r. Bir devleti g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lan \u015feylerden biri, vatanda\u015flar\u0131n\u0131 birbirine kar\u015f\u0131 farkl\u0131 aidiyet kutular\u0131na ay\u0131rmak de\u011fil; herkesi hukuk \u00f6n\u00fcnde e\u015fit, onurlu ve ayn\u0131 millet b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6rebilmektir. <a href=\"https:\/\/milliliyakat.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Milli Liyakat Anayasas\u0131<\/a> i\u00e7inde Madde 46, tam da bu noktada T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hem kapsay\u0131c\u0131 hem de \u00fcniter devlet yap\u0131s\u0131n\u0131 koruyan bir anayasal vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 olarak d\u00fczenler.<\/p>\n<p>Bu madde, son derece hassas bir alan\u0131 sade ama g\u00fc\u00e7l\u00fc bir dille ele al\u0131r. \u201cT\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019ne vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131yla ba\u011fl\u0131 olan herkes T\u00fcrk\u2019t\u00fcr, T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131d\u0131r ve T\u00fcrk Milletinin e\u015fit mensubudur.\u201d h\u00fckm\u00fc, vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 kan, soy veya k\u00fclt\u00fcrel tek tiple\u015ftirme \u00fczerinden de\u011fil; devlet ile ki\u015fi aras\u0131ndaki anayasal ba\u011f \u00fczerinden tan\u0131mlar. Ayn\u0131 zamanda vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n kazan\u0131lmas\u0131, se\u00e7ilmesi, kayb\u0131 ve usullerini mill\u00ee birlik, e\u015fitlik, hukuk g\u00fcvenli\u011fi ve yarg\u0131 yolu ilkelerine ba\u011flar. B\u00f6ylece <strong><em>T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131<\/em><\/strong>, hem ortak mill\u00ee kimli\u011fi hem de bireyin keyf\u00ee uygulamalara kar\u015f\u0131 korunmas\u0131n\u0131 birlikte g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131r.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Madde 46 \u2013 T\u00fcrk Vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131<\/strong><br \/>\nT\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019ne vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131yla ba\u011fl\u0131 olan herkes T\u00fcrk\u2019t\u00fcr, T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131d\u0131r ve T\u00fcrk Milletinin e\u015fit mensubudur. T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131; etnik k\u00f6ken, dil, inan\u00e7, k\u00fclt\u00fcr veya b\u00f6lgesel aidiyet ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n, Devlet ile ki\u015fi aras\u0131ndaki anayasal vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 ana veya baban\u0131n \u00e7ocu\u011fu T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazan\u0131r. Vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n kazan\u0131lmas\u0131, se\u00e7ilmesi, kayb\u0131 ve usulleri mill\u00ee birlik, e\u015fitlik, hukuk g\u00fcvenli\u011fi ve yarg\u0131 yolu korunarak kanunla d\u00fczenlenir.<\/p>\n<p>T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131, Devletin b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, \u00fcniter yap\u0131s\u0131n\u0131 ve ortak vatanda\u015fl\u0131k bilincini zay\u0131flatacak bi\u00e7imde yorumlanamaz; hi\u00e7 kimse vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan keyf\u00ee olarak yoksun b\u0131rak\u0131lamaz.<\/p><\/blockquote>\n<h2>T\u00fcrk Vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131, Ortak Anayasal Ba\u011f\u0131n \u0130fadesidir<\/h2>\n<p><strong>T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131<\/strong>, Madde 46\u2019da a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde devlet ile ki\u015fi aras\u0131ndaki anayasal vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131r. Bu tan\u0131m \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc vatanda\u015fl\u0131k, ki\u015fiyi devlete ba\u011flayan hukuki ve siyasal aidiyettir; ancak bu aidiyetin etnik k\u00f6ken, dil, inan\u00e7 veya b\u00f6lgesel aidiyet \u00fczerinden ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 toplumda derin k\u0131r\u0131lmalar do\u011furabilir.