{"id":113,"date":"2026-06-15T07:36:10","date_gmt":"2026-06-15T07:36:10","guid":{"rendered":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/?p=113"},"modified":"2026-06-15T07:36:10","modified_gmt":"2026-06-15T07:36:10","slug":"milli-liyakat-anayasasinda-dusunce-ve-kanaat-hurriyeti-madde-25","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/milli-liyakat-anayasasinda-dusunce-ve-kanaat-hurriyeti-madde-25\/","title":{"rendered":"Milli Liyakat Anayasas\u0131&#8217;nda D\u00fc\u015f\u00fcnce ve Kanaat H\u00fcrriyeti (Madde 25)"},"content":{"rendered":"<article><strong>D\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyeti<\/strong>, insan\u0131n zihinsel d\u00fcnyas\u0131n\u0131, i\u00e7 inanc\u0131n\u0131, de\u011ferlendirme g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve susma hakk\u0131n\u0131 koruyan en derin anayasal \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden biridir. Bir insan\u0131n ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc, hangi kanaate sahip oldu\u011fu, hangi fikri benimsedi\u011fi veya hangi konuda sessiz kalmay\u0131 tercih etti\u011fi, devletin zorla \u015fekillendirebilece\u011fi bir alan de\u011fildir. <a href=\"https:\/\/milliliyakat.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Milli Liyakat Anayasas\u0131<\/a> i\u00e7inde Madde 25, bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc son derece yal\u0131n ama g\u00fc\u00e7l\u00fc bir dille g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131r. Bu maddeye g\u00f6re herkes d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyetine sahiptir; \u00fcstelik bu h\u00fcrriyetin \u00f6z\u00fc s\u0131n\u0131rlanamaz. Yani devlet, ki\u015finin zihninin i\u00e7ine giremez; onu d\u00fc\u015f\u00fcncesini a\u00e7\u0131klamaya da a\u00e7\u0131klamamaya da zorlayamaz. Bu y\u00f6n\u00fcyle <strong>d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyeti<\/strong>, yaln\u0131zca ifade alan\u0131n\u0131 de\u011fil, insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da korur.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Madde 25 \u2013 D\u00fc\u015f\u00fcnce ve Kanaat H\u00fcrriyeti<\/strong><br \/>\nHerkes, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyetine sahiptir. Bu h\u00fcrriyetin \u00f6z\u00fc s\u0131n\u0131rlanamaz.<\/p>\n<p>Kimse, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatini a\u00e7\u0131klamaya veya a\u00e7\u0131klamamaya zorlanamaz; bunlardan dolay\u0131 k\u0131nanamaz, su\u00e7lanamaz, fi\u015flenemez, bask\u0131ya veya yapt\u0131r\u0131ma tabi tutulamaz.<\/p><\/blockquote>\n<h2>D\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00d6z\u00fc Devletin Ula\u015famayaca\u011f\u0131 Yerdedir<\/h2>\n<p><strong>D\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyeti<\/strong>, insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda ba\u015flar. Ki\u015fi bir fikri benimseyebilir, reddedebilir, de\u011fi\u015ftirebilir veya hi\u00e7bir a\u00e7\u0131klama yapmadan kendi i\u00e7inde ta\u015f\u0131yabilir. Madde 25\u2019in \u201cBu h\u00fcrriyetin \u00f6z\u00fc s\u0131n\u0131rlanamaz.\u201d h\u00fckm\u00fc, bu alan\u0131n mutlak \u00e7ekirde\u011fini korur.<\/p>\n<p>Bu \u00e7ekirdek, devletin en g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu zamanlarda bile dokunamayaca\u011f\u0131 aland\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnceyi zorla de\u011fi\u015ftirmek, yaln\u0131zca bir hakk\u0131 s\u0131n\u0131rlamak de\u011fil; insan\u0131n zihinsel ve ahlaki varl\u0131\u011f\u0131na m\u00fcdahale etmektir. <a href=\"https:\/\/www.ohchr.org\/en\/documents\/general-comments-and-recommendations\/general-comment-no34-article-19-freedoms-opinion-and\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">D\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/a>, uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 hukukunda da ki\u015finin geli\u015fimi ve \u00f6zg\u00fcr toplum i\u00e7in vazge\u00e7ilmez kabul edilir. Bu nedenle <u>d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00f6z\u00fc<\/u>, hukuk d\u00fczeninin en dikkatli korumas\u0131 gereken alanlardan biridir.