{"id":152,"date":"2026-06-15T08:48:36","date_gmt":"2026-06-15T08:48:36","guid":{"rendered":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/?p=152"},"modified":"2026-06-15T08:48:36","modified_gmt":"2026-06-15T08:48:36","slug":"toplanti-ve-gosteri-yuruyusu-duzenleme-hakki-madde-30","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/toplanti-ve-gosteri-yuruyusu-duzenleme-hakki-madde-30\/","title":{"rendered":"Milli Liyakat Anayasas\u0131&#8217;nda Toplant\u0131 ve G\u00f6steri Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc D\u00fczenleme Hakk\u0131 (Madde 30)"},"content":{"rendered":"<article><strong>Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131<\/strong>, toplumun yaln\u0131zca sand\u0131kta de\u011fil, kamusal alanda da sesini duyurabilmesini sa\u011flayan en canl\u0131 anayasal \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden biridir. \u0130nsanlar bazen bir haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmak, bazen ortak bir talebi dile getirmek, bazen de sadece ayn\u0131 duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 payla\u015fan insanlarla yan yana durmak ister. Bu hak, tam da bu ortak g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn hukukla korunmas\u0131 anlam\u0131na gelir. <a href=\"https:\/\/milliliyakat.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Milli Liyakat Anayasas\u0131<\/a> i\u00e7inde Madde 30, toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc izin verilen bir ayr\u0131cal\u0131k gibi de\u011fil, \u00f6nceden izin almaks\u0131z\u0131n kullan\u0131labilen temel bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck olarak d\u00fczenler.<\/p>\n<p>Bu maddenin as\u0131l g\u00fcc\u00fc, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yaln\u0131zca tan\u0131makla kalmamas\u0131d\u0131r. Bildirim usul\u00fcn\u00fcn fiil\u00ee izin rejimine d\u00f6n\u00fc\u015fmesini engeller, genel ve s\u00fcrekli yasaklara kap\u0131 kapat\u0131r, kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc toplant\u0131larda idareye tarafs\u0131z koruma g\u00f6revi y\u00fckler ve a\u00e7\u0131k-yak\u0131n tehlike h\u00e2lindeki ge\u00e7ici m\u00fcdahaleleri bile h\u00e2kim denetimine ba\u011flar. B\u00f6ylece <strong><em>toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131<\/em><\/strong>, hem bireyin sesini hem de toplumun bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ortak ifade alan\u0131n\u0131 koruyan ciddi, dengeli ve \u00e7a\u011fda\u015f bir g\u00fcvence h\u00e2line gelir.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Madde 30 \u2013 Toplant\u0131 ve G\u00f6steri Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc D\u00fczenleme Hakk\u0131<\/strong><br \/>\nHerkes, \u00f6nceden izin almaks\u0131z\u0131n, silahs\u0131z ve sald\u0131r\u0131s\u0131z toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131na sahiptir. Hak \u00f6n izin \u015fart\u0131na ba\u011flanamaz; kamu d\u00fczeni amac\u0131yla yaln\u0131zca bildirim usul\u00fcne tabi tutulabilir.<\/p>\n<p>Hak; Anayasadaki sebeplerle ve 13. maddeye g\u00f6re s\u0131n\u0131rlanabilir. Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri genel veya s\u00fcrekli yasaklarla engellenemez; m\u00fcdahaleler zorunlu, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve demokratik toplum d\u00fczenine uygun olur.<\/p>\n<p>Kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc toplant\u0131 ve g\u00f6sterilerde idare, her iki taraf\u0131n hakk\u0131n\u0131 koruyacak \u015fekilde yer, zaman, g\u00fczerg\u00e2h ve g\u00fcvenlik tedbirlerini tarafs\u0131z, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc esaslara g\u00f6re belirler. Da\u011f\u0131tma veya engelleme kural olarak h\u00e2kim karar\u0131yla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr; a\u00e7\u0131k ve yak\u0131n tehlike h\u00e2linde yap\u0131lan ge\u00e7ici m\u00fcdahale derh\u00e2l h\u00e2kim denetimine sunulur.