<\/p>\n<p>Madde 46\u2019n\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131, vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 ortak bir \u00fcst ba\u011f h\u00e2line getirir. Bu ba\u011f\u0131n ad\u0131 T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131d\u0131r ve T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019ne vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131yla ba\u011fl\u0131 olan herkes T\u00fcrk Milletinin e\u015fit mensubudur. Burada \u201cT\u00fcrk\u201d ifadesi, anayasal vatanda\u015fl\u0131k anlam\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle madde, hem mill\u00ee birli\u011fi hem de e\u015fit vatanda\u015fl\u0131k bilincini ayn\u0131 anda korur. Avrupa Konseyi\u2019nin <a href=\"https:\/\/www.coe.int\/en\/web\/conventions\/full-list\/-\/conventions\/treaty\/166\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">vatanda\u015fl\u0131k s\u00f6zle\u015fmesi<\/a> de vatanda\u015fl\u0131k hukukunun hukuk g\u00fcvenli\u011fi, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yasa\u011f\u0131 ve keyf\u00eelikten uzakl\u0131k ilkeleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steren \u00f6nemli bir \u00e7er\u00e7eve sunar.<\/p>\n<h2>E\u015fit Mensubiyet, Vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 Ayr\u0131mc\u0131l\u0131ktan Korur<\/h2>\n<p>Madde 46\u2019n\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc taraflar\u0131ndan biri, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019ne vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131yla ba\u011fl\u0131 olan herkesin T\u00fcrk Milletinin e\u015fit mensubu oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemesidir. <strong>T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131<\/strong>, b\u00f6ylece kimseyi ikinci derece vatanda\u015fl\u0131k alg\u0131s\u0131na itmeyen bir anayasal zemine kavu\u015fur. E\u015fit mensubiyet, yaln\u0131z hukuki stat\u00fc de\u011fil; ayn\u0131 zamanda toplumun ortak psikolojisi bak\u0131m\u0131ndan da \u00e7ok de\u011ferlidir.<\/p>\n<p>Vatanda\u015flar aras\u0131nda etnik k\u00f6ken, dil, inan\u00e7, k\u00fclt\u00fcr veya b\u00f6lgesel aidiyet temelinde farkl\u0131 hukuk\u00ee de\u011ferler kurulursa ortak vatanda\u015fl\u0131k bilinci zay\u0131flar. Oysa demokratik bir hukuk devletinde vatanda\u015f, devlete kar\u015f\u0131 e\u015fit hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere sahip olmal\u0131d\u0131r. <u>E\u015fit vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131<\/u>, toplumu tek renge zorlamadan ayn\u0131 anayasal \u00e7at\u0131 alt\u0131nda birle\u015ftirir. Bu bak\u0131mdan Madde 46, \u00e7e\u015fitlili\u011fi ink\u00e2r etmeden vatanda\u015fl\u0131k hukukunu ortak mensubiyet \u00fczerinden kurar.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Anayasal vatanda\u015fl\u0131k<\/strong>, devlet ile ki\u015fi aras\u0131ndaki hukuki ba\u011f\u0131 ifade eder.<\/li>\n<li><em>E\u015fit mensubiyet<\/em>, vatanda\u015flar aras\u0131nda derece fark\u0131 kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6nler.<\/li>\n<li><u>Hukuk g\u00fcvenli\u011fi<\/u>, vatanda\u015fl\u0131k i\u015flemlerinin keyf\u00eele\u015fmesini engeller.<\/li>\n<li><strong>Yarg\u0131 yolu<\/strong>, vatanda\u015fl\u0131k kararlar\u0131n\u0131 denetlenebilir k\u0131lar.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Ana veya Babadan Vatanda\u015fl\u0131k, Aile Ba\u011f\u0131n\u0131 Hukukla Korur<\/h2>\n<p>Madde 46, T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 ana veya baban\u0131n \u00e7ocu\u011funun T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, <strong>T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131<\/strong> bak\u0131m\u0131ndan aile ba\u011f\u0131 ile vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 aras\u0131nda a\u00e7\u0131k ve g\u00fcvenli bir ili\u015fki kurar. \u00c7ocu\u011fun vatanda\u015fl\u0131k stat\u00fcs\u00fc, ana veya babas\u0131ndan kaynaklanan hukuki ba\u011fla korunur.