{"id":140,"date":"2026-06-15T08:06:24","date_gmt":"2026-06-15T08:06:24","guid":{"rendered":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/?p=140"},"modified":"2026-06-15T08:06:24","modified_gmt":"2026-06-15T08:06:24","slug":"dusunceyi-aciklama-ve-yayma-hurriyeti-madde-26","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/dusunceyi-aciklama-ve-yayma-hurriyeti-madde-26\/","title":{"rendered":"Milli Liyakat Anayasas\u0131&#8217;nda D\u00fc\u015f\u00fcnceyi A\u00e7\u0131klama ve Yayma H\u00fcrriyeti (Madde 26)"},"content":{"rendered":"<article><strong>D\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti<\/strong>, insan\u0131n yaln\u0131zca zihninde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 fikri de\u011fil, o fikri s\u00f6zle, yaz\u0131yla, yay\u0131nla, dijital ileti\u015fimle veya ba\u015fka yollarla topluma ula\u015ft\u0131rabilme g\u00fcc\u00fcn\u00fc korur. Bir d\u00fc\u015f\u00fcnce, sadece insan\u0131n i\u00e7inde kald\u0131\u011f\u0131nda ki\u015fisel bir kanaattir; fakat a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131nda, tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ve ba\u015fkalar\u0131yla payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda toplumsal hayat\u0131n canl\u0131 bir par\u00e7as\u0131 h\u00e2line gelir. <a href=\"https:\/\/milliliyakat.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Milli Liyakat Anayasas\u0131<\/a> i\u00e7inde Madde 26, bu nedenle ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00e7a\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn ara\u00e7lar\u0131yla birlikte ele al\u0131r. S\u00f6z, yaz\u0131, yay\u0131n ve dijital ileti\u015fim ayn\u0131 anayasal bak\u0131\u015f i\u00e7inde korunur. B\u00f6ylece <strong>d\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti<\/strong>, yaln\u0131zca klasik bas\u0131n ve konu\u015fma alan\u0131n\u0131 de\u011fil; \u00e7evrim i\u00e7i platformlar\u0131, haber alma hakk\u0131n\u0131, yorum yapma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve kamu politikas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 da kapsayan geni\u015f bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Madde 26 \u2013 D\u00fc\u015f\u00fcnceyi A\u00e7\u0131klama ve Yayma H\u00fcrriyeti<\/strong><br \/>\nHerkes, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatini s\u00f6z, yaz\u0131, yay\u0131n, dijital ileti\u015fim veya ba\u015fka yollarla tek ba\u015f\u0131na ya da toplu olarak a\u00e7\u0131klama, yayma, haber ve fikir alma h\u00fcrriyetine sahiptir. Bu h\u00fcrriyet; mill\u00ee g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, su\u00e7un \u00f6nlenmesi, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n haklar\u0131, \u00f6zel hayat ve yarg\u0131 g\u00f6revinin gerekleri amac\u0131yla, kanunla ve 13. maddeye g\u00f6re s\u0131n\u0131rlanabilir.<\/p>\n<p>\u0130fade h\u00fcrriyeti \u00f6n izne ba\u011flanamaz; lisans, eri\u015fim, yay\u0131n, platform, yapt\u0131r\u0131m veya kamu kayna\u011f\u0131 rejimleri bu h\u00fcrriyeti do\u011frudan veya dolayl\u0131 bi\u00e7imde etkisiz k\u0131lamaz. Bas\u0131n, yay\u0131n ve dijital ileti\u015fim alan\u0131ndaki d\u00fczenlemeler; haber verme, ele\u015ftiri, yorum ve kamu politikas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 bast\u0131racak \u015fekilde uygulanamaz.<\/p><\/blockquote>\n<h2>Fikir Payla\u015f\u0131l\u0131nca Toplumsal Hayat Nefes Al\u0131r<\/h2>\n<p><strong>D\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti<\/strong>, insan\u0131n zihnindeki kanaati toplumla bulu\u015fturmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Ki\u015fi bir fikri tek ba\u015f\u0131na a\u00e7\u0131klayabilir, ba\u015fkalar\u0131yla birlikte savunabilir, yazabilir, yay\u0131nlayabilir, haber alabilir ve fikir edinebilir. Bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, toplumun d\u00fc\u015f\u00fcnme kapasitesini b\u00fcy\u00fcten anayasal bir damard\u0131r.