<\/p>\n<h2>\u0130nsan\u0131n Susma Hakk\u0131 da \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn Par\u00e7as\u0131d\u0131r<\/h2>\n<p><strong>D\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyeti<\/strong>, yaln\u0131zca fikrini a\u00e7\u0131klama hakk\u0131 de\u011fildir. Madde 25, kimsenin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatini a\u00e7\u0131klamaya veya a\u00e7\u0131klamamaya zorlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu ifade, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ok daha derin bir seviyeye ta\u015f\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bazen insan\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc konu\u015fmak de\u011fil, susabilmektir.<\/p>\n<p>Bir ki\u015fiye \u201cne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yle\u201d diye bask\u0131 yapmak da, \u201cbu konuda konu\u015fma\u201d diye bask\u0131 yapmak da ayn\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131n\u0131 zedeler. Devlet, i\u015fveren, kurum, topluluk veya herhangi bir g\u00fc\u00e7 merkezi, ki\u015fiyi kanaatini a\u00e7\u0131klamaya mecbur b\u0131rakamaz. Ayn\u0131 \u015fekilde ki\u015fi, d\u00fc\u015f\u00fcncesini a\u00e7\u0131klamak istedi\u011finde de susturulamaz. <strong><em>Susma hakk\u0131<\/em><\/strong> ile a\u00e7\u0131klama hakk\u0131 birlikte korundu\u011funda, insan ger\u00e7ekten \u00f6zg\u00fcr kal\u0131r.<\/p>\n<h2>K\u0131nama, Su\u00e7lama ve Fi\u015fleme \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Zehirler<\/h2>\n<p><strong>D\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyeti<\/strong>, ki\u015finin yaln\u0131zca cezaland\u0131r\u0131lmamas\u0131n\u0131 de\u011fil, d\u00fc\u015f\u00fcncesi sebebiyle toplum ve devlet kar\u015f\u0131s\u0131nda hedef h\u00e2line getirilmemesini de gerektirir. Madde 25, ki\u015finin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerinden dolay\u0131 k\u0131nanamayaca\u011f\u0131n\u0131, su\u00e7lanamayaca\u011f\u0131n\u0131, fi\u015flenemeyece\u011fini, bask\u0131ya veya yapt\u0131r\u0131ma tabi tutulamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenler.<\/p>\n<p>Bu h\u00fck\u00fcm \u00e7ok de\u011ferlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, sadece mahkeme karar\u0131yla verilen cezalardan ibaret de\u011fildir. Bazen insan\u0131 susturan \u015fey ceza de\u011fil; etiketlenme, kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nma, d\u0131\u015flanma, kariyerinin engellenmesi veya sosyal bask\u0131d\u0131r. <u>Fi\u015fleme yasa\u011f\u0131<\/u>, bu nedenle d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmeyen ama hayati bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. <a href=\"https:\/\/www.anayasa.gov.tr\/tr\/bireysel-basvuru\/temel-hak-ve-ozgurluklerin-ihlaline-dair-emsal-kararlar\/ifade-ozgurlugune-dair-emsal-kararlar\/ifade-ozgurlugune-dair-emsal-kararlar-tum-liste\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kararlar\u0131<\/a>, d\u00fc\u015f\u00fcnce a\u00e7\u0131klamalar\u0131na y\u00f6nelik bask\u0131n\u0131n yaln\u0131zca do\u011frudan cezayla de\u011fil, cayd\u0131r\u0131c\u0131 uygulamalarla da ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fini g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>D\u00fc\u015f\u00fcnce<\/strong>, insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 kurar.<\/li>\n<li><em>Kanaat<\/em>, ki\u015finin hayata bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/li>\n<li><u>A\u00e7\u0131klamama hakk\u0131<\/u>, ki\u015finin zihinsel mahremiyetini korur.