<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli veya kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc toplant\u0131 ve g\u00f6sterilerde idare; hakk\u0131n g\u00fcvenli kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nlemek, g\u00fcvenli giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 korumak, acil sa\u011fl\u0131k ve ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 temin etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Hakk\u0131n kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin usuller hakk\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc zedeleyecek veya kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 imk\u00e2ns\u0131zla\u015ft\u0131racak bi\u00e7imde d\u00fczenlenemez.<\/p><\/blockquote>\n<h2>Kamusal Alanda Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l Sesin Anayasal De\u011feri<\/h2>\n<p><strong>Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131<\/strong>, insanlar\u0131n ortak d\u00fc\u015f\u00fcnce, talep veya itirazlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bi\u00e7imde ifade edebilmesini sa\u011flar. Bu hak, sadece kalabal\u0131klar\u0131n bir araya gelmesi de\u011fildir; toplumun kendisini duyurma, y\u00f6netime mesaj verme ve ortak haf\u0131za olu\u015fturma yollar\u0131ndan biridir.<\/p>\n<p>Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplant\u0131lar, kimi zaman bir \u00e7evre meselesini, kimi zaman \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131ndaki bir sorunu, kimi zaman adalet aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 veya toplumsal dayan\u0131\u015fmay\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lar. Bu y\u00fczden <a href=\"https:\/\/www.ohchr.org\/en\/peaceful-assembly\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplant\u0131 hakk\u0131<\/a>, \u00e7a\u011fda\u015f insan haklar\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131nda temel \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden biri olarak ele al\u0131n\u0131r. <u>Toplumun ortak sesi<\/u>, ancak kamusal alanda korkmadan ortaya \u00e7\u0131kabildi\u011finde ger\u00e7ekten anlam kazan\u0131r.<\/p>\n<h2>\u00d6n \u0130zin De\u011fil, Bildirim Usul\u00fc<\/h2>\n<p>Madde 30\u2019un en kritik taraf\u0131, hakk\u0131n \u00f6n izin \u015fart\u0131na ba\u011flanamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemesidir. <strong>Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131<\/strong>, devletin uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcde kulland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir imk\u00e2n de\u011fildir. \u0130nsanlar silahs\u0131z ve sald\u0131r\u0131s\u0131z olmak \u015fart\u0131yla, \u00f6nceden izin almaks\u0131z\u0131n toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleyebilir.<\/p>\n<p>Bildirim usul\u00fc ise izin sisteminden farkl\u0131d\u0131r. Bildirim, kamu d\u00fczeni bak\u0131m\u0131ndan g\u00fcvenlik, trafik, sa\u011fl\u0131k ve g\u00fczerg\u00e2h planlamas\u0131 yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Fakat bildirim, \u201cuygun bulursak olur\u201d mant\u0131\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrse \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn \u00f6z\u00fc zedelenir. <a href=\"https:\/\/odihr.osce.org\/node\/660310\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">OSCE\/ODIHR ilkeleri<\/a>, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplant\u0131lar\u0131n kural olarak izin gerektirmemesi gerekti\u011fini ve s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n hukuka uygun, gerekli, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve ayr\u0131mc\u0131 olmayan bi\u00e7imde uygulanmas\u0131n\u0131 vurgular. Bu yakla\u015f\u0131m, Madde 30\u2019un ruhuyla uyumludur.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u00d6n izin yasa\u011f\u0131<\/strong>, hakk\u0131n ba\u015ftan engellenmesini \u00f6nler.<\/li>\n<li><em>Bildirim usul\u00fc<\/em>, kamu d\u00fczeni haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kullan\u0131labilir.<\/li>\n<li><u>Silahs\u0131z ve sald\u0131r\u0131s\u0131z toplant\u0131<\/u>, hakk\u0131n bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l niteli\u011fini g\u00f6sterir.<\/li>\n<li><strong>\u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fc m\u00fcdahale<\/strong>, kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 belirler.