<\/p>\n<p>Bir \u00fclkede insanlar fikirlerini a\u00e7\u0131klayamad\u0131\u011f\u0131nda yaln\u0131zca bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck zay\u0131flamaz; toplumun ortak akl\u0131 da daral\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ele\u015ftiri, \u00f6neri, haber, yorum ve tart\u0131\u015fma olmadan kamu hayat\u0131 tek sesli bir alana d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. <a href=\"https:\/\/www.ohchr.org\/en\/documents\/general-comments-and-recommendations\/general-comment-no34-article-19-freedoms-opinion-and\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/a>, insan haklar\u0131 hukukunda ki\u015finin geli\u015fimi ve toplumun demokratik yap\u0131s\u0131 i\u00e7in vazge\u00e7ilmez kabul edilir. Bu nedenle <u>fikirlerin serbest dola\u015f\u0131m\u0131<\/u>, \u00f6zg\u00fcr toplumun en g\u00fc\u00e7l\u00fc i\u015faretlerinden biridir.<\/p>\n<h2>S\u00f6z, Yaz\u0131, Yay\u0131n ve Dijital \u0130leti\u015fim Ayn\u0131 \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Alan\u0131ndad\u0131r<\/h2>\n<p><strong>D\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti<\/strong>, yaln\u0131zca k\u00fcrs\u00fc konu\u015fmas\u0131n\u0131 veya bas\u0131l\u0131 metni korumaz. Madde 26, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatin s\u00f6z, yaz\u0131, yay\u0131n, dijital ileti\u015fim veya ba\u015fka yollarla a\u00e7\u0131klanabilece\u011fini belirtir. Bu ifade, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7a\u011f\u0131n ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131na kapatmayan son derece g\u00fcncel bir anayasal bak\u0131\u015f sunar.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn fikirler yaln\u0131zca kitaplarda veya gazetelerde dola\u015fm\u0131yor. Sosyal medya payla\u015f\u0131mlar\u0131, dijital yay\u0131nlar, \u00e7evrim i\u00e7i toplant\u0131lar, videolar, podcastler ve haber platformlar\u0131 da kamusal tart\u0131\u015fman\u0131n par\u00e7as\u0131 h\u00e2line geldi. Bu nedenle <em>dijital ileti\u015fim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/em>, art\u0131k ifade h\u00fcrriyetinin yan konusu de\u011fil, merkez\u00ee alanlar\u0131ndan biridir.<\/p>\n<h2>S\u0131n\u0131rlama Varsa Kanun ve \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck de Olmal\u0131d\u0131r<\/h2>\n<p><strong>D\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti<\/strong>, mutlak ve s\u0131n\u0131rs\u0131z bir alan olarak d\u00fczenlenmez. Madde 26, bu h\u00fcrriyetin mill\u00ee g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, su\u00e7un \u00f6nlenmesi, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n haklar\u0131, \u00f6zel hayat ve yarg\u0131 g\u00f6revinin gerekleri amac\u0131yla s\u0131n\u0131rlanabilece\u011fini belirtir. Ancak bu s\u0131n\u0131rlama kanunla yap\u0131lmal\u0131 ve 13. madde ilkelerine uygun olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu denge \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ba\u015fkalar\u0131n\u0131n haklar\u0131, \u00f6zel hayat\u0131n korunmas\u0131 veya yarg\u0131n\u0131n tarafs\u0131z i\u015fleyi\u015fi aras\u0131nda bazen hassas \u00e7at\u0131\u015fmalar do\u011fabilir. Fakat bu \u00e7at\u0131\u015fmalar, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc bo\u011facak geni\u015f yorumlarla \u00e7\u00f6z\u00fclemez. <strong><em>Kanunla s\u0131n\u0131rlama<\/em><\/strong>, keyf\u00ee m\u00fcdahaleyi \u00f6nler; <u>\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesi<\/u> ise m\u00fcdahalenin gere\u011finden a\u011f\u0131r olmas\u0131n\u0131 engeller. B\u00f6ylece devlet, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rlarken bile hukuk i\u00e7inde kalmak zorundad\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Haber alma hakk\u0131<\/strong>, toplumun bilgiye ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/li>\n<li><em>Yorum \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/em>, kamusal tart\u0131\u015fmay\u0131 canl\u0131 tutar.<\/li>\n<li><u>Dijital ileti\u015fim<\/u>, \u00e7a\u011fda\u015f ifade alan\u0131n\u0131n ana damarlar\u0131ndan biridir.