<\/li>\n<li><strong>Fi\u015fleme yasa\u011f\u0131<\/strong>, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmeyen g\u00fcvencesidir.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>D\u00fc\u015f\u00fcnce \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Olmadan Liyakatli Toplum Kurulamaz<\/h2>\n<p><strong>D\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyeti<\/strong>, yaln\u0131zca bireysel bir hak de\u011fildir; sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir kamu d\u00fczeninin de temel \u015fart\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebildi\u011fi, kanaatlerini \u00f6zg\u00fcrce olu\u015fturabildi\u011fi ve bask\u0131 g\u00f6rmeden susabildi\u011fi bir toplumda bilgi daha rahat geli\u015fir, ele\u015ftiri daha nitelikli olur, kamu y\u00f6netimi daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 denetlenir.<\/p>\n<p>Bu y\u00f6n\u00fcyle <a href=\"https:\/\/milliliyakat.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Milli Liyakat Anayasas\u0131<\/a> a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, liyakat fikrinin do\u011fal tamamlay\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc liyakat yaln\u0131zca diplomayla, g\u00f6rev y\u0131l\u0131yla veya teknik beceriyle olu\u015fmaz; <em>\u00f6zg\u00fcr ak\u0131l<\/em>, ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme ve bask\u0131s\u0131z kanaat ortam\u0131 da liyakatli toplumun temelidir. Farkl\u0131 fikirlerin cezaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerde en ehil insanlar susar; en cesur ele\u015ftiriler kaybolur; kurumlar kendi hatalar\u0131n\u0131 duyamaz h\u00e2le gelir.<\/p>\n<h2>Devletin G\u00f6revi Zihni Y\u00f6netmek De\u011fil, \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Korumakt\u0131r<\/h2>\n<p><strong>D\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyeti<\/strong>, devlete a\u00e7\u0131k bir s\u0131n\u0131r \u00e7izer. Devlet, vatanda\u015f\u0131n ne d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011fine karar veren bir otorite gibi davranamaz. Onun g\u00f6revi, insanlar\u0131n farkl\u0131 kanaatlerle g\u00fcven i\u00e7inde ya\u015fayabilece\u011fi hukuk d\u00fczenini kurmakt\u0131r. Bu, hem birey hem toplum i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcvencedir.<\/p>\n<p>Bir \u00fclkede insanlar d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden dolay\u0131 bask\u0131ya u\u011framayacaklar\u0131n\u0131 bildiklerinde daha rahat \u00fcretir, daha cesur sorular sorar ve kamu hayat\u0131na daha bilin\u00e7li kat\u0131l\u0131r. <a href=\"https:\/\/ks.echr.coe.int\/web\/echr-ks\/article-10\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Freedom of expression<\/a> alan\u0131ndaki Avrupa insan haklar\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131 da \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ifade ortam\u0131n\u0131n demokratik toplum bak\u0131m\u0131ndan ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemi ortaya koyar. Madde 25\u2019in \u00f6z\u00fc de tam olarak budur: \u0130nsan zihni emirle y\u00f6netilemez; hukukla korunur.<\/p>\n<h2>Son S\u00f6z: \u00d6zg\u00fcr Zihin, G\u00fcvenli Toplum<\/h2>\n<p><strong>D\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyeti<\/strong>, <a href=\"https:\/\/milliliyakat.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Milli Liyakat Anayasas\u0131<\/a> i\u00e7inde insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 koruyan en temel anayasal ilkelerden biri olarak yer al\u0131r. Madde 25, herkesin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyetine sahip oldu\u011funu ve bu h\u00fcrriyetin \u00f6z\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, ki\u015finin zihinsel alan\u0131n\u0131 devletin, kurumlar\u0131n ve toplumsal bask\u0131n\u0131n keyf\u00ee m\u00fcdahalesinden korur.