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Genel ve S\u00fcrekli Yasaklar Hakk\u0131 Bo\u015falt\u0131r<\/h2>\n<p><strong>Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131<\/strong>, genel veya s\u00fcrekli yasaklarla engellenemez. Bu h\u00fck\u00fcm, maddenin en \u00f6nemli \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kilitlerinden biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir hak do\u011frudan kald\u0131r\u0131lmadan da etkisiz h\u00e2le getirilebilir. Bunun en yayg\u0131n yolu, belirsiz s\u00fcreli yasaklar ve geni\u015f alanl\u0131 engellemeler kurmakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bir \u015fehirde, b\u00f6lgede veya konuda s\u00fcrekli yasaklama al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 olu\u015fursa, toplant\u0131 hakk\u0131 ya\u015fayan bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck olmaktan \u00e7\u0131kar; teorik bir maddeye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Oysa hukuk d\u00fczeni, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc istisna de\u011fil kural kabul etmelidir. M\u00fcdahale gerekiyorsa bu m\u00fcdahale <strong><em>zorunlu, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve demokratik toplum d\u00fczenine uygun<\/em><\/strong> olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Kar\u015f\u0131t G\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc Toplant\u0131larda Devletin G\u00f6revi Yasaklamak De\u011fil, Korumakt\u0131r<\/h2>\n<p>Madde 30\u2019un en olgun h\u00fck\u00fcmlerinden biri, kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc toplant\u0131 ve g\u00f6sterilere ili\u015fkindir. <strong>Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131<\/strong>, yaln\u0131z ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fteki insanlar\u0131n bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bi\u00e7imde toplanmas\u0131n\u0131 de\u011fil, kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc gruplar\u0131n da g\u00fcvenli ve tarafs\u0131z bir zeminde haklar\u0131n\u0131 kullanabilmesini gerektirir.<\/p>\n<p>Bu noktada idarenin g\u00f6revi bir taraf\u0131 susturmak, di\u011fer taraf\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmak veya gerilimi bahane ederek hakk\u0131 tamamen ortadan kald\u0131rmak de\u011fildir. \u0130dare; yer, zaman, g\u00fczerg\u00e2h ve g\u00fcvenlik tedbirlerini her iki taraf\u0131n hakk\u0131n\u0131 koruyacak \u015fekilde belirlemelidir. <u>Tarafs\u0131z idare y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc<\/u>, bu maddenin \u00e7ok de\u011ferli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015flerin varl\u0131\u011f\u0131, toplant\u0131 hakk\u0131n\u0131n zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil; \u00e7o\u011fulcu toplum hayat\u0131n\u0131n do\u011fal sonucudur.<\/p>\n<h2>Da\u011f\u0131tma ve Engelleme Kural Olarak H\u00e2kim Karar\u0131yla Olmal\u0131d\u0131r<\/h2>\n<p><strong>Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131<\/strong>, da\u011f\u0131tma veya engelleme gibi a\u011f\u0131r m\u00fcdahaleler kar\u015f\u0131s\u0131nda yarg\u0131sal g\u00fcvenceye ihtiya\u00e7 duyar. Madde 30, da\u011f\u0131tma veya engellemenin kural olarak h\u00e2kim karar\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu belirtir. A\u00e7\u0131k ve yak\u0131n tehlike h\u00e2linde yap\u0131lan ge\u00e7ici m\u00fcdahale ise derh\u00e2l h\u00e2kim denetimine sunulur.<\/p>\n<p>Bu d\u00fczenleme, kamu d\u00fczeni ile \u00f6zg\u00fcrl\u00fck aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir denge kurar. A\u00e7\u0131k ve yak\u0131n tehlike varsa idare ge\u00e7ici olarak m\u00fcdahale edebilir; fakat bu m\u00fcdahale kendi i\u00e7inde kapal\u0131 kalamaz. H\u00e2kim denetimi, m\u00fcdahalenin gerek\u00e7esini, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc ve hukukili\u011fini kontrol eder. <a href=\"https:\/\/www.venice.coe.int\/webforms\/documents\/default.aspx?pdffile=CDL-AD%282019%29017rev-e\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Venedik Komisyonu y\u00f6nergeleri<\/a>, devletlerin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplant\u0131lar\u0131 kolayla\u015ft\u0131rma ve koruma y\u00f6n\u00fcnde pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan \u00f6nemli bir \u00e7er\u00e7eve sunar.