<\/p>\n<p>Bu d\u00fczenleme, \u00f6zellikle yurt d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan aileler ve farkl\u0131 \u00fclkelerde do\u011fan \u00e7ocuklar bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir. Vatanda\u015fl\u0131k, \u00e7ocu\u011fun devlete aidiyetini, haklar\u0131n\u0131, koruma alan\u0131n\u0131 ve ileride T\u00fcrkiye ile ba\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131r. UNHCR\u2019nin <a href=\"https:\/\/www.unhcr.org\/what-we-do\/protect-human-rights\/ending-statelessness\/about-statelessness\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">vatans\u0131zl\u0131k<\/a> konusundaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, vatanda\u015fl\u0131k stat\u00fcs\u00fcnden yoksun kalman\u0131n e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, \u00e7al\u0131\u015fma, seyahat ve temel haklara eri\u015fim bak\u0131m\u0131ndan ne kadar a\u011f\u0131r sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fini g\u00f6sterir. Bu nedenle \u00e7ocuklar\u0131n vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde korunmas\u0131, yaln\u0131z teknik bir n\u00fcfus i\u015flemi de\u011fildir; insan\u0131n hukuk d\u00fczeni i\u00e7inde tan\u0131nmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n Kazan\u0131lmas\u0131 ve Kayb\u0131 Hukuk G\u00fcvencesine Ba\u011flanmal\u0131d\u0131r<\/h2>\n<p><strong>T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131<\/strong>, yaln\u0131z do\u011fumla kazan\u0131lan bir stat\u00fc de\u011fildir. Vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n kazan\u0131lmas\u0131, se\u00e7ilmesi, kayb\u0131 ve usulleri kanunla d\u00fczenlenir. Ancak Madde 46, bu d\u00fczenlemenin mill\u00ee birlik, e\u015fitlik, hukuk g\u00fcvenli\u011fi ve yarg\u0131 yolu korunarak yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu ifade son derece k\u0131ymetlidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc vatanda\u015fl\u0131k i\u015flemleri insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 k\u00f6kten etkileyen sonu\u00e7lar do\u011furabilir.<\/p>\n<p>Vatanda\u015fl\u0131k kazanma \u015fartlar\u0131 belirsiz, kay\u0131p halleri keyf\u00ee, ba\u015fvuru s\u00fcre\u00e7leri kapal\u0131 veya itiraz yollar\u0131 etkisiz olursa hukuk g\u00fcvenli\u011fi zedelenir. \u0130nsan, hangi \u015fartlarda vatanda\u015fl\u0131k kazanaca\u011f\u0131n\u0131 veya hangi durumlarda vatanda\u015fl\u0131k stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn tart\u0131\u015fma konusu olabilece\u011fini \u00f6nceden bilmelidir. <strong><em>Vatanda\u015fl\u0131kta hukuk g\u00fcvenli\u011fi<\/em><\/strong>, bu nedenle yaln\u0131z devletin d\u00fczenleme yetkisiyle de\u011fil, bireyin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik hakk\u0131yla da ilgilidir. Yarg\u0131 yolu ise yanl\u0131\u015f veya haks\u0131z i\u015flemlere kar\u015f\u0131 son g\u00fcvencedir.<\/p>\n<h2>Ortak Vatanda\u015fl\u0131k Bilinci \u00dcniter Yap\u0131y\u0131 G\u00fc\u00e7lendirir<\/h2>\n<p>Madde 46, T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Devletin b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, \u00fcniter yap\u0131s\u0131n\u0131 ve ortak vatanda\u015fl\u0131k bilincini zay\u0131flatacak bi\u00e7imde yorumlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, <strong>T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131<\/strong> kavram\u0131na yaln\u0131z bireysel haklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, devletin anayasal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bakar. Ortak vatanda\u015fl\u0131k bilinci, farkl\u0131l\u0131klar\u0131 d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131rmadan ayn\u0131 devlet \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda ya\u015fama iradesini g\u00fc\u00e7lendirir.