<\/p>\n<p>Bu maddenin as\u0131l g\u00fcc\u00fc, d\u00fc\u015f\u00fcnceyi yaln\u0131zca a\u00e7\u0131klama hakk\u0131 olarak g\u00f6rmemesidir. Kimse d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatini a\u00e7\u0131klamaya ya da a\u00e7\u0131klamamaya zorlanamaz. Kimse bu sebeple k\u0131nanamaz, su\u00e7lanamaz, fi\u015flenemez, bask\u0131ya veya yapt\u0131r\u0131ma tabi tutulamaz. B\u00f6ylece <strong>d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyeti<\/strong>, insan\u0131n hem konu\u015fma hem susma hakk\u0131n\u0131; hem i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 hem kamusal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131; hem bireysel onurunu hem de \u00f6zg\u00fcr toplum d\u00fczenini koruyan derin, sade ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir anayasal g\u00fcvenceye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyeti, insan\u0131n zihinsel d\u00fcnyas\u0131n\u0131, i\u00e7 inanc\u0131n\u0131, de\u011ferlendirme g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve susma hakk\u0131n\u0131 koruyan en derin anayasal \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden biridir. Bir insan\u0131n ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc, hangi kanaate sahip oldu\u011fu, hangi fikri benimsedi\u011fi veya hangi konuda sessiz kalmay\u0131 tercih etti\u011fi, devletin zorla \u015fekillendirebilece\u011fi bir alan de\u011fildir. Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde Madde 25, bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc son derece yal\u0131n ama g\u00fc\u00e7l\u00fc bir dille g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131r. Bu maddeye g\u00f6re herkes d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyetine sahiptir; \u00fcstelik bu h\u00fcrriyetin \u00f6z\u00fc s\u0131n\u0131rlanamaz. Yani devlet, ki\u015finin zihninin i\u00e7ine giremez; onu d\u00fc\u015f\u00fcncesini a\u00e7\u0131klamaya da a\u00e7\u0131klamamaya da zorlayamaz. Bu y\u00f6n\u00fcyle d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyeti, yaln\u0131zca ifade alan\u0131n\u0131 de\u011fil, insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da korur. Madde 25 \u2013 D\u00fc\u015f\u00fcnce ve Kanaat H\u00fcrriyeti Herkes, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyetine sahiptir. Bu h\u00fcrriyetin \u00f6z\u00fc s\u0131n\u0131rlanamaz. Kimse, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatini a\u00e7\u0131klamaya veya a\u00e7\u0131klamamaya zorlanamaz; bunlardan dolay\u0131 k\u0131nanamaz, su\u00e7lanamaz, fi\u015flenemez, bask\u0131ya veya yapt\u0131r\u0131ma tabi tutulamaz. D\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00d6z\u00fc Devletin Ula\u015famayaca\u011f\u0131 Yerdedir D\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyeti, insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda ba\u015flar. Ki\u015fi bir fikri benimseyebilir, reddedebilir, de\u011fi\u015ftirebilir veya hi\u00e7bir a\u00e7\u0131klama yapmadan kendi i\u00e7inde ta\u015f\u0131yabilir. Madde 25\u2019in \u201cBu h\u00fcrriyetin \u00f6z\u00fc s\u0131n\u0131rlanamaz.\u201d h\u00fckm\u00fc, bu alan\u0131n mutlak \u00e7ekirde\u011fini korur. Bu \u00e7ekirdek, devletin en g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu zamanlarda bile dokunamayaca\u011f\u0131 aland\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnceyi zorla de\u011fi\u015ftirmek, yaln\u0131zca bir hakk\u0131 s\u0131n\u0131rlamak de\u011fil; insan\u0131n zihinsel ve ahlaki varl\u0131\u011f\u0131na m\u00fcdahale etmektir. D\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 hukukunda da ki\u015finin geli\u015fimi ve \u00f6zg\u00fcr toplum i\u00e7in vazge\u00e7ilmez kabul edilir. Bu nedenle d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00f6z\u00fc, hukuk d\u00fczeninin en dikkatli korumas\u0131 gereken alanlardan biridir. \u0130nsan\u0131n Susma Hakk\u0131 da \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn Par\u00e7as\u0131d\u0131r D\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyeti, yaln\u0131zca fikrini a\u00e7\u0131klama hakk\u0131 de\u011fildir. Madde 25, kimsenin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatini a\u00e7\u0131klamaya veya a\u00e7\u0131klamamaya zorlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu ifade, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ok daha derin bir seviyeye ta\u015f\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bazen insan\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc konu\u015fmak de\u011fil, susabilmektir. Bir ki\u015fiye \u201cne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yle\u201d diye bask\u0131 yapmak da, \u201cbu konuda konu\u015fma\u201d diye bask\u0131 yapmak da ayn\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131n\u0131 zedeler. Devlet, i\u015fveren, kurum, topluluk veya herhangi bir g\u00fc\u00e7 merkezi, ki\u015fiyi kanaatini a\u00e7\u0131klamaya mecbur b\u0131rakamaz. Ayn\u0131 \u015fekilde ki\u015fi, d\u00fc\u015f\u00fcncesini a\u00e7\u0131klamak istedi\u011finde de susturulamaz. Susma hakk\u0131 ile a\u00e7\u0131klama hakk\u0131 birlikte korundu\u011funda, insan ger\u00e7ekten \u00f6zg\u00fcr kal\u0131r. K\u0131nama, Su\u00e7lama ve Fi\u015fleme \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Zehirler D\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyeti, ki\u015finin yaln\u0131zca cezaland\u0131r\u0131lmamas\u0131n\u0131 de\u011fil, d\u00fc\u015f\u00fcncesi sebebiyle toplum ve devlet kar\u015f\u0131s\u0131nda hedef h\u00e2line getirilmemesini de gerektirir. Madde 25, ki\u015finin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerinden dolay\u0131 k\u0131nanamayaca\u011f\u0131n\u0131, su\u00e7lanamayaca\u011f\u0131n\u0131, fi\u015flenemeyece\u011fini, bask\u0131ya veya yapt\u0131r\u0131ma tabi tutulamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenler. Bu h\u00fck\u00fcm \u00e7ok de\u011ferlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, sadece mahkeme karar\u0131yla verilen cezalardan ibaret de\u011fildir. Bazen insan\u0131 susturan \u015fey ceza de\u011fil; etiketlenme, kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nma, d\u0131\u015flanma, kariyerinin engellenmesi veya sosyal bask\u0131d\u0131r. Fi\u015fleme yasa\u011f\u0131, bu nedenle d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmeyen ama hayati bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kararlar\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnce a\u00e7\u0131klamalar\u0131na y\u00f6nelik bask\u0131n\u0131n yaln\u0131zca do\u011frudan cezayla de\u011fil, cayd\u0131r\u0131c\u0131 uygulamalarla da ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fini g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir. D\u00fc\u015f\u00fcnce, insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 kurar. Kanaat, ki\u015finin hayata bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. A\u00e7\u0131klamama hakk\u0131, ki\u015finin zihinsel mahremiyetini korur. Fi\u015fleme yasa\u011f\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmeyen g\u00fcvencesidir. D\u00fc\u015f\u00fcnce \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Olmadan Liyakatli Toplum Kurulamaz D\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyeti, yaln\u0131zca bireysel bir hak de\u011fildir; sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir kamu d\u00fczeninin de temel \u015fart\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebildi\u011fi, kanaatlerini \u00f6zg\u00fcrce olu\u015fturabildi\u011fi ve bask\u0131 g\u00f6rmeden susabildi\u011fi bir toplumda bilgi daha rahat geli\u015fir, ele\u015ftiri daha nitelikli olur, kamu y\u00f6netimi daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 denetlenir. Bu y\u00f6n\u00fcyle Milli Liyakat Anayasas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, liyakat