<\/p>\n<h2>B\u00fcy\u00fck Toplant\u0131larda G\u00fcvenlik, Sa\u011fl\u0131k ve G\u00f6zlem \u0130mk\u00e2n\u0131<\/h2>\n<p>Madde 30, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli veya kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc toplant\u0131larda idarenin g\u00f6revlerini ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde d\u00fczenler. Bu g\u00f6revler aras\u0131nda hakk\u0131n g\u00fcvenli kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nlemek, g\u00fcvenli giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 korumak, acil sa\u011fl\u0131k ve ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 temin etmek vard\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m, toplant\u0131 hakk\u0131n\u0131 yaln\u0131z \u201ckar\u0131\u015fmama\u201d ilkesiyle de\u011fil, aktif koruma g\u00f6reviyle birlikte ele al\u0131r.<\/p>\n<p>Bu \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fcy\u00fck toplant\u0131larda yaln\u0131zca yasak koymamak yetmez; g\u00fcvenli bir alan, a\u00e7\u0131k g\u00fczerg\u00e2h, sa\u011fl\u0131k deste\u011fi ve ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem imk\u00e2n\u0131 da gerekir. <em>Acil sa\u011fl\u0131k imk\u00e2n\u0131<\/em> ve <u>ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem<\/u>, hakk\u0131n hem g\u00fcvenli hem de denetlenebilir bi\u00e7imde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. B\u00f6ylece idare, toplant\u0131y\u0131 da\u011f\u0131tmay\u0131 ilk refleks olarak de\u011fil; hakk\u0131n bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l kullan\u0131m\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmay\u0131 ana g\u00f6rev olarak g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<h2>Hakk\u0131n \u00d6z\u00fcn\u00fc Zedeleyen Usuller Kurulamaz<\/h2>\n<p><strong>Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131<\/strong>, usul kurallar\u0131yla imk\u00e2ns\u0131z h\u00e2le getirilemez. Madde 30\u2019un son c\u00fcmlesi bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtir. Hakk\u0131n kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin usuller, hakk\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc zedeleyecek veya kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 imk\u00e2ns\u0131zla\u015ft\u0131racak bi\u00e7imde d\u00fczenlenemez.<\/p>\n<p>Bu h\u00fck\u00fcm, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte teknik olan ama pratikte hakk\u0131 bo\u011fan d\u00fczenlemelere kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir g\u00fcvencedir. A\u015f\u0131r\u0131 dar zaman aral\u0131klar\u0131, ula\u015f\u0131lmas\u0131 imk\u00e2ns\u0131z g\u00fczerg\u00e2hlar, gereksiz b\u00fcrokratik y\u00fckler veya s\u00fcrekli erteleme uygulamalar\u0131 hakk\u0131 fiilen kullan\u0131lamaz h\u00e2le getirebilir. <u>Hakk\u0131n \u00f6z\u00fc<\/u> korunmuyorsa, metindeki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ger\u00e7ek hayatta zay\u0131flar. Madde 30 bu tehlikeyi g\u00f6r\u00fcr ve toplant\u0131 hakk\u0131n\u0131 yaln\u0131z teorik de\u011fil, pratik olarak da kullan\u0131labilir h\u00e2le getirmeyi ama\u00e7lar.<\/p>\n<h2>Son Bak\u0131\u015f: Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l Toplanma, Toplumun Kendini Duyurma Hakk\u0131d\u0131r<\/h2>\n<p><strong>Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131<\/strong>, <a href=\"https:\/\/milliliyakat.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Milli Liyakat Anayasas\u0131<\/a> i\u00e7inde bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l kamusal kat\u0131l\u0131m\u0131n temel g\u00fcvencelerinden biri olarak yer al\u0131r. Madde 30, herkesin \u00f6nceden izin almaks\u0131z\u0131n, silahs\u0131z ve sald\u0131r\u0131s\u0131z toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131na sahip oldu\u011funu belirtir. Bu hak, yaln\u0131zca bildirim usul\u00fcne tabi tutulabilir; \u00f6n izin \u015fart\u0131na ba\u011flanamaz.