<\/p>\n<p>Buradaki denge \u00e7ok \u00f6nemlidir. Vatanda\u015fl\u0131k, ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 kimlik rekabetinin arac\u0131 h\u00e2line getirilmemeli; ayn\u0131 zamanda bireylerin farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrel, dilsel veya inan\u00e7sal \u00f6zellikleri de vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6r\u00fclmemelidir. Madde 46\u2019n\u0131n g\u00fcc\u00fc bu dengededir. T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131, bir \u00fcst anayasal ba\u011f olarak herkesi ayn\u0131 millet b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn e\u015fit mensubu yapar. B\u00f6ylece vatanda\u015fl\u0131k kavram\u0131 hem birli\u011fi hem de hukuk \u00f6n\u00fcnde e\u015fitli\u011fi ayn\u0131 anda ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<h2>Keyf\u00ee Vatanda\u015fl\u0131ktan Yoksun B\u0131rakma Yasa\u011f\u0131 Hayati Bir G\u00fcvencedir<\/h2>\n<p>Madde 46\u2019n\u0131n son c\u00fcmlesi, kimsenin vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan keyf\u00ee olarak yoksun b\u0131rak\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenler. Bu h\u00fck\u00fcm, <strong>T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131<\/strong> bak\u0131m\u0131ndan temel bir g\u00fcvence niteli\u011findedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc vatanda\u015fl\u0131k, ki\u015finin devlete kar\u015f\u0131 haklar\u0131n\u0131n, koruma alan\u0131n\u0131n ve siyasi-toplumsal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ana kap\u0131s\u0131d\u0131r. Bu kap\u0131n\u0131n keyf\u00ee bi\u00e7imde kapat\u0131lmas\u0131, insan\u0131 hukuk d\u00fczeni i\u00e7inde a\u011f\u0131r bir belirsizli\u011fe s\u00fcr\u00fckler.<\/p>\n<p>OHCHR\u2019nin <a href=\"https:\/\/www.ohchr.org\/en\/nationality-and-statelessness\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">vatanda\u015fl\u0131k ve vatans\u0131zl\u0131k<\/a> alan\u0131ndaki yakla\u015f\u0131m\u0131, herkesin bir vatanda\u015fl\u0131\u011fa sahip olma hakk\u0131 bulundu\u011funu ve devletlerin vatans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nleyici g\u00fcvenceler geli\u015ftirmesi gerekti\u011fini vurgular. Bu nedenle vatanda\u015fl\u0131ktan yoksun b\u0131rakma, keyf\u00ee takdir konusu olamaz. E\u011fer istisnai durumlarda vatanda\u015fl\u0131kla ilgili i\u015flem yap\u0131lacaksa, bunun kanuni, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir, gerek\u00e7eli ve yarg\u0131 yoluna a\u00e7\u0131k olmas\u0131 gerekir. <u>Keyf\u00ee yoksun b\u0131rakma yasa\u011f\u0131<\/u>, insan\u0131n devlet kar\u015f\u0131s\u0131ndaki en temel g\u00fcvenlik duygular\u0131ndan birini korur.<\/p>\n<h2>Son De\u011ferlendirme<\/h2>\n<p><strong>T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131<\/strong>, <a href=\"https:\/\/milliliyakat.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Milli Liyakat Anayasas\u0131<\/a> i\u00e7inde etnik k\u00f6ken, dil, inan\u00e7, k\u00fclt\u00fcr veya b\u00f6lgesel aidiyet ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n, devlet ile ki\u015fi aras\u0131ndaki anayasal vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Madde 46, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019ne vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131yla ba\u011fl\u0131 olan herkesin T\u00fcrk oldu\u011funu, T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 oldu\u011funu ve T\u00fcrk Milletinin e\u015fit mensubu say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtir. Bu yakla\u015f\u0131m, vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 de\u011fil, birle\u015ftirici bir \u00fcst hukuk ba\u011f\u0131 h\u00e2line getirir.<\/p>\n<p>Bu maddenin as\u0131l de\u011feri, vatanda\u015fl\u0131k kavram\u0131n\u0131 hem mill\u00ee birlik hem de bireysel hukuk g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan korumas\u0131d\u0131r. T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 ana veya baban\u0131n \u00e7ocu\u011fu T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazan\u0131r. Vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n kazan\u0131lmas\u0131, se\u00e7ilmesi, kayb\u0131 ve usulleri mill\u00ee birlik, e\u015fitlik, hukuk g\u00fcvenli\u011fi ve yarg\u0131 yolu korunarak kanunla d\u00fczenlenir. T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131, devletin b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, \u00fcniter yap\u0131s\u0131n\u0131 ve ortak vatanda\u015fl\u0131k bilincini zay\u0131flatacak bi\u00e7imde yorumlanamaz. Hi\u00e7 kimse vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan keyf\u00ee olarak yoksun b\u0131rak\u0131lamaz. B\u00f6ylece <strong><em>T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131<\/em><\/strong>, hem ortak millet bilincini hem de bireyin devlete kar\u015f\u0131 en temel g\u00fcvence alan\u0131n\u0131 birlikte koruyan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir anayasal ilkeye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131, bir ki\u015finin T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ile kurdu\u011fu anayasal ba\u011f\u0131n ad\u0131d\u0131r; bu ba\u011f, etnik k\u00f6ken, dil, inan\u00e7, k\u00fclt\u00fcr veya b\u00f6lgesel aidiyet ayr\u0131m\u0131 \u00fczerinden de\u011fil, ortak vatanda\u015fl\u0131k ve e\u015fit mensubiyet \u00fczerinden anlam kazan\u0131r. Bir devleti g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lan \u015feylerden biri, vatanda\u015flar\u0131n\u0131 birbirine kar\u015f\u0131 farkl\u0131 aidiyet kutular\u0131na ay\u0131rmak de\u011fil; herkesi hukuk \u00f6n\u00fcnde e\u015fit, onurlu ve ayn\u0131 millet b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6rebilmektir. Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde Madde 46, tam da bu noktada T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hem kapsay\u0131c\u0131 hem de \u00fcniter devlet yap\u0131s\u0131n\u0131 koruyan bir anayasal vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 olarak d\u00fczenler. Bu madde, son derece hassas bir alan\u0131 sade ama g\u00fc\u00e7l\u00fc bir dille ele al\u0131r. \u201cT\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019ne vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131yla ba\u011fl\u0131 olan herkes T\u00fcrk\u2019t\u00fcr, T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131d\u0131r ve T\u00fcrk Milletinin e\u015fit mensubudur.\u201d h\u00fckm\u00fc, vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 kan, soy veya k\u00fclt\u00fcrel tek tiple\u015ftirme \u00fczerinden de\u011fil; devlet ile ki\u015fi aras\u0131ndaki anayasal ba\u011f \u00fczerinden tan\u0131mlar. Ayn\u0131 zamanda vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n kazan\u0131lmas\u0131, se\u00e7ilmesi, kayb\u0131 ve usullerini mill\u00ee birlik, e\u015fitlik, hukuk g\u00fcvenli\u011fi ve yarg\u0131 yolu ilkelerine ba\u011flar. B\u00f6ylece T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131, hem ortak mill\u00ee kimli\u011fi hem de bireyin keyf\u00ee uygulamalara kar\u015f\u0131 korunmas\u0131n\u0131 birlikte g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131r. Madde 46 \u2013 T\u00fcrk Vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019ne vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131yla ba\u011fl\u0131 olan herkes T\u00fcrk\u2019t\u00fcr, T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131d\u0131r ve T\u00fcrk Milletinin e\u015fit mensubudur. T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131; etnik k\u00f6ken, dil, inan\u00e7, k\u00fclt\u00fcr veya b\u00f6lgesel aidiyet ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n, Devlet ile ki\u015fi aras\u0131ndaki anayasal vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131d\u0131r. T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 ana veya baban\u0131n \u00e7ocu\u011fu T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazan\u0131r. Vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n kazan\u0131lmas\u0131, se\u00e7ilmesi, kayb\u0131 ve usulleri mill\u00ee birlik, e\u015fitlik, hukuk g\u00fcvenli\u011fi ve yarg\u0131 yolu korunarak kanunla d\u00fczenlenir. T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131, Devletin b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, \u00fcniter yap\u0131s\u0131n\u0131 ve ortak vatanda\u015fl\u0131k bilincini zay\u0131flatacak bi\u00e7imde yorumlanamaz; hi\u00e7 kimse vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan keyf\u00ee olarak yoksun b\u0131rak\u0131lamaz. T\u00fcrk Vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131, Ortak Anayasal Ba\u011f\u0131n \u0130fadesidir T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131, Madde 46\u2019da a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde devlet ile ki\u015fi aras\u0131ndaki anayasal vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131r. Bu