fikrinin do\u011fal tamamlay\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc liyakat yaln\u0131zca diplomayla, g\u00f6rev y\u0131l\u0131yla veya teknik beceriyle olu\u015fmaz; \u00f6zg\u00fcr ak\u0131l, ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme ve bask\u0131s\u0131z kanaat ortam\u0131 da liyakatli toplumun temelidir. Farkl\u0131 fikirlerin cezaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerde en ehil insanlar susar; en cesur ele\u015ftiriler kaybolur; kurumlar kendi hatalar\u0131n\u0131 duyamaz h\u00e2le gelir. Devletin G\u00f6revi Zihni Y\u00f6netmek De\u011fil, \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Korumakt\u0131r D\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyeti, devlete a\u00e7\u0131k bir s\u0131n\u0131r \u00e7izer. Devlet, vatanda\u015f\u0131n ne d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011fine karar veren bir otorite gibi davranamaz. Onun g\u00f6revi, insanlar\u0131n farkl\u0131 kanaatlerle g\u00fcven i\u00e7inde ya\u015fayabilece\u011fi hukuk d\u00fczenini kurmakt\u0131r. Bu, hem birey hem toplum i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcvencedir. Bir \u00fclkede insanlar d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden dolay\u0131 bask\u0131ya u\u011framayacaklar\u0131n\u0131 bildiklerinde daha rahat \u00fcretir, daha cesur sorular sorar ve kamu hayat\u0131na daha bilin\u00e7li kat\u0131l\u0131r. Freedom of expression alan\u0131ndaki Avrupa insan haklar\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131 da \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ifade ortam\u0131n\u0131n demokratik toplum bak\u0131m\u0131ndan ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemi ortaya koyar. Madde 25\u2019in \u00f6z\u00fc de tam olarak budur: \u0130nsan zihni emirle y\u00f6netilemez; hukukla korunur. Son S\u00f6z: \u00d6zg\u00fcr Zihin, G\u00fcvenli Toplum D\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyeti, Milli Liyakat Anayasas\u0131 i\u00e7inde insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 koruyan en temel anayasal ilkelerden biri olarak yer al\u0131r. Madde 25, herkesin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyetine sahip oldu\u011funu ve bu h\u00fcrriyetin \u00f6z\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtir. Bu h\u00fck\u00fcm, ki\u015finin zihinsel alan\u0131n\u0131 devletin, kurumlar\u0131n ve toplumsal bask\u0131n\u0131n keyf\u00ee m\u00fcdahalesinden korur. Bu maddenin as\u0131l g\u00fcc\u00fc, d\u00fc\u015f\u00fcnceyi yaln\u0131zca a\u00e7\u0131klama hakk\u0131 olarak g\u00f6rmemesidir. Kimse d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatini a\u00e7\u0131klamaya ya da a\u00e7\u0131klamamaya zorlanamaz. Kimse bu sebeple k\u0131nanamaz, su\u00e7lanamaz, fi\u015flenemez, bask\u0131ya veya yapt\u0131r\u0131ma tabi tutulamaz. B\u00f6ylece d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat h\u00fcrriyeti, insan\u0131n hem konu\u015fma hem susma hakk\u0131n\u0131; hem i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 hem kamusal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131; hem bireysel onurunu hem de \u00f6zg\u00fcr toplum d\u00fczenini koruyan derin, sade ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir anayasal g\u00fcvenceye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":114,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-113","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haklar-ozgurlukler-ve-vatandaslik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":115,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113\/revisions\/115"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/114"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=113"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliliyakat.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}