<\/p>\n<p>Bu maddenin as\u0131l de\u011feri, toplant\u0131 hakk\u0131n\u0131 g\u00fcvenli kullan\u0131m boyutuyla birlikte d\u00fczenlemesidir. Genel ve s\u00fcrekli yasaklar kurulamaz. M\u00fcdahaleler zorunlu, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve demokratik toplum d\u00fczenine uygun olmak zorundad\u0131r. Kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc toplant\u0131larda idare tarafs\u0131z davranmal\u0131, her iki taraf\u0131n hakk\u0131n\u0131 korumal\u0131d\u0131r. Da\u011f\u0131tma ve engelleme kural olarak h\u00e2kim karar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli toplant\u0131larda g\u00fcvenli giri\u015f-\u00e7\u0131k\u0131\u015f, acil sa\u011fl\u0131k ve ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem imk\u00e2nlar\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece <strong>toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131<\/strong>, yaln\u0131zca sokakta bulunma hakk\u0131 de\u011fil; toplumun bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l, g\u00fcvenli ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bi\u00e7imde kendini ifade edebilme g\u00fcvencesi h\u00e2line gelir.<\/p>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131, toplumun yaln\u0131zca sand\u0131kta de\u011fil, kamusal alanda da sesini duyurabilmesini sa\u011flayan en canl\u0131 anayasal \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden biridir. \u0130nsanlar bazen bir haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmak, bazen ortak bir talebi dile getirmek, bazen de sadece ayn\u0131 duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 payla\u015fan insanlarla yan yana durmak ister. Bu hak, tam da bu ortak g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn hukukla korunmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde Madde 30, toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc izin verilen bir ayr\u0131cal\u0131k gibi de\u011fil, \u00f6nceden izin almaks\u0131z\u0131n kullan\u0131labilen temel bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck olarak d\u00fczenler. Bu maddenin as\u0131l g\u00fcc\u00fc, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yaln\u0131zca tan\u0131makla kalmamas\u0131d\u0131r. Bildirim usul\u00fcn\u00fcn fiil\u00ee izin rejimine d\u00f6n\u00fc\u015fmesini engeller, genel ve s\u00fcrekli yasaklara kap\u0131 kapat\u0131r, kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc toplant\u0131larda idareye tarafs\u0131z koruma g\u00f6revi y\u00fckler ve a\u00e7\u0131k-yak\u0131n tehlike h\u00e2lindeki ge\u00e7ici m\u00fcdahaleleri bile h\u00e2kim denetimine ba\u011flar. B\u00f6ylece toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131, hem bireyin sesini hem de toplumun bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ortak ifade alan\u0131n\u0131 koruyan ciddi, dengeli ve \u00e7a\u011fda\u015f bir g\u00fcvence h\u00e2line gelir. Madde 30 \u2013 Toplant\u0131 ve G\u00f6steri Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc D\u00fczenleme Hakk\u0131 Herkes, \u00f6nceden izin almaks\u0131z\u0131n, silahs\u0131z ve sald\u0131r\u0131s\u0131z toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131na sahiptir. Hak \u00f6n izin \u015fart\u0131na ba\u011flanamaz; kamu d\u00fczeni amac\u0131yla yaln\u0131zca bildirim usul\u00fcne tabi tutulabilir. Hak; Anayasadaki sebeplerle ve 13. maddeye g\u00f6re s\u0131n\u0131rlanabilir. Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri genel veya s\u00fcrekli yasaklarla engellenemez; m\u00fcdahaleler zorunlu, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve demokratik toplum d\u00fczenine uygun olur. Kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc toplant\u0131 ve g\u00f6sterilerde idare, her iki taraf\u0131n hakk\u0131n\u0131 koruyacak \u015fekilde yer, zaman, g\u00fczerg\u00e2h ve g\u00fcvenlik tedbirlerini tarafs\u0131z, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc esaslara g\u00f6re belirler. Da\u011f\u0131tma veya engelleme kural olarak h\u00e2kim karar\u0131yla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr; a\u00e7\u0131k ve yak\u0131n tehlike h\u00e2linde yap\u0131lan ge\u00e7ici m\u00fcdahale derh\u00e2l h\u00e2kim denetimine sunulur. B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli veya kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc toplant\u0131 ve g\u00f6sterilerde idare; hakk\u0131n g\u00fcvenli kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nlemek, g\u00fcvenli giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 korumak, acil sa\u011fl\u0131k ve ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 temin etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Hakk\u0131n kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin usuller