tan\u0131m \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc vatanda\u015fl\u0131k, ki\u015fiyi devlete ba\u011flayan hukuki ve siyasal aidiyettir; ancak bu aidiyetin etnik k\u00f6ken, dil, inan\u00e7 veya b\u00f6lgesel aidiyet \u00fczerinden ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 toplumda derin k\u0131r\u0131lmalar do\u011furabilir. Madde 46\u2019n\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131, vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 ortak bir \u00fcst ba\u011f h\u00e2line getirir. Bu ba\u011f\u0131n ad\u0131 T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131d\u0131r ve T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019ne vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131yla ba\u011fl\u0131 olan herkes T\u00fcrk Milletinin e\u015fit mensubudur. Burada \u201cT\u00fcrk\u201d ifadesi, anayasal vatanda\u015fl\u0131k anlam\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle madde, hem mill\u00ee birli\u011fi hem de e\u015fit vatanda\u015fl\u0131k bilincini ayn\u0131 anda korur. Avrupa Konseyi\u2019nin vatanda\u015fl\u0131k s\u00f6zle\u015fmesi de vatanda\u015fl\u0131k hukukunun hukuk g\u00fcvenli\u011fi, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yasa\u011f\u0131 ve keyf\u00eelikten uzakl\u0131k ilkeleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steren \u00f6nemli bir \u00e7er\u00e7eve sunar. E\u015fit Mensubiyet, Vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 Ayr\u0131mc\u0131l\u0131ktan Korur Madde 46\u2019n\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc taraflar\u0131ndan biri, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019ne vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131yla ba\u011fl\u0131 olan herkesin T\u00fcrk Milletinin e\u015fit mensubu oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemesidir. T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131, b\u00f6ylece kimseyi ikinci derece vatanda\u015fl\u0131k alg\u0131s\u0131na itmeyen bir anayasal zemine kavu\u015fur. E\u015fit mensubiyet, yaln\u0131z hukuki stat\u00fc de\u011fil; ayn\u0131 zamanda toplumun ortak psikolojisi bak\u0131m\u0131ndan da \u00e7ok de\u011ferlidir. Vatanda\u015flar aras\u0131nda etnik k\u00f6ken, dil, inan\u00e7, k\u00fclt\u00fcr veya b\u00f6lgesel aidiyet temelinde farkl\u0131 hukuk\u00ee de\u011ferler kurulursa ortak vatanda\u015fl\u0131k bilinci zay\u0131flar. Oysa demokratik bir hukuk devletinde vatanda\u015f, devlete kar\u015f\u0131 e\u015fit hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere sahip olmal\u0131d\u0131r. E\u015fit vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131, toplumu tek renge zorlamadan ayn\u0131 anayasal \u00e7at\u0131 alt\u0131nda birle\u015ftirir. Bu bak\u0131mdan Madde 46, \u00e7e\u015fitlili\u011fi ink\u00e2r etmeden vatanda\u015fl\u0131k hukukunu ortak mensubiyet \u00fczerinden kurar. Anayasal vatanda\u015fl\u0131k, devlet ile ki\u015fi aras\u0131ndaki hukuki ba\u011f\u0131 ifade eder. E\u015fit mensubiyet, vatanda\u015flar aras\u0131nda derece fark\u0131 kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. Hukuk g\u00fcvenli\u011fi, vatanda\u015fl\u0131k i\u015flemlerinin keyf\u00eele\u015fmesini engeller. Yarg\u0131 yolu, vatanda\u015fl\u0131k kararlar\u0131n\u0131 denetlenebilir k\u0131lar. Ana veya Babadan Vatanda\u015fl\u0131k, Aile Ba\u011f\u0131n\u0131 Hukukla Korur Madde 46, T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 ana veya baban\u0131n \u00e7ocu\u011funun T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan aile ba\u011f\u0131 ile vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 aras\u0131nda a\u00e7\u0131k ve g\u00fcvenli bir ili\u015fki kurar. \u00c7ocu\u011fun vatanda\u015fl\u0131k stat\u00fcs\u00fc, ana veya babas\u0131ndan kaynaklanan hukuki ba\u011fla korunur. Bu d\u00fczenleme, \u00f6zellikle yurt d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan aileler ve farkl\u0131 \u00fclkelerde do\u011fan \u00e7ocuklar bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir. Vatanda\u015fl\u0131k, \u00e7ocu\u011fun devlete aidiyetini, haklar\u0131n\u0131, koruma