<\/li>\n<li><strong>\u00d6n izin yasa\u011f\u0131<\/strong>, fikrin daha do\u011fmadan engellenmesini \u00f6nler.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>\u00d6n \u0130zin, \u0130fade H\u00fcrriyetinin Ruhuna Ayk\u0131r\u0131d\u0131r<\/h2>\n<p><strong>D\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti<\/strong> a\u00e7\u0131s\u0131ndan Madde 26\u2019n\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc h\u00fck\u00fcmlerinden biri, ifade h\u00fcrriyetinin \u00f6n izne ba\u011flanamamas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6n izin, fikrin a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan \u00f6nce devletin veya bir kurumun onay\u0131n\u0131 \u015fart ko\u015far. Bu da \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc do\u011frudan zay\u0131flat\u0131r.<\/p>\n<p>Bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00f6nce izin makam\u0131ndan ge\u00e7mesi gerekiyorsa, orada art\u0131k \u00f6zg\u00fcr a\u00e7\u0131klama de\u011fil, kontroll\u00fc konu\u015fma d\u00fczeni vard\u0131r. Elbette yay\u0131n, platform veya eri\u015fim alanlar\u0131nda teknik d\u00fczenlemeler yap\u0131labilir. Fakat bu d\u00fczenlemeler, ifade h\u00fcrriyetini do\u011frudan veya dolayl\u0131 bi\u00e7imde etkisiz k\u0131lamaz. <a href=\"https:\/\/www.anayasa.gov.tr\/tr\/bireysel-basvuru\/temel-hak-ve-ozgurluklerin-ihlaline-dair-emsal-kararlar\/ifade-ozgurlugune-dair-emsal-kararlar\/ifade-ozgurlugune-dair-emsal-kararlar-tum-liste\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Anayasa Mahkemesi kararlar\u0131<\/a>, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne yap\u0131lan m\u00fcdahalelerde zorunlu toplumsal ihtiya\u00e7 ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck de\u011ferlendirmesinin \u00f6nemini ortaya koyar.<\/p>\n<h2>Lisans, Platform ve Eri\u015fim Rejimleri \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Bo\u011famaz<\/h2>\n<p><strong>D\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti<\/strong>, yaln\u0131zca a\u00e7\u0131k yasaklarla de\u011fil, dolayl\u0131 yollarla da etkisiz h\u00e2le getirilebilir. Madde 26 bu tehlikeyi g\u00f6r\u00fcr ve lisans, eri\u015fim, yay\u0131n, platform, yapt\u0131r\u0131m veya kamu kayna\u011f\u0131 rejimlerinin ifade h\u00fcrriyetini do\u011frudan ya da dolayl\u0131 bi\u00e7imde etkisiz k\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir.<\/p>\n<p>Bu h\u00fck\u00fcm, \u00f6zellikle dijital \u00e7a\u011f i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferlidir. Bir platforma eri\u015fimin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bi\u00e7imde engellenmesi, yay\u0131n lisanslar\u0131n\u0131n ayr\u0131mc\u0131 uygulanmas\u0131, kamu kaynaklar\u0131n\u0131n sadece belirli g\u00f6r\u00fc\u015flere a\u00e7\u0131lmas\u0131 veya yapt\u0131r\u0131m korkusunun ele\u015ftiriyi susturmas\u0131, ifade h\u00fcrriyetini fiilen zay\u0131flatabilir. <a href=\"https:\/\/www.coe.int\/en\/web\/freedom-expression\/media-pluralism\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu<\/a>, \u00f6zg\u00fcr ve dengeli kamu tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n temel \u015fartlar\u0131ndan biridir. Bu nedenle <strong><em>d\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti<\/em><\/strong>, sadece konu\u015fma hakk\u0131n\u0131 de\u011fil, konu\u015fman\u0131n ula\u015fabilece\u011fi alan\u0131 da korur.<\/p>\n<h2>Haber, Ele\u015ftiri ve Kamu Politikas\u0131 Tart\u0131\u015fmas\u0131 Bast\u0131r\u0131lamaz<\/h2>\n<p><strong>D\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti<\/strong>, kamu hayat\u0131n\u0131n denetlenmesi bak\u0131m\u0131ndan vazge\u00e7ilmezdir. Madde 26, bas\u0131n, yay\u0131n ve dijital ileti\u015fim alan\u0131ndaki d\u00fczenlemelerin haber verme, ele\u015ftiri, yorum ve kamu politikas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 bast\u0131racak \u015fekilde uygulanamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenler.<\/p>\n<p>Bu h\u00fck\u00fcm, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir demokratik g\u00fcvence ta\u015f\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu politikalar\u0131 ele\u015ftirilemedi\u011finde, yanl\u0131\u015flar g\u00f6r\u00fcnmez h\u00e2le gelir. Haber verme bast\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda toplum bilgiye ula\u015famaz. Yorum alan\u0131 daralt\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda insanlar yaln\u0131zca resm\u00ee a\u00e7\u0131klamalarla yetinmek zorunda kal\u0131r. <u>Kamu politikas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131<\/u>, bir \u00fclkenin kendi hatalar\u0131n\u0131 g\u00f6rebilmesini sa\u011flayan aynad\u0131r. Bu nedenle ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, yaln\u0131zca bireyin hakk\u0131 de\u011fil, toplumun kendisini d\u00fczeltme mekanizmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Son S\u00f6z: \u00d6zg\u00fcr \u0130fade, Canl\u0131 Toplum<\/h2>\n<p><strong>D\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti<\/strong>, <a href=\"https:\/\/milliliyakat.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Milli Liyakat Anayasas\u0131<\/a> i\u00e7inde fikirlerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131, yay\u0131lmas\u0131n\u0131, haber ve fikir al\u0131nmas\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alan temel bir hakt\u0131r. Madde 26, bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6z, yaz\u0131, yay\u0131n, dijital ileti\u015fim ve ba\u015fka yollarla kullan\u0131labilecek geni\u015f bir anayasal alan olarak d\u00fczenler. B\u00f6ylece ifade h\u00fcrriyeti, yaln\u0131zca geleneksel ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011fil, \u00e7a\u011fda\u015f dijital kamusal alan\u0131 da kapsar.<\/p>\n<p>Bu maddenin en g\u00fc\u00e7l\u00fc taraf\u0131, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dolayl\u0131 yollarla etkisizle\u015ftirme ihtimaline kar\u015f\u0131 da korumas\u0131d\u0131r. \u00d6n izin yasa\u011f\u0131, lisans ve platform rejimlerinin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131, haber verme ve ele\u015ftiri alan\u0131n\u0131n korunmas\u0131 bu bak\u0131mdan \u00e7ok de\u011ferlidir. S\u0131n\u0131rlamalar ancak kanunla, me\u015fru ama\u00e7larla ve 13. madde ilkelerine uygun bi\u00e7imde yap\u0131labilir. B\u00f6ylece <strong>d\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti<\/strong>, hem bireyin s\u00f6z\u00fcn\u00fc hem toplumun bilgiye ula\u015fma hakk\u0131n\u0131 hem de kamu y\u00f6netiminin ele\u015ftirilebilirli\u011fini koruyan g\u00fc\u00e7l\u00fc ve \u00e7a\u011fda\u015f bir anayasal g\u00fcvence h\u00e2line gelir.<\/p>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti, insan\u0131n yaln\u0131zca zihninde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 fikri de\u011fil, o fikri s\u00f6zle, yaz\u0131yla, yay\u0131nla, dijital ileti\u015fimle veya ba\u015fka yollarla topluma ula\u015ft\u0131rabilme g\u00fcc\u00fcn\u00fc korur. Bir d\u00fc\u015f\u00fcnce, sadece insan\u0131n i\u00e7inde kald\u0131\u011f\u0131nda ki\u015fisel bir kanaattir; fakat a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131nda, tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ve ba\u015fkalar\u0131yla payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda toplumsal hayat\u0131n canl\u0131 bir par\u00e7as\u0131 h\u00e2line gelir. Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde Madde 26, bu nedenle ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00e7a\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn ara\u00e7lar\u0131yla birlikte ele al\u0131r. S\u00f6z, yaz\u0131, yay\u0131n ve dijital ileti\u015fim ayn\u0131 anayasal bak\u0131\u015f i\u00e7inde korunur. B\u00f6ylece d\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti, yaln\u0131zca klasik bas\u0131n ve konu\u015fma alan\u0131n\u0131 de\u011fil; \u00e7evrim i\u00e7i platformlar\u0131, haber alma hakk\u0131n\u0131, yorum yapma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve kamu politikas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 da kapsayan geni\u015f bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Madde 26 \u2013 D\u00fc\u015f\u00fcnceyi A\u00e7\u0131klama ve Yayma H\u00fcrriyeti Herkes, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatini s\u00f6z, yaz\u0131, yay\u0131n, dijital ileti\u015fim veya ba\u015fka yollarla tek ba\u015f\u0131na ya da toplu olarak a\u00e7\u0131klama, yayma, haber ve fikir alma h\u00fcrriyetine sahiptir. Bu h\u00fcrriyet; mill\u00ee g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, su\u00e7un \u00f6nlenmesi, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n haklar\u0131, \u00f6zel hayat ve yarg\u0131 g\u00f6revinin gerekleri amac\u0131yla, kanunla ve 13. maddeye g\u00f6re s\u0131n\u0131rlanabilir. \u0130fade h\u00fcrriyeti \u00f6n izne ba\u011flanamaz; lisans, eri\u015fim, yay\u0131n, platform, yapt\u0131r\u0131m veya kamu kayna\u011f\u0131 rejimleri bu h\u00fcrriyeti do\u011frudan veya dolayl\u0131 bi\u00e7imde etkisiz k\u0131lamaz. Bas\u0131n, yay\u0131n ve dijital ileti\u015fim alan\u0131ndaki d\u00fczenlemeler; haber verme, ele\u015ftiri, yorum ve kamu politikas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 bast\u0131racak \u015fekilde uygulanamaz. Fikir Payla\u015f\u0131l\u0131nca Toplumsal Hayat Nefes Al\u0131r D\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti, insan\u0131n zihnindeki kanaati toplumla bulu\u015fturmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Ki\u015fi bir fikri tek ba\u015f\u0131na a\u00e7\u0131klayabilir, ba\u015fkalar\u0131yla birlikte savunabilir, yazabilir, yay\u0131nlayabilir, haber alabilir ve fikir edinebilir. Bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, toplumun d\u00fc\u015f\u00fcnme kapasitesini b\u00fcy\u00fcten anayasal bir damard\u0131r. Bir \u00fclkede insanlar fikirlerini a\u00e7\u0131klayamad\u0131\u011f\u0131nda yaln\u0131zca bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck zay\u0131flamaz; toplumun ortak akl\u0131 da daral\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ele\u015ftiri, \u00f6neri, haber, yorum ve tart\u0131\u015fma olmadan kamu hayat\u0131 tek sesli bir alana d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, insan haklar\u0131 hukukunda ki\u015finin geli\u015fimi ve toplumun demokratik yap\u0131s\u0131 i\u00e7in vazge\u00e7ilmez kabul edilir. Bu nedenle fikirlerin serbest dola\u015f\u0131m\u0131, \u00f6zg\u00fcr toplumun en g\u00fc\u00e7l\u00fc i\u015faretlerinden biridir. S\u00f6z, Yaz\u0131, Yay\u0131n ve Dijital \u0130leti\u015fim Ayn\u0131 \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Alan\u0131ndad\u0131r D\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti, yaln\u0131zca k\u00fcrs\u00fc konu\u015fmas\u0131n\u0131 veya bas\u0131l\u0131 metni korumaz. Madde 26, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatin s\u00f6z, yaz\u0131, yay\u0131n, dijital ileti\u015fim veya ba\u015fka yollarla a\u00e7\u0131klanabilece\u011fini belirtir. Bu ifade, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7a\u011f\u0131n ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131na kapatmayan son derece g\u00fcncel bir anayasal bak\u0131\u015f sunar. Bug\u00fcn fikirler yaln\u0131zca kitaplarda veya gazetelerde dola\u015fm\u0131yor. Sosyal medya payla\u015f\u0131mlar\u0131, dijital yay\u0131nlar, \u00e7evrim i\u00e7i toplant\u0131lar, videolar, podcastler ve haber platformlar\u0131 da kamusal tart\u0131\u015fman\u0131n par\u00e7as\u0131 h\u00e2line geldi. Bu nedenle dijital ileti\u015fim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, art\u0131k ifade h\u00fcrriyetinin yan konusu de\u011fil, merkez\u00ee alanlar\u0131ndan biridir. S\u0131n\u0131rlama Varsa Kanun ve \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck de Olmal\u0131d\u0131r D\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti, mutlak ve s\u0131n\u0131rs\u0131z bir alan olarak d\u00fczenlenmez. Madde 26, bu h\u00fcrriyetin mill\u00ee