hakk\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc zedeleyecek veya kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 imk\u00e2ns\u0131zla\u015ft\u0131racak bi\u00e7imde d\u00fczenlenemez. Kamusal Alanda Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l Sesin Anayasal De\u011feri Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131, insanlar\u0131n ortak d\u00fc\u015f\u00fcnce, talep veya itirazlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bi\u00e7imde ifade edebilmesini sa\u011flar. Bu hak, sadece kalabal\u0131klar\u0131n bir araya gelmesi de\u011fildir; toplumun kendisini duyurma, y\u00f6netime mesaj verme ve ortak haf\u0131za olu\u015fturma yollar\u0131ndan biridir. Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplant\u0131lar, kimi zaman bir \u00e7evre meselesini, kimi zaman \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131ndaki bir sorunu, kimi zaman adalet aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 veya toplumsal dayan\u0131\u015fmay\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lar. Bu y\u00fczden bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplant\u0131 hakk\u0131, \u00e7a\u011fda\u015f insan haklar\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131nda temel \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden biri olarak ele al\u0131n\u0131r. Toplumun ortak sesi, ancak kamusal alanda korkmadan ortaya \u00e7\u0131kabildi\u011finde ger\u00e7ekten anlam kazan\u0131r. \u00d6n \u0130zin De\u011fil, Bildirim Usul\u00fc Madde 30\u2019un en kritik taraf\u0131, hakk\u0131n \u00f6n izin \u015fart\u0131na ba\u011flanamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemesidir. Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131, devletin uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcde kulland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir imk\u00e2n de\u011fildir. \u0130nsanlar silahs\u0131z ve sald\u0131r\u0131s\u0131z olmak \u015fart\u0131yla, \u00f6nceden izin almaks\u0131z\u0131n toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleyebilir. Bildirim usul\u00fc ise izin sisteminden farkl\u0131d\u0131r. Bildirim, kamu d\u00fczeni bak\u0131m\u0131ndan g\u00fcvenlik, trafik, sa\u011fl\u0131k ve g\u00fczerg\u00e2h planlamas\u0131 yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Fakat bildirim, \u201cuygun bulursak olur\u201d mant\u0131\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrse \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn \u00f6z\u00fc zedelenir. OSCE\/ODIHR ilkeleri, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplant\u0131lar\u0131n kural olarak izin gerektirmemesi gerekti\u011fini ve s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n hukuka uygun, gerekli, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve ayr\u0131mc\u0131 olmayan bi\u00e7imde uygulanmas\u0131n\u0131 vurgular. Bu yakla\u015f\u0131m, Madde 30\u2019un ruhuyla uyumludur. \u00d6n izin yasa\u011f\u0131, hakk\u0131n ba\u015ftan engellenmesini \u00f6nler. Bildirim usul\u00fc, kamu d\u00fczeni haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kullan\u0131labilir. Silahs\u0131z ve sald\u0131r\u0131s\u0131z toplant\u0131, hakk\u0131n bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l niteli\u011fini g\u00f6sterir. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fc m\u00fcdahale, kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 belirler. Genel ve S\u00fcrekli Yasaklar Hakk\u0131 Bo\u015falt\u0131r Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131, genel veya s\u00fcrekli yasaklarla engellenemez. Bu h\u00fck\u00fcm, maddenin en \u00f6nemli \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kilitlerinden biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir hak do\u011frudan kald\u0131r\u0131lmadan da etkisiz h\u00e2le getirilebilir. Bunun en yayg\u0131n yolu, belirsiz s\u00fcreli yasaklar ve geni\u015f alanl\u0131 engellemeler kurmakt\u0131r. Bir \u015fehirde, b\u00f6lgede veya konuda s\u00fcrekli yasaklama al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 olu\u015fursa, toplant\u0131 hakk\u0131 ya\u015fayan bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck olmaktan \u00e7\u0131kar; teorik bir maddeye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Oysa hukuk d\u00fczeni, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc istisna de\u011fil kural kabul etmelidir. M\u00fcdahale gerekiyorsa bu m\u00fcdahale zorunlu, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve demokratik toplum d\u00fczenine uygun olmal\u0131d\u0131r. Kar\u015f\u0131t G\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc Toplant\u0131larda Devletin G\u00f6revi Yasaklamak De\u011fil, Korumakt\u0131r Madde 30\u2019un en olgun h\u00fck\u00fcmlerinden biri, kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc toplant\u0131 ve g\u00f6sterilere ili\u015fkindir. Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131, yaln\u0131z ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fteki insanlar\u0131n bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bi\u00e7imde toplanmas\u0131n\u0131 de\u011fil, kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc gruplar\u0131n da g\u00fcvenli ve tarafs\u0131z bir zeminde haklar\u0131n\u0131 kullanabilmesini gerektirir. Bu noktada idarenin g\u00f6revi bir taraf\u0131 susturmak, di\u011fer taraf\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmak veya gerilimi bahane ederek hakk\u0131 tamamen ortadan kald\u0131rmak de\u011fildir. \u0130dare; yer, zaman, g\u00fczerg\u00e2h ve g\u00fcvenlik tedbirlerini her iki taraf\u0131n hakk\u0131n\u0131 koruyacak \u015fekilde belirlemelidir. Tarafs\u0131z idare y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, bu maddenin \u00e7ok de\u011ferli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015flerin varl\u0131\u011f\u0131, toplant\u0131 hakk\u0131n\u0131n zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil; \u00e7o\u011fulcu toplum hayat\u0131n\u0131n do\u011fal sonucudur. Da\u011f\u0131tma ve Engelleme Kural Olarak H\u00e2kim Karar\u0131yla Olmal\u0131d\u0131r Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131, da\u011f\u0131tma veya engelleme gibi a\u011f\u0131r m\u00fcdahaleler kar\u015f\u0131s\u0131nda yarg\u0131sal g\u00fcvenceye ihtiya\u00e7 duyar. Madde 30, da\u011f\u0131tma veya engellemenin kural olarak h\u00e2kim karar\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu belirtir. A\u00e7\u0131k ve yak\u0131n tehlike h\u00e2linde yap\u0131lan ge\u00e7ici m\u00fcdahale ise derh\u00e2l h\u00e2kim denetimine sunulur. Bu d\u00fczenleme, kamu d\u00fczeni ile \u00f6zg\u00fcrl\u00fck aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir denge kurar. A\u00e7\u0131k ve yak\u0131n tehlike varsa idare ge\u00e7ici olarak m\u00fcdahale edebilir; fakat bu m\u00fcdahale kendi i\u00e7inde kapal\u0131 kalamaz. H\u00e2kim denetimi, m\u00fcdahalenin gerek\u00e7esini, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc ve hukukili\u011fini kontrol eder. Venedik Komisyonu y\u00f6nergeleri, devletlerin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplant\u0131lar\u0131 kolayla\u015ft\u0131rma ve koruma y\u00f6n\u00fcnde pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan \u00f6nemli bir \u00e7er\u00e7eve sunar. B\u00fcy\u00fck Toplant\u0131larda G\u00fcvenlik, Sa\u011fl\u0131k ve G\u00f6zlem \u0130mk\u00e2n\u0131 Madde 30, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli veya kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc toplant\u0131larda idarenin g\u00f6revlerini ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde d\u00fczenler. Bu g\u00f6revler aras\u0131nda hakk\u0131n g\u00fcvenli kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nlemek, g\u00fcvenli giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 korumak, acil sa\u011fl\u0131k ve ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 temin etmek vard\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m, toplant\u0131 hakk\u0131n\u0131 yaln\u0131z \u201ckar\u0131\u015fmama\u201d ilkesiyle de\u011fil, aktif koruma g\u00f6reviyle birlikte ele al\u0131r. Bu \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fcy\u00fck toplant\u0131larda yaln\u0131zca yasak koymamak yetmez; g\u00fcvenli bir alan, a\u00e7\u0131k g\u00fczerg\u00e2h, sa\u011fl\u0131k deste\u011fi ve ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem imk\u00e2n\u0131 da gerekir. Acil sa\u011fl\u0131k imk\u00e2n\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem, hakk\u0131n