alan\u0131n\u0131 ve ileride T\u00fcrkiye ile ba\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131r. UNHCR\u2019nin vatans\u0131zl\u0131k konusundaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, vatanda\u015fl\u0131k stat\u00fcs\u00fcnden yoksun kalman\u0131n e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, \u00e7al\u0131\u015fma, seyahat ve temel haklara eri\u015fim bak\u0131m\u0131ndan ne kadar a\u011f\u0131r sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fini g\u00f6sterir. Bu nedenle \u00e7ocuklar\u0131n vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde korunmas\u0131, yaln\u0131z teknik bir n\u00fcfus i\u015flemi de\u011fildir; insan\u0131n hukuk d\u00fczeni i\u00e7inde tan\u0131nmas\u0131d\u0131r. Vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n Kazan\u0131lmas\u0131 ve Kayb\u0131 Hukuk G\u00fcvencesine Ba\u011flanmal\u0131d\u0131r T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131, yaln\u0131z do\u011fumla kazan\u0131lan bir stat\u00fc de\u011fildir. Vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n kazan\u0131lmas\u0131, se\u00e7ilmesi, kayb\u0131 ve usulleri kanunla d\u00fczenlenir. Ancak Madde 46, bu d\u00fczenlemenin mill\u00ee birlik, e\u015fitlik, hukuk g\u00fcvenli\u011fi ve yarg\u0131 yolu korunarak yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu ifade son derece k\u0131ymetlidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc vatanda\u015fl\u0131k i\u015flemleri insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 k\u00f6kten etkileyen sonu\u00e7lar do\u011furabilir. Vatanda\u015fl\u0131k kazanma \u015fartlar\u0131 belirsiz, kay\u0131p halleri keyf\u00ee, ba\u015fvuru s\u00fcre\u00e7leri kapal\u0131 veya itiraz yollar\u0131 etkisiz olursa hukuk g\u00fcvenli\u011fi zedelenir. \u0130nsan, hangi \u015fartlarda vatanda\u015fl\u0131k kazanaca\u011f\u0131n\u0131 veya hangi durumlarda vatanda\u015fl\u0131k stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn tart\u0131\u015fma konusu olabilece\u011fini \u00f6nceden bilmelidir. Vatanda\u015fl\u0131kta hukuk g\u00fcvenli\u011fi, bu nedenle yaln\u0131z devletin d\u00fczenleme yetkisiyle de\u011fil, bireyin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik hakk\u0131yla da ilgilidir. Yarg\u0131 yolu ise yanl\u0131\u015f veya haks\u0131z i\u015flemlere kar\u015f\u0131 son g\u00fcvencedir. Ortak Vatanda\u015fl\u0131k Bilinci \u00dcniter Yap\u0131y\u0131 G\u00fc\u00e7lendirir Madde 46, T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Devletin b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, \u00fcniter yap\u0131s\u0131n\u0131 ve ortak vatanda\u015fl\u0131k bilincini zay\u0131flatacak bi\u00e7imde yorumlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 kavram\u0131na yaln\u0131z bireysel haklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, devletin anayasal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bakar. Ortak vatanda\u015fl\u0131k bilinci, farkl\u0131l\u0131klar\u0131 d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131rmadan ayn\u0131 devlet \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda ya\u015fama iradesini g\u00fc\u00e7lendirir. Buradaki denge \u00e7ok \u00f6nemlidir. Vatanda\u015fl\u0131k, ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 kimlik rekabetinin arac\u0131 h\u00e2line getirilmemeli; ayn\u0131 zamanda bireylerin farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrel, dilsel veya inan\u00e7sal \u00f6zellikleri de vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6r\u00fclmemelidir. Madde 46\u2019n\u0131n g\u00fcc\u00fc bu dengededir. T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131, bir \u00fcst anayasal ba\u011f olarak herkesi ayn\u0131 millet b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn e\u015fit mensubu yapar. B\u00f6ylece vatanda\u015fl\u0131k kavram\u0131 hem birli\u011fi hem de hukuk \u00f6n\u00fcnde e\u015fitli\u011fi ayn\u0131 anda ta\u015f\u0131r. Keyf\u00ee Vatanda\u015fl\u0131ktan Yoksun B\u0131rakma Yasa\u011f\u0131 Hayati Bir G\u00fcvencedir Madde 46\u2019n\u0131n son c\u00fcmlesi, kimsenin vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan keyf\u00ee olarak yoksun b\u0131rak\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenler. Bu h\u00fck\u00fcm, T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan temel bir g\u00fcvence niteli\u011findedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc vatanda\u015fl\u0131k, ki\u015finin devlete kar\u015f\u0131 haklar\u0131n\u0131n, koruma alan\u0131n\u0131n ve siyasi-toplumsal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ana kap\u0131s\u0131d\u0131r. Bu kap\u0131n\u0131n keyf\u00ee bi\u00e7imde kapat\u0131lmas\u0131, insan\u0131 hukuk d\u00fczeni i\u00e7inde a\u011f\u0131r bir belirsizli\u011fe s\u00fcr\u00fckler. OHCHR\u2019nin vatanda\u015fl\u0131k ve vatans\u0131zl\u0131k alan\u0131ndaki yakla\u015f\u0131m\u0131, herkesin bir vatanda\u015fl\u0131\u011fa sahip olma hakk\u0131 bulundu\u011funu ve devletlerin vatans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nleyici g\u00fcvenceler geli\u015ftirmesi gerekti\u011fini vurgular. Bu nedenle vatanda\u015fl\u0131ktan yoksun b\u0131rakma, keyf\u00ee takdir konusu olamaz. E\u011fer istisnai durumlarda vatanda\u015fl\u0131kla ilgili i\u015flem yap\u0131lacaksa, bunun kanuni, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir, gerek\u00e7eli ve yarg\u0131 yoluna a\u00e7\u0131k olmas\u0131 gerekir. Keyf\u00ee yoksun b\u0131rakma yasa\u011f\u0131, insan\u0131n devlet kar\u015f\u0131s\u0131ndaki en temel g\u00fcvenlik duygular\u0131ndan birini korur. Son De\u011ferlendirme T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131, Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde etnik k\u00f6ken, dil, inan\u00e7, k\u00fclt\u00fcr veya b\u00f6lgesel aidiyet ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n, devlet ile ki\u015fi aras\u0131ndaki anayasal vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Madde 46, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019ne vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131yla ba\u011fl\u0131 olan herkesin T\u00fcrk oldu\u011funu, T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 oldu\u011funu ve T\u00fcrk Milletinin e\u015fit mensubu say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtir. Bu yakla\u015f\u0131m, vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 de\u011fil, birle\u015ftirici bir \u00fcst hukuk ba\u011f\u0131 h\u00e2line getirir. Bu maddenin as\u0131l de\u011feri, vatanda\u015fl\u0131k kavram\u0131n\u0131 hem mill\u00ee birlik hem de bireysel hukuk g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan korumas\u0131d\u0131r. T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 ana veya baban\u0131n \u00e7ocu\u011fu T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazan\u0131r. Vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n kazan\u0131lmas\u0131, se\u00e7ilmesi, kayb\u0131 ve usulleri mill\u00ee birlik, e\u015fitlik, hukuk g\u00fcvenli\u011fi ve yarg\u0131 yolu korunarak kanunla d\u00fczenlenir. T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131, devletin b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, \u00fcniter yap\u0131s\u0131n\u0131 ve ortak vatanda\u015fl\u0131k bilincini zay\u0131flatacak bi\u00e7imde yorumlanamaz. Hi\u00e7 kimse vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan keyf\u00ee olarak yoksun b\u0131rak\u0131lamaz. B\u00f6ylece T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131, hem ortak millet bilincini hem de bireyin devlete kar\u015f\u0131 en temel g\u00fcvence alan\u0131n\u0131 birlikte koruyan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir anayasal ilkeye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":201,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-200","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyasi-haklar-kamu-hizmeti-ve-mali-seffaflik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/200","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/200\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":202,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/200\/revisions\/202"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/201"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}