g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, su\u00e7un \u00f6nlenmesi, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n haklar\u0131, \u00f6zel hayat ve yarg\u0131 g\u00f6revinin gerekleri amac\u0131yla s\u0131n\u0131rlanabilece\u011fini belirtir. Ancak bu s\u0131n\u0131rlama kanunla yap\u0131lmal\u0131 ve 13. madde ilkelerine uygun olmal\u0131d\u0131r. Bu denge \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ba\u015fkalar\u0131n\u0131n haklar\u0131, \u00f6zel hayat\u0131n korunmas\u0131 veya yarg\u0131n\u0131n tarafs\u0131z i\u015fleyi\u015fi aras\u0131nda bazen hassas \u00e7at\u0131\u015fmalar do\u011fabilir. Fakat bu \u00e7at\u0131\u015fmalar, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc bo\u011facak geni\u015f yorumlarla \u00e7\u00f6z\u00fclemez. Kanunla s\u0131n\u0131rlama, keyf\u00ee m\u00fcdahaleyi \u00f6nler; \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesi ise m\u00fcdahalenin gere\u011finden a\u011f\u0131r olmas\u0131n\u0131 engeller. B\u00f6ylece devlet, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rlarken bile hukuk i\u00e7inde kalmak zorundad\u0131r. Haber alma hakk\u0131, toplumun bilgiye ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Yorum \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, kamusal tart\u0131\u015fmay\u0131 canl\u0131 tutar. Dijital ileti\u015fim, \u00e7a\u011fda\u015f ifade alan\u0131n\u0131n ana damarlar\u0131ndan biridir. \u00d6n izin yasa\u011f\u0131, fikrin daha do\u011fmadan engellenmesini \u00f6nler. \u00d6n \u0130zin, \u0130fade H\u00fcrriyetinin Ruhuna Ayk\u0131r\u0131d\u0131r D\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti a\u00e7\u0131s\u0131ndan Madde 26\u2019n\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc h\u00fck\u00fcmlerinden biri, ifade h\u00fcrriyetinin \u00f6n izne ba\u011flanamamas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6n izin, fikrin a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan \u00f6nce devletin veya bir kurumun onay\u0131n\u0131 \u015fart ko\u015far. Bu da \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc do\u011frudan zay\u0131flat\u0131r. Bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00f6nce izin makam\u0131ndan ge\u00e7mesi gerekiyorsa, orada art\u0131k \u00f6zg\u00fcr a\u00e7\u0131klama de\u011fil, kontroll\u00fc konu\u015fma d\u00fczeni vard\u0131r. Elbette yay\u0131n, platform veya eri\u015fim alanlar\u0131nda teknik d\u00fczenlemeler yap\u0131labilir. Fakat bu d\u00fczenlemeler, ifade h\u00fcrriyetini do\u011frudan veya dolayl\u0131 bi\u00e7imde etkisiz k\u0131lamaz. Anayasa Mahkemesi kararlar\u0131, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne yap\u0131lan m\u00fcdahalelerde zorunlu toplumsal ihtiya\u00e7 ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck de\u011ferlendirmesinin \u00f6nemini ortaya koyar. Lisans, Platform ve Eri\u015fim Rejimleri \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Bo\u011famaz D\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti, yaln\u0131zca a\u00e7\u0131k yasaklarla de\u011fil, dolayl\u0131 yollarla da etkisiz h\u00e2le getirilebilir. Madde 26 bu tehlikeyi g\u00f6r\u00fcr ve lisans, eri\u015fim, yay\u0131n, platform, yapt\u0131r\u0131m veya kamu kayna\u011f\u0131 rejimlerinin ifade h\u00fcrriyetini do\u011frudan ya da dolayl\u0131 bi\u00e7imde etkisiz k\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, \u00f6zellikle dijital \u00e7a\u011f i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferlidir. Bir platforma eri\u015fimin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bi\u00e7imde engellenmesi, yay\u0131n lisanslar\u0131n\u0131n ayr\u0131mc\u0131 uygulanmas\u0131, kamu kaynaklar\u0131n\u0131n sadece belirli g\u00f6r\u00fc\u015flere a\u00e7\u0131lmas\u0131 veya yapt\u0131r\u0131m korkusunun ele\u015ftiriyi susturmas\u0131, ifade h\u00fcrriyetini fiilen zay\u0131flatabilir. Medya \u00e7o\u011fulculu\u011fu, \u00f6zg\u00fcr ve dengeli kamu tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n