hem g\u00fcvenli hem de denetlenebilir bi\u00e7imde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. B\u00f6ylece idare, toplant\u0131y\u0131 da\u011f\u0131tmay\u0131 ilk refleks olarak de\u011fil; hakk\u0131n bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l kullan\u0131m\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmay\u0131 ana g\u00f6rev olarak g\u00f6r\u00fcr. Hakk\u0131n \u00d6z\u00fcn\u00fc Zedeleyen Usuller Kurulamaz Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131, usul kurallar\u0131yla imk\u00e2ns\u0131z h\u00e2le getirilemez. Madde 30\u2019un son c\u00fcmlesi bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtir. Hakk\u0131n kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin usuller, hakk\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc zedeleyecek veya kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 imk\u00e2ns\u0131zla\u015ft\u0131racak bi\u00e7imde d\u00fczenlenemez. Bu h\u00fck\u00fcm, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte teknik olan ama pratikte hakk\u0131 bo\u011fan d\u00fczenlemelere kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir g\u00fcvencedir. A\u015f\u0131r\u0131 dar zaman aral\u0131klar\u0131, ula\u015f\u0131lmas\u0131 imk\u00e2ns\u0131z g\u00fczerg\u00e2hlar, gereksiz b\u00fcrokratik y\u00fckler veya s\u00fcrekli erteleme uygulamalar\u0131 hakk\u0131 fiilen kullan\u0131lamaz h\u00e2le getirebilir. Hakk\u0131n \u00f6z\u00fc korunmuyorsa, metindeki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ger\u00e7ek hayatta zay\u0131flar. Madde 30 bu tehlikeyi g\u00f6r\u00fcr ve toplant\u0131 hakk\u0131n\u0131 yaln\u0131z teorik de\u011fil, pratik olarak da kullan\u0131labilir h\u00e2le getirmeyi ama\u00e7lar. Son Bak\u0131\u015f: Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l Toplanma, Toplumun Kendini Duyurma Hakk\u0131d\u0131r Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131, Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l kamusal kat\u0131l\u0131m\u0131n temel g\u00fcvencelerinden biri olarak yer al\u0131r. Madde 30, herkesin \u00f6nceden izin almaks\u0131z\u0131n, silahs\u0131z ve sald\u0131r\u0131s\u0131z toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131na sahip oldu\u011funu belirtir. Bu hak, yaln\u0131zca bildirim usul\u00fcne tabi tutulabilir; \u00f6n izin \u015fart\u0131na ba\u011flanamaz. Bu maddenin as\u0131l de\u011feri, toplant\u0131 hakk\u0131n\u0131 g\u00fcvenli kullan\u0131m boyutuyla birlikte d\u00fczenlemesidir. Genel ve s\u00fcrekli yasaklar kurulamaz. M\u00fcdahaleler zorunlu, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve demokratik toplum d\u00fczenine uygun olmak zorundad\u0131r. Kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc toplant\u0131larda idare tarafs\u0131z davranmal\u0131, her iki taraf\u0131n hakk\u0131n\u0131 korumal\u0131d\u0131r. Da\u011f\u0131tma ve engelleme kural olarak h\u00e2kim karar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli toplant\u0131larda g\u00fcvenli giri\u015f-\u00e7\u0131k\u0131\u015f, acil sa\u011fl\u0131k ve ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6zlem imk\u00e2nlar\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131, yaln\u0131zca sokakta bulunma hakk\u0131 de\u011fil; toplumun bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l, g\u00fcvenli ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bi\u00e7imde kendini ifade edebilme g\u00fcvencesi h\u00e2line gelir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":153,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-152","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haklar-ozgurlukler-ve-vatandaslik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/152","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=152"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/152\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":154,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/152\/revisions\/154"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/153"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=152"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=152"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=152"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}