temel \u015fartlar\u0131ndan biridir. Bu nedenle d\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti, sadece konu\u015fma hakk\u0131n\u0131 de\u011fil, konu\u015fman\u0131n ula\u015fabilece\u011fi alan\u0131 da korur. Haber, Ele\u015ftiri ve Kamu Politikas\u0131 Tart\u0131\u015fmas\u0131 Bast\u0131r\u0131lamaz D\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti, kamu hayat\u0131n\u0131n denetlenmesi bak\u0131m\u0131ndan vazge\u00e7ilmezdir. Madde 26, bas\u0131n, yay\u0131n ve dijital ileti\u015fim alan\u0131ndaki d\u00fczenlemelerin haber verme, ele\u015ftiri, yorum ve kamu politikas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 bast\u0131racak \u015fekilde uygulanamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenler. Bu h\u00fck\u00fcm, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir demokratik g\u00fcvence ta\u015f\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamu politikalar\u0131 ele\u015ftirilemedi\u011finde, yanl\u0131\u015flar g\u00f6r\u00fcnmez h\u00e2le gelir. Haber verme bast\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda toplum bilgiye ula\u015famaz. Yorum alan\u0131 daralt\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda insanlar yaln\u0131zca resm\u00ee a\u00e7\u0131klamalarla yetinmek zorunda kal\u0131r. Kamu politikas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131, bir \u00fclkenin kendi hatalar\u0131n\u0131 g\u00f6rebilmesini sa\u011flayan aynad\u0131r. Bu nedenle ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, yaln\u0131zca bireyin hakk\u0131 de\u011fil, toplumun kendisini d\u00fczeltme mekanizmas\u0131d\u0131r. Son S\u00f6z: \u00d6zg\u00fcr \u0130fade, Canl\u0131 Toplum D\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti, Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde fikirlerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131, yay\u0131lmas\u0131n\u0131, haber ve fikir al\u0131nmas\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alan temel bir hakt\u0131r. Madde 26, bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6z, yaz\u0131, yay\u0131n, dijital ileti\u015fim ve ba\u015fka yollarla kullan\u0131labilecek geni\u015f bir anayasal alan olarak d\u00fczenler. B\u00f6ylece ifade h\u00fcrriyeti, yaln\u0131zca geleneksel ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011fil, \u00e7a\u011fda\u015f dijital kamusal alan\u0131 da kapsar. Bu maddenin en g\u00fc\u00e7l\u00fc taraf\u0131, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dolayl\u0131 yollarla etkisizle\u015ftirme ihtimaline kar\u015f\u0131 da korumas\u0131d\u0131r. \u00d6n izin yasa\u011f\u0131, lisans ve platform rejimlerinin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131, haber verme ve ele\u015ftiri alan\u0131n\u0131n korunmas\u0131 bu bak\u0131mdan \u00e7ok de\u011ferlidir. S\u0131n\u0131rlamalar ancak kanunla, me\u015fru ama\u00e7larla ve 13. madde ilkelerine uygun bi\u00e7imde yap\u0131labilir. B\u00f6ylece d\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti, hem bireyin s\u00f6z\u00fcn\u00fc hem toplumun bilgiye ula\u015fma hakk\u0131n\u0131 hem de kamu y\u00f6netiminin ele\u015ftirilebilirli\u011fini koruyan g\u00fc\u00e7l\u00fc ve \u00e7a\u011fda\u015f bir anayasal g\u00fcvence h\u00e2line gelir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":141,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-140","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haklar-ozgurlukler-ve-vatandaslik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/140","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=140"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/140\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":142,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/140\/revisions\/142"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/141"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=140"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=140"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}